1. Các trường hợp thu hồi, hủy giấy phép xây dựng
Theo quy định cụ thể tại Điều 53 của Nghị định 15/2021/NĐ-CP và Khoản 16 Điều 12 của Nghị định 35/2023/NĐ-CP thì giấy phép xây dựng sẽ bị thu hồi trong hai trường hợp chính sau:
- Giấy phép xây dựng được cấp không đúng quy định của pháp luật:
+ Giả mạo giấy tờ: Sử dụng giấy tờ giả mạo trong hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng.
+ Sai sót do cơ quan cấp: Giấy phép xây dựng bị ghi sai thông tin do lỗi của cơ quan cấp phép.
+ Vượt thẩm quyền: Giấy phép xây dựng được cấp bởi cơ quan không có thẩm quyền.
+ Không đáp ứng điều kiện: Giấy phép xây dựng được cấp nhưng không đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.
- Chủ đầu tư không khắc phục vi phạm:
+ Xây dựng sai phép: Chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai với nội dung ghi trong giấy phép xây dựng trong thời hạn quy định.
+ Bỏ mặc yêu cầu: Chủ đầu tư không thực hiện các yêu cầu xử lý vi phạm do cơ quan nhà nước có thẩm quyền đưa ra.
- Một số lưu ý liên quan:
+ Quyết định thu hồi giấy phép xây dựng được ban hành bởi cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép.
+ Chủ đầu tư có quyền khiếu nại, khởi kiện đối với quyết định thu hồi giấy phép xây dựng theo quy định của pháp luật.
2. Trình tự, thủ tục thu hồi, hủy giấy phép xây dựng
Căn cứ theo quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 53 của Nghị định 15/2021/NĐ-CP thì trình tự thu hồi, hủy giấy phép xây dựng được quy định chi tiết như sau:
- Bước 1. Ban hành quyết định thu hồi: Trong 10 ngày kể từ khi xác định giấy phép xây dựng thuộc trường hợp thu hồi, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định thu hồi.
- Bước 2. Gửi quyết định và thông báo:
+ Cơ quan thu hồi sẽ gửi quyết định thu hồi cho tổ chức/cá nhân bị thu hồi và đăng tải trên trang thông tin điện tử của mình.
+ Đồng thời, cơ quan thu hồi sẽ gửi thông tin cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có công trình để công bố công khai tại trụ sở trong 5 ngày làm việc kể từ ngày ban hành quyết định.
- Bước 3. Nộp lại giấy phép xây dựng: Tổ chức/cá nhân bị thu hồi có trách nhiệm nộp lại bản gốc giấy phép xây dựng cho cơ quan thu hồi trong 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định.
- Bước 4. Hủy giấy phép xây dựng (trường hợp không nộp):
+ Nếu tổ chức/cá nhân không nộp lại giấy phép theo quy định, cơ quan thu hồi sẽ ban hành quyết định hủy giấy phép xây dựng.
+ Quyết định về việc hủy giấy phép sẽ được thực hiện đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan có thẩm quyền thu hồi và tích hợp trên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng địa phương.
3. Trách nhiệm của chủ đầu tư trong việc thu hồi, hủy giấy phép xây dựng
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, chủ đầu tư có các trách nhiệm chính sau đây trong việc chấp hành các quy định về thu hồi, hủy giấy phép xây dựng:
- Cung cấp đầy đủ hồ sơ, tài liệu:
+ Chủ đầu tư có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác và kịp thời các hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình xét cấp, cấp lại, sửa đổi, bổ sung, gia hạn giấy phép xây dựng.
+ Các hồ sơ, tài liệu này bao gồm:
-> Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo quy định tại Nghị định 15/2021/NĐ-CP.
-> Hồ sơ khác theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Chấp hành các quyết định thu hồi, hủy giấy phép xây dựng:
+ Khi nhận được quyết định thu hồi, hủy giấy phép xây dựng do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, chủ đầu tư có trách nhiệm chấp hành nghiêm túc các nội dung trong quyết định.
+ Cụ thể, chủ đầu tư phải:
-> Ngừng ngay các hoạt động thi công xây dựng.
-> Tháo dỡ công trình xây dựng đã thi công trái phép (nếu có).
-> Khắc phục các vi phạm theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
-> Trả lại giấy phép xây dựng cho cơ quan đã cấp.
- Thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm:
+ Trong trường hợp vi phạm dẫn đến việc bị thu hồi, hủy giấy phép xây dựng, chủ đầu tư có trách nhiệm tự giác thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm theo quy định của pháp luật.
+ Các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm có thể bao gồm:
-> Bồi thường thiệt hại cho các tổ chức, cá nhân bị thiệt hại do hành vi vi phạm của chủ đầu tư.
-> Khắc phục hậu quả về môi trường do hoạt động thi công xây dựng vi phạm gây ra.
-> Nộp phạt theo quy định của pháp luật.
- Lưu ý:
+ Chủ đầu tư không thực hiện các trách nhiệm nêu trên sẽ chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật.
+ Ngoài ra, chủ đầu tư cũng có thể chịu trách nhiệm dân sự nếu hành vi vi phạm của mình gây thiệt hại cho các tổ chức, cá nhân khác.
4. Vai trò của các cơ quan nhà nước trong việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về xây dựng
Các cơ quan nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về xây dựng, góp phần đảm bảo trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường và cảnh quan đô thị. Sau đây là một số vai trò chính:
- Phát hiện và xử lý vi phạm:
+ Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tiến hành thanh tra, kiểm tra thường xuyên, đột xuất đối với các hoạt động xây dựng trên địa bàn.
+ Qua công tác thanh tra, kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm, các cơ quan nhà nước sẽ lập biên bản, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
+ Các hình thức xử lý vi phạm bao gồm: nhắc nhở, cảnh cáo, buộc khắc phục hậu quả vi phạm, xử phạt hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự (đối với trường hợp vi phạm nghiêm trọng).
- Phòng ngừa vi phạm:
+ Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của người dân, tổ chức, cá nhân về pháp luật xây dựng.
+ Phối hợp với các cơ quan chức năng liên quan trong việc quản lý đất đai, quản lý đô thị, bảo vệ môi trường để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật xây dựng.
+ Rà soát, kiểm tra và hoàn thiện hệ thống pháp luật về xây dựng, đảm bảo tính chặt chẽ, hiệu quả trong việc quản lý, xử lý vi phạm.
- Hỗ trợ người dân:
+ Cung cấp thông tin, giải đáp thắc mắc của người dân về các quy định pháp luật liên quan đến xây dựng.
+ Hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến xây dựng.
+ Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trong lĩnh vực xây dựng.
- Một số cơ quan nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về xây dựng:
+ Thanh tra Sở Xây dựng: Chịu trách nhiệm chính về công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực xây dựng trên địa bàn.
+ Phòng Quản lý đô thị: Phối hợp với Thanh tra Sở Xây dựng trong việc kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự xây dựng.
+ Công an: Hỗ trợ lực lượng, phương tiện để bảo vệ an ninh, trật tự trong quá trình thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.
+ Viện kiểm sát nhân dân: Giám sát hoạt động thi hành pháp luật về xây dựng của các cơ quan nhà nước.
+ Tòa án nhân dân: Giải quyết các tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến xây dựng.
Việc tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về xây dựng cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và người dân. Nhờ đó, góp phần đảm bảo trật tự xây dựng, bảo vệ môi trường và cảnh quan đô thị, tạo môi trường sống an toàn, lành mạnh cho người dân.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Các trường hợp bị thu hồi giấy phép xây dựng? Thủ tục thu hồi giấy phép xây dựng. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
