1. Quy định chung về làm việc trên cao

Hiện tại, tại Việt Nam, chưa có quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn cụ thể về an toàn làm việc trên cao trong các lĩnh vực công nghiệp khác nhau. Do đó, khái niệm này chưa được thống nhất cụ thể như các quốc gia phát triển khác trên thế giới như Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU). Ví dụ, ở Hoa Kỳ, Bộ Lao động quy định rằng cần phải áp dụng biện pháp an toàn, bảo vệ chống rơi ngã khi người lao động làm việc ở độ cao 4 feet (khoảng 1,2 mét) tại nơi làm việc trong các ngành công nghiệp nói chung, 5 feet (khoảng 1,5 mét) trong xưởng đóng tàu, 6 feet (khoảng 1,8 mét) trong ngành xây dựng và 8 feet (khoảng 2,4 mét) trong các công việc nặng nhọc độc hại nguy hiểm khác.

Tuy nhiên, một số quy định về làm việc trên cao đã được quy định trong một số văn bản thuộc các Bộ/ngành quản lý các công việc có nguy cơ mất an toàn cao. Dưới đây là một số quy định của Bộ Xây dựng và Bộ Công thương liên quan đến an toàn làm việc trên cao:

Bộ Xây dựng:

- TCVN 5308: 1991: Quy phạm kỹ thuật an toàn trong xây dựng quy định rằng khi làm việc từ độ cao 2 mét trở lên hoặc dưới chỗ làm việc có các vật chướng ngại nguy hiểm, cần trang bị dây an toàn cho công nhân hoặc lưới bảo vệ nếu không có sàn thao tác có lan can an toàn.

- QCVN 18:2014/BXD (ban hành kèm theo Thông tư số 14/2014/TT-BXD ngày 05 tháng 9 năm 2014 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng) quy định rằng khi làm việc trên cao từ 2 mét trở lên hoặc dưới chỗ làm việc có các vật chướng ngại nguy hiểm, cần trang bị dây an toàn cho người lao động hoặc lưới bảo vệ. Nếu không có sàn thao tác có lan can an toàn, người lao động không được làm việc nếu chưa đeo dây an toàn. Ngoài ra, khi làm việc tại những khu vực cao, bao gồm cả mái nhà có độ cao trên 2 mét, cần có biện pháp bảo vệ xung quanh các cạnh mở bằng lan can. Trường hợp không thể sử dụng lan can an toàn, cần áp dụng các biện pháp bảo vệ an toàn khác.

Bộ Công thương:

QCVN 01:2020/BCT ((ban hành kèm theo Thông tư số 39/2020/TT-BCT ngày 30 tháng 11 năm 2020 của Bộ trưởng Bộ Công thương) quy định rằng làm việc trên cao là làm việc ở độ cao từ 2 mét trở lên, được tính từ mặt đất (mặt bngang hoặc mặt nước) hoặc từ mặt sàn làm việc đến mặt sàn làm việc khác. Quy định này yêu cầu các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm tổ chức và thực hiện công tác an toàn làm việc trên cao, đảm bảo nguyên tắc "3 không": không để người lao động làm việc trên cao nếu không đủ năng lực, không đảm bảo an toàn và không có sự giám sát an toàn.

Như vậy, theo quy định chung, "Làm việc trên cao" áp dụng cho những công việc được thực hiện ở vị trí đứng làm việc (tính từ đáy bàn chân người đứng) có độ cao từ 2,0m trở lên so với bề mặt bên dưới như mặt đất, mặt sàn, mặt kết cấu, đáy hố và các bề mặt khác. Điều này áp dụng cho các ngành công nghiệp khác nhau như xây dựng, sản xuất, vận tải, dịch vụ và nhiều lĩnh vực khác.

 

2. Biện pháp bảo vệ an toàn khi làm việc trên cao

Việc đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao là một yếu tố quan trọng trong môi trường làm việc. Để đảm bảo an toàn cho người lao động trong quá trình làm việc trên cao, cần áp dụng một số biện pháp bảo vệ an toàn cụ thể.

2.1 Biện pháp kỹ thuật:

- Sử dụng giàn giáo: Giàn giáo là một công cụ quan trọng để đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao. Giàn giáo cần được thiết kế và lắp đặt đúng theo tiêu chuẩn kỹ thuật và phù hợp với tính chất công việc. Nó cung cấp một nền tảng ổn định để người lao động có thể làm việc an toàn trên cao.

- Sử dụng thang leo: Thang leo là một công cụ hữu ích để tiếp cận và di chuyển trong quá trình làm việc trên cao. Cần đảm bảo rằng thang leo được chọn lựa và sử dụng đúng cách để tránh nguy cơ rơi ngã và đảm bảo an toàn cho người lao động.

- Sàn thao tác và lan can an toàn: Sàn thao tác cung cấp không gian làm việc an toàn trên cao. Nó nên được thiết kế mạnh mẽ và ổn định để chịu được trọng lượng và hoạt động của người lao động. Lan can an toàn cần được lắp đặt xung quanh khu vực làm việc trên cao để ngăn ngừa nguy cơ rơi ngã và đảm bảo an toàn cho người lao động.

- Lưới an toàn và mái che: Lưới an toàn là một biện pháp bảo vệ hiệu quả để ngăn ngừa nguy cơ rơi ngã từ độ cao. Nó được treo dưới khu vực làm việc trên cao để bắt chướng ngại vật và giảm thiểu nguy cơ rơi ngã. Mái che cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người lao động khỏi các yếu tố thời tiết và bảo vệ an toàn trong quá trình làm việc trên cao.

- Thiết bị bảo hộ lao động cá nhân: Để đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao, người lao động cần sử dụng các thiết bị bảo hộ lao động cá nhân phù hợp. Mũ bảo hiểm bảo vệ đầu khỏi va đập và nguy cơ rơi vật từ trên cao. Kính bảo hộ bảo vệ mắt khỏi các chất lỏng, hạt nhỏ và tác động từ bên ngoài. Găng tay và quần áo bảo hộ giúp bảo vệ tay và cơ thể khỏi các nguy hiểm tiềm ẩn.

Những biện pháp kỹ thuật và cá nhân này đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao. Tuy nhiên, ngoài những biện pháp này, còn có sự cần thiết của việc tổ chức và quản lý an toàn, cũng như sựvi phạm quy định hoặc gây nguy hiểm cho người khác.

 

2.2 Biện pháp tổ chức:

Để đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao, việc áp dụng các biện pháp tổ chức rất quan trọng. Dưới đây là một số biện pháp tổ chức cần được thực hiện:

- Lập kế hoạch thi công chi tiết và cụ thể: Trước khi thực hiện công việc trên cao, cần lập kế hoạch chi tiết với các biện pháp bảo vệ an toàn được đề ra. Kế hoạch này nên bao gồm các thông tin về phạm vi công việc, thiết bị sử dụng, quy trình làm việc và các biện pháp phòng ngừa nguy hiểm. Bằng cách lập kế hoạch đầy đủ và cụ thể, người quản lý công trình có thể đảm bảo rằng mọi công việc trên cao được thực hiện một cách an toàn.

- Phân công người có năng lực và trình độ chuyên môn: Để đảm bảo an toàn lao động, cần phân công người có năng lực và trình độ chuyên môn phù hợp để giám sát công tác an toàn. Những người này nên có kiến thức và kinh nghiệm về các quy định an toàn lao động và các biện pháp bảo vệ an toàn khi làm việc trên cao. Việc phân công đúng người sẽ đảm bảo rằng toàn bộ quá trình làm việc trên cao được giám sát một cách nghiêm ngặt và an toàn.

- Tập huấn và đào tạo: Đào tạo và tập huấn là một phần quan trọng trong việc nâng cao ý thức an toàn lao động và kỹ năng làm việc trên cao của người lao động. Các khóa đào tạo nên cung cấp kiến thức về an toàn lao động, quy định và quy trình làm việc trên cao, cách sử dụng thiết bị bảo hộ và các biện pháp phòng ngừa nguy hiểm. Qua đó, người lao động sẽ hiểu rõ về các rủi ro và biện pháp bảo vệ an toàn, và có khả năng áp dụng chúng trong công việc hàng ngày.

- Kiểm tra và giám sát thường xuyên: Việc kiểm tra và giám sát định kỳ là cần thiết để đảm bảo rằng các biện pháp bảo vệ an toàn khi làm việc trên cao được thực hiện đúng cách. Người quản lý công trình cần thường xuyên kiểm tra và giám sát quá trình thi công, đảm bảo rằng các biện pháp bảo vệ an toàn được tuân thủ và nhận biết và khắc phục kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn.

Qua việc áp dụng các biện pháp tổ chức này, chúng ta có thể tạo ra một môi trường làm việc trên cao an toàn, giảm thiểu nguy cơ tai nạn và bảo vệ sức khỏe của người lao động.

 

3. Các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động khi làm việc trên cao

Để đảm bảo an toàn khi làm việc trên cao, cần áp dụng các biện pháp phòng ngừa tai nạn lao động. Dưới đây là một số biện pháp cần được thực hiện:

- Hạn chế di chuyển và vận chuyển vật liệu trên cao: Việc di chuyển và vận chuyển vật liệu, dụng cụ trên cao có thể tạo ra nguy cơ tai nạn nghiêm trọng. Do đó, cần hạn chế tối đa việc di chuyển những vật liệu nặng, cồng kềnh trên cao và sử dụng các phương tiện hỗ trợ an toàn như cẩu, thang máy để vận chuyển.

- Kiểm tra và sử dụng thiết bị, dụng cụ an toàn: Trước khi sử dụng, cần kiểm tra và đảm bảo rằng các thiết bị, dụng cụ được sử dụng trên cao không bị hư hỏng và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn. Nếu phát hiện thiết bị, dụng cụ không an toàn, cần ngừng sử dụng và thay thế bằng những thiết bị, dụng cụ mới và đảm bảo chất lượng.

- Cảnh báo nguy hiểm: Cần đặt biển báo và cảnh báo nguy hiểm tại các khu vực làm việc trên cao để thông báo cho nhân viên về các nguy cơ có thể xảy ra. Biển báo và cảnh báo nên được đặt ở vị trí dễ nhìn thấy và hiểu rõ, bằng cách sử dụng biểu tượng, hình ảnh, thông điệp rõ ràng.

- Dọn dẹp và vệ sinh khu vực làm việc: Khu vực làm việc trên cao cần được dọn dẹp và vệ sinh đều đặn. Các vật liệu, dụng cụ thừa thải, nguy hiểm cần được loại bỏ đúng cách để tránh tạo ra nguy cơ tai nạn hoặc trở ngại trong quá trình làm việc.

Ngoài ra, nên đảm bảo rằng người lao động được đào tạo về an toàn lao động và các quy định về làm việc trên cao. Việc tuân thủ quy tắc và hướng dẫn an toàn là điều cần thiết để đảm bảo môi trường làm việc an toàn và tránh tai nạn không mong muốn.

 

4. Quy trình xử lý vi phạm quy định về làm việc trên cao

Quy trình xử lý vi phạm quy định về làm việc trên cao là một quá trình quan trọng để đảm bảo tuân thủ các quy định về an toàn lao động. Dưới đây là một quy trình chi tiết để xử lý các vi phạm liên quan đến làm việc trên cao:

- Xác định vi phạm: Đầu tiên, cần xác định rõ các hành vi vi phạm quy định về làm việc trên cao. Điều này có thể bao gồm việc không sử dụng các thiết bị an toàn, không tuân thủ các quy tắc về di chuyển trên cao, không đảm bảo vệ sinh và sạch sẽ khu vực làm việc trên cao, và các vi phạm khác liên quan đến an toàn lao động.

- Thu thập chứng cứ: Sau khi xác định vi phạm, cần thu thập đầy đủ chứng cứ để chứng minh vi phạm đã xảy ra. Điều này có thể bao gồm việc thu thập hình ảnh, video, báo cáo công tác, biên bản xác nhận từ các nhân chứng hoặc các tài liệu khác liên quan.

- Áp dụng biện pháp xử lý: Tiếp theo, cần áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật. Biện pháp này có thể bao gồm việc áp dụng các biện pháp kỷ luật như cảnh cáo, khiển trách, phạt tiền hoặc thậm chí cả việc đình chỉ công việc hoặc sa thải nhân viên có hành vi vi phạm nghiêm trọng.

- Đảm bảo tuân thủ quy định: Cuối cùng, cần đảm bảo rằng các biện pháp xử lý đã được thực hiện và các quy định về làm việc trên cao được tuân thủ một cách nghiêm ngặt. Điều này có thể bao gồm việc kiểm tra và giám sát định kỳ, cung cấp đào tạo về an toàn lao động cho nhân viên và thiết lập các biện pháp phòng ngừa để tránh vi phạm tái diễn.

Quy trình xử lý vi phạm quy định về làm việc trên cao đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sự an toàn và sức khỏe của người lao động. Bằng cách thực hiện quy trình này một cách nghiêm túc và hiệu quả, ta có thể tạo ra một môi trường làm việc an toàn và giảm thiểu nguy cơ tai nạn lao động liên quan đến làm việc trên cao.

Bài viết liên quan: Mẫu hợp đồng giao khoán nhân công thi công xây dựng mới

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Quy định kỹ thuật về làm việc trên cao trong thi công xây dựng? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn về pháp luật qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!