1. Khái niệm về công ty liên doanh và công ty liên kết

Công ty liên kết được định nghĩa trong Mục 3 của Chuẩn mực kế toán số 07, theo Quyết định 234/2003/QĐ-BTC như sau: Công ty liên kết là công ty mà nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể nhưng không phải là công ty con hoặc công ty liên doanh của nhà đầu tư. Nói cách khác, công ty liên kết là công ty mà nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể nhưng không nằm trong danh sách công ty con hoặc công ty liên doanh của nhà đầu tư.

Về thuật ngữ "công ty liên doanh", hiện tại luật pháp chưa cung cấp định nghĩa cụ thể. Tuy nhiên, theo Mục 03 của Chuẩn mực kế toán số 08, theo Quyết định 234/2003/QĐ-BTC có quy định về liên doanh như sau: Liên doanh: Là thỏa thuận bằng hợp đồng giữa hai hoặc nhiều bên để cùng thực hiện hoạt động kinh tế, trong đó hoạt động này được kiểm soát chung bởi các bên góp vốn liên doanh.

Tóm lại, công ty liên doanh có thể hiểu là doanh nghiệp được thành lập bởi hai hoặc nhiều bên hợp tác tại Việt Nam thông qua hợp đồng liên doanh hoặc hiệp định giữa Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ/doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp liên doanh hợp tác với nhà đầu tư nước ngoài dựa trên hợp đồng liên doanh.

 

2. Phân biệt công ty liên doanh và công ty liên kết

Tiêu chí Công ty liên doanh Công ty liên kết
Định nghĩa Công ty liên doanh là một doanh nghiệp được thành lập thông qua thỏa thuận hợp đồng giữa hai hoặc nhiều bên để cùng thực hiện các hoạt động kinh doanh. Công ty liên kết là một công ty mà một tổ chức hoặc cá nhân (được gọi là nhà đầu tư) có ảnh hưởng đáng kể đến công ty đó, nhưng không phải là công ty con hoặc công ty liên doanh của họ.
Quan hệ vốn Các bên tham gia vào công ty liên doanh thường góp vốn thành lập và chia sẻ quyền kiểm soát và lợi ích từ công ty đó. Nhà đầu tư thường nắm giữ một phần nhỏ vốn của công ty liên kết, không đủ để kiểm soát công ty đó.
Mức độ kiểm soát Các bên góp vốn vào công ty liên doanh thường có quyền kiểm soát chung và tham gia vào quản trị và ra quyết định quan trọng của công ty. Nhà đầu tư không kiểm soát quyết định quan trọng của công ty liên kết mặc dù có ảnh hưởng đáng kể đến nó.
Mục đích Thường được thành lập để chia sẻ rủi ro và tận dụng lợi ích từ sự kết hợp giữa các đối tác. Nhà đầu tư thường chỉ có quyền lợi tài chính và quản trị hạn chế đối với công ty liên kết.

 

3. Quyền và nghĩa vụ của công ty liên doanh và công ty liên kết

- Công ty liên doanh:

+ Quyền: Tham gia vào quản trị và ra quyết định quan trọng của công ty theo tỷ lệ vốn góp. Chia sẻ lợi nhuận và các lợi ích từ hoạt động kinh doanh theo tỷ lệ vốn góp. Tham gia vào việc kiểm soát và giám sát hoạt động của công ty theo quy định của hợp đồng liên doanh.Tham gia vào việc đưa ra các quyết định chiến lược và quan trọng của công ty.

+ Nghĩa vụ: Góp vốn theo cam kết trong hợp đồng liên doanh. Chịu trách nhiệm về các khoản nợ và lỗ của công ty theo tỷ lệ vốn góp. Tuân thủ các quy định của pháp luật và hợp đồng liên doanh. Cung cấp thông tin đầy đủ và kịp thời về hoạt động của công ty cho các bên tham gia khác.

- Công ty liên kết:

+ Quyền: Nhận lợi nhuận từ việc đầu tư vào công ty liên kết theo tỷ lệ sở hữu vốn. Nhận thông tin về hoạt động của công ty liên kết và tham gia vào các cuộc họp cổ đông theo quy định. Có quyền tham gia vào các quyết định quan trọng của công ty liên kết trong phạm vi quyền lợi của mình.

+ Nghĩa vụ: Góp vốn theo cam kết ban đầu và không chịu trách nhiệm về nợ của công ty liên kết ngoài mức vốn góp. Tuân thủ các quy định của pháp luật và thỏa thuận giữa các bên liên quan đến công ty liên kết. Cung cấp thông tin cần thiết về hoạt động và tài chính của công ty liên kết theo yêu cầu của các bên liên quan. 

 

4. Vai trò và ý nghĩa của công ty liên doanh và công ty liên kết

Vai trò và ý nghĩa của công ty liên doanh và công ty liên kết trong mối quan hệ kinh doanh và đầu tư như sau:

- Công ty liên doanh:

+ Tận dụng nguồn lực và kiến thức: Công ty liên doanh cho phép các đối tác kết hợp các nguồn lực tài chính, vật chất và nhân lực của họ để thực hiện các dự án. Điều này giúp tận dụng tối đa các nguồn lực có sẵn mà mỗi đối tác không thể tự mình sở hữu hoặc sử dụng hiệu quả. Các đối tác trong công ty liên doanh thường có những kinh nghiệm và kiến thức đặc biệt trong các lĩnh vực khác nhau. 

+ Chia sẻ rủi ro: Bằng cách chia sẻ trách nhiệm tài chính, mỗi đối tác chỉ phải chịu một phần của rủi ro tài chính trong dự án thay vì phải đối mặt với toàn bộ rủi ro một cách độc lập. Nếu một trong các đối tác gặp khó khăn tài chính, các đối tác khác vẫn có thể chia sẻ gánh nặng này, giúp giảm áp lực và rủi ro cho mỗi bên.

+ Mở rộng thị trường: Công ty liên doanh cho phép các đối tác tiếp cận các thị trường mà họ có thể không thể đạt được khi hoạt động độc lập. Đối với các thị trường mới, việc có đối tác địa phương sẽ giúp công ty có cái nhìn sâu sắc hơn về văn hóa, quy định và thị trường địa phương. Ngoài việc tiếp cận thị trường mới, công ty liên doanh cũng có thể giúp mở rộng thị trường hiện tại bằng cách tận dụng mối quan hệ và cơ sở hạ tầng của đối tác địa phương. 

+ Tạo lợi ích đối với cả hai bên: Việc kết hợp các nguồn lực tài chính và kinh nghiệm quản lý giúp tối đa hóa hiệu quả kinh doanh, dẫn đến tăng doanh thu và lợi nhuận cho cả hai bên. Các đối tác trong công ty liên doanh có thể chia sẻ chi phí đầu tư và vận hành, giảm gánh nặng tài chính cho mỗi bên. Sự kết hợp các nguồn lực như nhân lực, công nghệ và cơ sở hạ tầng giúp khai thác tối đa hiệu quả của các nguồn lực này, mang lại lợi ích kinh tế lớn hơn cho cả hai bên.

- Công ty liên kết:

+ Tiếp cận nguồn lực và thị trường mới: Nhà đầu tư có thể tiếp cận các nguồn lực mới như công nghệ tiên tiến, nhân lực chất lượng cao và các tài sản chiến lược khác mà công ty liên kết sở hữu. Đầu tư vào công ty liên kết cho phép nhà đầu tư mở rộng phạm vi hoạt động vào các thị trường mới, nhờ vào sự hiện diện và kiến thức địa phương của công ty liên kết.

+ Tối ưu hóa chiến lược đầu tư: Nhà đầu tư có thể sử dụng các tài nguyên và cơ sở hạ tầng của công ty liên kết mà không cần phải đầu tư quá nhiều tài chính hoặc nguồn lực khác. Thay vì đầu tư trực tiếp vào một lĩnh vực mới, việc đầu tư vào công ty liên kết giúp nhà đầu tư giảm chi phí và rủi ro tài chính.

+ Mở rộng mạng lưới và quan hệ: Nhà đầu tư có thể mở rộng mạng lưới quan hệ và liên kết với các đối tác kinh doanh trong ngành hoặc khu vực mới thông qua công ty liên kết. Việc đầu tư vào công ty liên kết giúp tạo ra cơ hội hợp tác mới và phát triển các mối quan hệ chiến lược.

+ Đa dạng hóa: Đầu tư vào các công ty liên kết giúp nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục đầu tư, giảm thiểu rủi ro bằng cách không đặt tất cả các nguồn lực vào một lĩnh vực duy nhất. Việc đa dạng hóa thông qua các công ty liên kết giúp tạo ra các nguồn thu nhập khác nhau, từ đó tăng cường sự ổn định tài chính cho nhà đầu tư.

Cả công ty liên doanh và công ty liên kết đều đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa nguồn lực, mở rộng thị trường và tạo ra lợi ích kinh tế cho các bên liên quan, giúp tăng cường cạnh tranh và đa dạng hóa hoạt động kinh doanh.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Công ty liên doanh là gì? Thủ tục thành lập công ty liên doanh. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!