1. Những đối tượng được hưởng BHXH 1 lần:

Căn cứ vào Điều 2 Khoản 1 và Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội 2014 quy định như sau:

- Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

- Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

- Cán bộ, công chức, viên chức;

- Công nhân quốc phòng, công nhân công an, người làm công tác khác trong tổ chức cơ yếu;

- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật công an nhân dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân;

- Hạ sĩ quan, chiến sĩ quân đội nhân dân; hạ sĩ quan, chiến sĩ công an nhân dân phục vụ có thời hạn; học viên quân đội, công an, cơ yếu đang theo học được hưởng sinh hoạt phí;

- Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

- Người quản lý doanh nghiệp, người quản lý điều hành hợp tác xã có hưởng tiền lương;

- Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn.

2. Điều kiện để được hưởng BHXH 1 lần:

Để được hưởng Bảo hiểm xã hội 1 lần, người lao động cần đáp ứng một số điều kiện cụ thể theo quy định của pháp luật, như được nêu rõ trong Khoản 1 Điều 60 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, được sửa đổi bổ sung bởi Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP, Điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH và Nghị quyết 93/2015/QH13. Theo đó, có bốn điều kiện chính mà người lao động cần đạt được:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại các Khoản 1, 2 và 4 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại Khoản 3 Điều 54 của Luật Bảo hiểm xã hội mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện;

- Sau một năm nghỉ việc mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội;

- Ra nước ngoài để định cư: nếu người lao động ra nước ngoài để định cư, họ có thể yêu cầu nhận BHXH 1 lần. Điều này giúp người lao động có một khoản tài chính khi chuyển ra nước ngoài sinh sống và làm việc, điều này phù hợp với chính sách hỗ trợ của Nhà nước.

- Người đang bị mắc một trong những bệnh nguy hiểm đến tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang giai đoạn AIDS và những bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế;

Nếu người lao động đáp ứng một trong các điều kiện trên, họ có quyền yêu cầu hưởng BHXH 1 lần. Việc hiểu rõ và đáp ứng đầy đủ các điều kiện này là rất quan trọng để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động, đồng thời giúp họ có sự chuẩn bị tài chính cần thiết trong các tình huống cụ thể.

3. Mức hưởng BHXH 1 lần:

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 60 Luật bảo hiểm xã hội 2014 được sửa đổi bổ sung bởi Điều 8 Nghị định 115/2015/NĐ-CP, Điều 19 Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH và Nghị quyết 93/2015/QH13 quy định mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

- Trường hợp tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

- Trường hợp tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội, cứ mỗi năm được tính như sau:

1,5 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng trước năm 2014;
02 tháng mức bình quân thu nhập tháng đóng bảo hiểm xã hội cho những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

4. Ưu điểm và hạn chế của việc hưởng BHXH 1 lần:

Ưu điểm:

Một trong những ưu điểm nổi bật của việc hưởng Bảo hiểm xã hội 1 lần (BHXH 1 lần) là khả năng giải quyết khó khăn tài chính ngay lập tức. Khi người lao động gặp phải tình trạng khó khăn tài chính, việc nhận khoản tiền BHXH 1 lần có thể cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để trang trải các chi phí cấp bách, như chi phí y tế, học hành, hoặc các khoản nợ. Điều này giúp người lao động có thể duy trì sự ổn định tài chính trong thời gian cần thiết mà không phải lo lắng về áp lực tài chính.

Thêm vào đó, BHXH 1 lần còn giúp đảm bảo cuộc sống ổn định hơn trong trường hợp người lao động gặp phải biến cố hoặc thay đổi lớn trong cuộc sống, ví dụ như thất nghiệp hoặc thay đổi nghề nghiệp. Việc nhận toàn bộ số tiền bảo hiểm xã hội có thể giúp người lao động có một khoản dự phòng quan trọng trong thời gian chuyển tiếp, góp phần tạo ra sự an tâm và ổn định.

Hạn chế:

Mặc dù việc hưởng BHXH 1 lần có nhiều ưu điểm, nhưng cũng tồn tại một số hạn chế đáng lưu ý. Trước hết, việc nhận BHXH 1 lần đồng nghĩa với việc người lao động mất đi quyền lợi hưởng lương hưu sau này. BHXH 1 lần chỉ cung cấp sự hỗ trợ tài chính một lần duy nhất và không đảm bảo các quyền lợi lâu dài như lương hưu, điều này có thể gây ra khó khăn khi người lao động về hưu hoặc gặp vấn đề tài chính trong giai đoạn sau của cuộc đời.

Hơn nữa, việc rút BHXH 1 lần có thể ảnh hưởng đến cuộc sống về lâu dài. Nếu người lao động không sử dụng khoản tiền này một cách cẩn thận, họ có thể gặp phải khó khăn tài chính trong tương lai, khi không có nguồn thu nhập ổn định từ lương hưu hoặc các khoản trợ cấp khác. Chính vì vậy, việc cân nhắc kỹ lưỡng và hiểu rõ những tác động lâu dài của việc rút BHXH 1 lần là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi và đảm bảo sự ổn định tài chính trong tương lai.

Tóm lại, việc hưởng Bảo hiểm xã hội 1 lần (BHXH 1 lần) mang lại những ưu điểm rõ rệt như giải quyết khó khăn tài chính ngay lập tức và giúp đảm bảo cuộc sống ổn định trong thời gian chuyển tiếp. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý đến những hạn chế như việc mất quyền lợi hưởng lương hưu và ảnh hưởng lâu dài đến cuộc sống tài chính. Do đó, việc nắm vững các quy định và hiểu rõ những tác động của việc rút BHXH 1 lần là cực kỳ quan trọng.

Để đưa ra quyết định đúng đắn, người lao động nên tìm hiểu kỹ thông tin liên quan và tham khảo sự tư vấn của các cơ quan bảo hiểm xã hội. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp bảo vệ quyền lợi và đảm bảo sự ổn định tài chính lâu dài, từ đó tránh được những rủi ro và khó khăn không mong muốn trong tương lai.