1. Quy định nguyên tắc bảo mật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài

- Nguyên tắc bảo mật trong giải quyết tranh chấp bằng trọng tài là tập quán trọng tài truyền thống và được tôn trọng rộng rãi ở các quốc gia khác nhau đã được quy định tại văn bản pháp luật liên quan và tại hầu hết quy tắc tố tụng trọng tài của các tổ chức trọng tài trong nước và quốc tế được quy định chi tiết tại luật trọng tài thương mại 2010

Nội dung của nguyên tắc bảo mật trọng tài giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế:

- Tố tụng trọng tài các bên tranh chấp có thể là cá nhân, tổ chức hoặc cơ quan đến từ cả Việt Nam và nước ngoài đều tham gia với tư cách là nguyên đơn hoặc bị đơn. Quy trình này không phân biệt quyền lợi và nghĩa vụ liên quan và không có bên thứ ba tham gia.

- Nội dung vụ ván được giữ kín và an toàn bởi tổ chức trọng tài, quy chế hoặc hội đồng trọng tài vụ việc, trọng tài viên và các bên liên quan đến tranh chấp. Mọi tài liệu từ đơn khởi kiện, hồ sơ khởi kiện, bản tự bảo vệ đến đơn kiện lại đều được gửi trực tiếp đến bên liên quan thông qua ban thư ký của tổ chức trọng tài.

- Phiên họp giải quyết tranh chấp chỉ có sự tham gia của nguyên đơn, bị đơn và đại diện của họ. Các bên có quyền mời người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cũng như người làm chứng tham gia phiên họp với điều kiện phải thông báo trước cho hội đồng trọng tài. Hội đồng cũng có quyền mời các chuyên gia định giá tài sản và tổ chức, cá nhân giám định tham gia giải quyết tranh chấp.

- Trọng tài viên có trách nhiệm bảo vệ thông tin vụ án mà họ giải quyết trừ trường hợp cần phải cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Họ phải tự tuyên bố về tính độc lập và vô tư đồng thời không được gặp hoặc liên lạc riêng với bất kỳ bên nào trong quá trình tố tụng. Các phiên họp giải quyết tranh chấp đều được tổ chức kín đáo trừ khi thỏa thuận khác giữa các bên.

- Phán quyết của trọng tài chỉ được quyền đến nguyên đơn và bị đơn mang tính chất chung thẩm và bắt buộc đối với cả hai bên. Theo điều 34 của Bộ quy tắc trọng tài của Uncitrial " Phán quyết trọng tài chỉ được công khai nếu có sự nhất trí của các bên tham gia".

2. Nguyên tắc bảo mật trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài tại Việt Nam

Tại Việt Nam, mặc dù thuật ngữ "tính bảo mật" không được sử dụng nhưng có thể khẳng định rằng tính bảo mật đã được quy định trong pháp luật trọng tài. Cụ thể, luật trọng tài thương mại năm 2010 đặt ra các quy định chặt chẽ như sau:

Theo khoản 4 điều 4 nguyên tắc giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài được công bố với quy định rằng "giải quyết tranh chấp bằng trọng tài được tiến hành không công khai trừ khi có thỏa thuận giữa các bên".

Tương tự thì tại khoản 1 điều 55 quy định về thành phần và thủ tục của phiên họp giải quyết tranh chấp: " Phiên họp giải quyết tranh chấp được tiến hành không công khai trừu khi có thỏa thuận khác giữa các bên".

Tuy nhiên thì việc tiến hành không công khai không có nghĩa là mọi thông tin trong quá trình giải quyết tranh chấp phải được tiết lộ mà ngược lại thì Luật quy định rõ ràng mọi thông tin phải được giữ bí mật giữa các bên.

Hơn nữa thì trong luật trọng tài thương mại 2010 chỉ tập trung vào nghĩa vụ bảo mật của trọng tài viên theo điều 21 trong đó đã nói rõ về việc từ chối cung cấp thông tin liên quan đến vụ tranh chấp, giữ bí mật vụ tranh chấp trừ khi có yêu cầu từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền và tuân thủ theo quy tắc đạo đức nghề nghiệp.

Đáng chú ý thì Luật không đề cập đến nghĩa vụ bảo mật của các chủ thể khác tham gia phiên xét xử trọng tài như các bên tranh chấp, chuyên gia, người làm chứng hoặc luật sư.

Thực tế thì tại Trung tâm TRọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), tính bảo mật trong giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại trọng tài được quy định theo Quy tắc tố tụng trọng tài năm 2017 và Quy tắc đạo đức của trọng tài viên trung tâm trọng tài Quốc tế Việt Nam 2015 tuy nhiên thì những quy định này chỉ được áp dụng đối với trọng tài viên.

3. Ý nghĩa của nguyên tắc bảo mật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài

Duy trì uy tín kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong chiến lược quản lý doanh nghiệp. Trong việc xây dựng và duy trì uy tín thì các doanh nghiệp thường lựa chọn giải quyết tranh chấp thông qua quá trình trọng tài để tránh sự công khai một biện pháp có thể giữ cho hình ảnh của họ không bị ảnh hưởng hoặc tránh những thiệt hại tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến uy tín kinh doanh.

Ngoài ra thì để tránh việc doanh nghiệp phát sinh nhiều tranh chấp hơn cũng là một yếu tố quan trọng trong chiến lược quản lý rủi ro. Trong quá trình đầu tư kinh doanh thì doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những thách thức và tranh chấp. Nếu một tranh chấp đã được đưa ra tòa án và không được giải quyết thông qua trọng tài các thông tin liên quan đến vụ án đó có thể trở nên công khai. Điều này tạo điều kiện cho các đối thủ cạnh tranh hoặc các liên quan khác để sử dụng thông tin này trong những tranh chấp tương tự nhằm tăng nguy cơ mất uy tín và tạo những vấn đề mới cho doanh nghiệp.

Ngoài ra thì có một khía cạnh chính trị quan trọng khi xem xét quá trình đầu tư kinh doanh. Việc nguồn gốc thành lập các doanh nghiệp nhà nước thường mang theo yếu tố chính trị đặc biệt là khi thực hiện các nhiệm vụ có tính chính trị. Do đó thì mức độ bảo mật của quá trình đầu tư kinh doanh trở nên quan trọng đối với việc duy trì ổn định và an toàn trong môi trường chính trị. Điều này đặt ra nhu cầu đặc biệt để doanh nghiệp thực hiện các biện pháp bảo mật phù hợp và quản lý rủi ro chính trị một cách có hiệu quả.

Chế tài xử phạt hành chính đối với trọng tài viên được quy định chi tiết tại khoản 2 Điều 26 trong Nghị định 82/2020/NĐ - CP thì mang đến những biện pháp quản lý và xử lý một cách cụ thể và hợp lý. Theo quy định thì trọng tài viên sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng khi có một trog những hành vi vi phạm sau đây:

- Tiết lộ bí mật nội dung vụ tranh chấp mà mình đã giải quyết trừ trường hợp buộc phải cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Điều này không chỉ là một biện pháp trừng phạt mà còn đặt ra trách nhiệm khắc nghiệt đối với trọng tài nhấn mạnh sự quan trọng của việc bảo vệ thông tin nội dung tranh chấp. Để khắc phục hậu quả thì trọng tài còn phải thực hiện biện pháp buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được do việc thực hiện các hành vi vi phạm theo quy định tại các khoản 1 và khoản 2 Điều 26 Nghị định 82/2020/NĐ - CP. Điều này nhằm đảm bảo rằng trọng tài phải chịu trách nhiệm không chỉ bằng cách chấp nhận hình phạt tài chính mà còn thông qua việc phục hồi những lợi ích mà anh ta có thể đã thu được trái pháp luật. Trên đây là ý nghĩa chi tiết của nguyên tắc bảo mật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Thẩm quyền giải quyết tranh chấp thương mại của trọng tài thương mại

Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Quy định nguyên tắc bảo mật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài. Trong bài viết có mục nào chưa hiểu hay bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể. Bằng đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trên nhiều lĩnh vực pháp lý luật Minh Khuê cam kết sẽ gửi tới bạn đọc dịch vụ pháp lý tốt nhất đem đến sự hài lòng cao nhất từ khách hàng. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi chi tiết bài viết.