1. Giới thiệu tổng quan Thông tư 24/2023/TT-BCA

Vào ngày 01/7/2023, trong bước tiến mới của quá trình quản lý và điều hành giao thông, Bộ Trưởng Bộ Công an đã chính thức ban hành Thông tư số 24/2023/TT-BCA. Thông tư này tạo nên một bước đột phá trong việc quy định về cấp và thu hồi đăng ký biển số xe cơ giới, thay thế cho Thông tư số 58/2020/TT-BCA cùng với những điều khoản cụ thể từ Thông tư số 15/2022/TT-BCA về việc đăng ký xe (dưới tên gọi gọn là Thông tư số 24).

Thế mạnh của Thông tư này không chỉ nằm ở việc cung cấp một khung pháp lý rõ ràng hơn mà còn tập trung mở rộng phạm vi ảnh hưởng. Trong phạm vi điều chỉnh của nó, quy trình liên quan đến hồ sơ, thủ tục cấp và thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới đã được hiện đại hóa và tiêu chuẩn hóa theo những quy định đã được ghi nhận trong Luật Giao thông đường bộ. Thông tư này bao gồm nhiều phương diện quan trọng, bao hàm việc đăng ký xe lần đầu, chuyển quyền sở hữu, hoạt động di chuyển xe, cùng với việc cấp mới hoặc thay đổi chứng nhận đăng ký và biển số xe, và cả việc xử lý tình huống đăng ký xe tạm thời, hoặc thu hồi chứng nhận đăng ký và biển số xe. Ngoài ra, Thông tư này cũng rộng rãi định rõ quy trình đăng ký và cấp biển số xe trúng đấu giá.

Thông tư số 24 còn chú trọng vào việc cung cấp hướng dẫn chi tiết cho một loạt trường hợp đặc biệt, đồng thời đưa ra các biểu mẫu chuẩn để thực hiện thủ tục. Ngoài ra, Thông tư cũng quy định rõ về thời hạn sử dụng chứng nhận đăng ký xe, và thậm chí xác định năm sản xuất của xe và biển số xe.

Phạm vi áp dụng của Thông tư này rất rộng, bao gồm các sĩ quan và hạ sĩ quan Công an nhân dân có nhiệm vụ thực hiện đăng ký xe (được gọi chung là cán bộ đăng ký xe), cơ quan đăng ký xe, cơ quan Công an địa phương cùng với các tổ chức và cá nhân liên quan đến việc đăng ký xe. Tuy nhiên, Thông tư không áp dụng cho việc đăng ký xe cơ giới của Quân đội sử dụng vào mục đích quốc phòng, điều này là để tôn trọng và duy trì chức năng quan trọng của Quân đội trong bảo vệ quốc gia.

2. Quy định về cấp, thu hồi đăng ký, biển số xe cơ giới theo Thông tư 24/2023/TT-BCA

Sau đây là tổng hợp một số quy định mới của Thông tư 24/2023/TT-BCA về đăng ký xe và cấp biển số xe:

(1) Quy định về nơi làm thủ tục đăng ký xe

Một quy định quan trọng mà Thông tư số 24/2023/TT-BCA đã thực hiện là việc điều chỉnh và mở rộng phạm vi đăng ký xe dành cho chủ xe, bao gồm cả tổ chức và cá nhân. Theo quy định ban đầu, việc đăng ký xe dựa trên trụ sở và nơi cư trú (bao gồm nơi đăng ký thường trú và tạm trú) tại địa phương cụ thể. Điều này có nghĩa rằng, chủ xe sẽ đăng ký xe tại cơ quan đăng ký xe thuộc địa phương mà họ có trụ sở hoặc nơi cư trú, trừ trường hợp đặc biệt được quy định tại khoản 14 của Điều 3 trong Thông tư số 24.

Tuy nhiên, với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và đặt họ vào trung tâm của quy trình phục vụ, Thông tư số 24 đã thực hiện một sự thay đổi quan trọng. Theo sự điều chỉnh mới này, chủ xe cá nhân không còn bị ràng buộc bởi địa phương nơi họ thường trú, mà có thể đăng ký xe tại địa điểm cư trú (bao gồm cả nơi thường trú và tạm trú).

Đây thực sự là một bước đột phá mang tính cách mạng trong việc cải thiện quy trình hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân. Điều này cũng thể hiện sự quyết tâm và nỗ lực của Bộ Công an trong việc cải thiện thủ tục hành chính. Việc thực hiện việc đăng ký xe dựa trên địa điểm cư trú của chủ xe không chỉ giúp đơn giản hóa quy trình, mà còn giúp cơ quan quản lý nhà nước có cái nhìn chính xác hơn về tình hình phát triển phương tiện và hạ tầng giao thông tại mỗi địa phương. Điều này đồng nghĩa với việc cung cấp cho quy trình quản lý một cơ sở thông tin rõ ràng và cụ thể hơn, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững và hiệu quả của hệ thống giao thông.

(2) Quy định về đăng ký, cấp biển số định danh

Thông tư số 24/2023/TT-BCA đã mở ra một giai đoạn mới của việc quản lý đăng ký và cấp biển số xe, tạo nên những thay đổi tương đối lớn so với hệ thống quản lý trước đây. Chủ xe, bao gồm cả tổ chức và cá nhân, nay có thể đặt vào tâm điểm của quy trình này. Một sự đổi mới chính là việc chuyển từ việc quản lý biển số theo xe sang việc quản lý dựa trên mã định danh của chủ xe. Bằng cách này, Thông tư đảm bảo rằng việc quản lý xe đăng ký chính chủ sẽ tuân thủ trách nhiệm của chủ xe theo cách khai báo thông tin, thực hiện thủ tục thu hồi biển số và đăng ký chuyển quyền sở hữu xe.

Không chỉ dừng lại ở việc thay đổi phương pháp quản lý, Thông tư số 24 còn là một bước đi quan trọng tiến tới việc cấp đăng ký xe điện tử. Điều này tạo ra một môi trường thuận lợi để tích hợp với ứng dụng định danh điện tử VNeID. Nhờ việc này, người dân sẽ không còn cần mang theo nhiều loại giấy tờ khi tham gia giao thông, thực hiện các thủ tục hành chính hoặc giao dịch trực tuyến. Điều này góp phần giảm thiểu thời gian và chi phí đi lại, đồng thời vẫn đảm bảo tính chính xác, nhanh chóng và hiệu quả của thông tin.

Hệ thống cấp biển số định danh, dựa trên mã định danh của chủ xe, không chỉ giúp cơ quan Nhà nước quản lý một cách chặt chẽ và nhanh chóng hơn, mà còn giảm bớt nguồn nhân lực, tiết kiệm thời gian và chi phí lưu trữ. Điều này đồng thời đóng góp vào việc thực hiện chuyển đổi số quốc gia một cách hiệu quả.

Thông tư số 24 đã quy định rất cụ thể về việc cấp và thu hồi biển số định danh. Biển số xe sẽ được quản lý theo mã định danh của chủ xe. Mã định danh là yếu tố độc nhất, gắn liền với cá nhân hoặc tổ chức và được sử dụng để định danh trong quá trình quản lý. Với công dân Việt Nam, mã định danh cá nhân sẽ được sử dụng. Trong trường hợp người nước ngoài, mã định danh sẽ dựa trên hệ thống định danh và xác thực điện tử hoặc số thẻ thường trú, số thẻ tạm trú hoặc số chứng minh thư khác do cơ quan có thẩm quyền cấp. Đối với tổ chức, mã định danh điện tử của tổ chức sẽ được sử dụng hoặc sẽ quản lý theo mã số thuế hoặc quyết định thành lập.

Trong trường hợp xe hết niên hạn sử dụng, hư hỏng hoặc chuyển quyền sở hữu xe, biển số định danh sẽ được thu hồi và cấp lại khi chủ xe đăng ký xe khác. Cơ quan đăng ký xe sẽ giữ lại số biển số định danh trong thời hạn 05 năm, sau đó nếu chủ xe không đăng ký lại, số biển số định danh sẽ được chuyển vào kho biển số để cấp cho chủ xe khác theo quy định.

Trường hợp chủ xe chuyển trụ sở hoặc nơi cư trú từ một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sang một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác, họ sẽ vẫn được giữ lại biển số định danh hiện tại mà không cần thực hiện việc đổi biển số. Điều này thể hiện sự linh hoạt và tiện lợi trong việc quản lý đăng ký xe, đồng thời giúp người dân tiết kiệm thời gian và công sức khi thực hiện việc chuyển trụ sở hoặc nơi cư trú.

(3) Quy định về đăng ký, cấp biển số xe ô tô trúng đấu giá

Thực thi theo Nghị quyết số 73/2022/QH15 của Quốc hội, vào ngày 26/6/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 39/2023/NĐ-CP. Nghị định này chi tiết hóa một số điều quan trọng được nêu trong Nghị quyết số 73/2022/QH15 ngày 15/11/2022 của Quốc hội, liên quan đến việc thí điểm đấu giá biển số xe ô tô.

Trong phạm vi của Nghị định này, Khoản 14 của Thông tư số 24/2023/TT-BCA đã được chỉ định để quy định về việc đăng ký và cấp biển số xe ô tô trúng đấu giá. Theo đó: Các tổ chức và cá nhân đã trúng đấu giá biển số xe ô tô sẽ được chọn lựa để thực hiện việc đăng ký và cấp biển số tại Phòng Cảnh sát giao thông tại địa điểm mà chủ xe có trụ sở hoặc nơi cư trú. Tùy thuộc vào tình huống cụ thể, họ cũng có thể thực hiện thủ tục này tại Phòng Cảnh sát giao thông quản lý biển số xe ô tô trúng đấu giá mà họ đã tham gia.

Điều này đồng nghĩa với việc Nghị định số 39/2023/NĐ-CP đã tạo ra cơ chế chi tiết để thực hiện việc đăng ký và cấp biển số xe ô tô trúng đấu giá, giúp tổ chức và cá nhân tham gia quá trình đấu giá dễ dàng thực hiện các thủ tục hành chính liên quan.

(4) Quy định độ tuổi đăng ký xe (khoản 9 Điều 3)

Cá nhân từ 15 tuổi trở lên có quyền đăng ký xe. Trong trường hợp cá nhân từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi muốn đăng ký xe, cần có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, được ghi chú là "đồng ý" và ký tên. Thêm vào đó, họ cần ghi rõ họ tên và mối quan hệ với người được giám hộ trong phiếu khai đăng ký xe.

(5) Thực hiện quy định kê khai đăng ký xe trên Cổng dịch vụ công

Thông tư số 24 đã quy định một quy trình tiên tiến, trong đó 100% trường hợp kê khai đăng ký xe sẽ được thực hiện thông qua cổng dịch vụ công Quốc gia và cổng dịch vụ công của Bộ Công an. Chủ xe sẽ sử dụng mã kê khai mà họ đã tạo trên cổng dịch vụ công để thực hiện thủ tục đăng ký xe tại cơ quan đăng ký xe. Tuy nhiên, trong trường hợp không thể thực hiện việc này trên cổng dịch vụ công do thiếu dữ liệu điện tử hoặc gặp lỗi kỹ thuật, chủ xe có thể tiến hành kê khai và làm thủ tục trực tiếp tại cơ quan đăng ký xe.

Mục tiêu của quy định này là thúc đẩy quá trình cải cách thủ tục hành chính, đồng thời đóng góp vào quá trình chuyển đổi Quốc gia và chuyển đổi số trong ngành Công an nhân dân. Điều này cũng phù hợp với mục tiêu của Đề án 06 của Chính phủ, tập trung vào việc phát triển các ứng dụng dữ liệu liên quan đến dân cư, định danh và xác thực điện tử. Đề án này sẽ đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn 2022 - 2025 và hướng đến tầm nhìn đến năm 2030, trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia một cách hiệu quả.

(6) Quy định việc nộp lệ phí đăng ký xe

Quy định về việc nộp lệ phí đăng ký xe đã được áp dụng trên cổng dịch vụ công. Trong trường hợp không thể thực hiện việc nộp phí trên cổng dịch vụ công, thì người đăng ký phải thực hiện việc nộp tại cơ quan đăng ký xe (theo khoản 12).

Khoản 6 của Điều 7 định rõ rằng thời gian để nhận kết quả đăng ký xe được tính từ thời điểm hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận và hệ thống đăng ký, quản lý xe đã xác nhận việc nộp lệ phí đăng ký từ cổng dịch vụ công.

(7) Điều chỉnh về việc nhận kết quả đăng ký xe

Việc nhận kết quả đăng ký xe có thể được tiến hành qua các kênh trực tuyến trên cổng dịch vụ công hoặc thông qua dịch vụ bưu chính công ích (đối với trường hợp thực hiện dịch vụ công trực tuyến toàn diện) hoặc có thể lựa chọn nhận tại cơ quan đăng ký xe theo yêu cầu của chủ xe.

(8) Mở rộng quy định về xe vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông

Với mục tiêu quan trọng là đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt trật tự an toàn xã hội, Thông tư số 24 đã bổ sung điều khoản mới: Các tổ chức và cá nhân sở hữu xe vi phạm hành chính liên quan đến trật tự an toàn giao thông, nếu vẫn chưa hoàn thành việc xử phạt liên quan, sẽ không được thực hiện thủ tục đăng ký xe cho tới khi việc xử phạt được giải quyết hoàn toàn.

3. Hiệu lực thi hành của Thông tư 24/2023/TT-BCA

Theo quy định chi tiết, Thông tư số 24/2023/TT-BCA sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/8/2023. Điều này không chỉ đơn thuần là việc áp dụng một văn bản mới, mà còn đánh dấu sự thay đổi mạnh mẽ trong quy trình quản lý và đăng ký phương tiện giao thông cơ giới đường bộ.

Hơn nữa, Thông tư số 24/2023/TT-BCA sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư số 58/2020/TT-BCA, tác động đến quy trình cấp và thu hồi đăng ký cũng như biển số cho phương tiện giao thông cơ giới đường bộ. Điều này cũng áp dụng cho các trường hợp mà Thông tư số 65/2022/TT-BCA đã loại bỏ một phần hoặc toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, Thông tư số 24/2023/TT-BCA còn loại bỏ một loạt khoản quy định trong Điều 7 của Thông tư số 15/2022/TT-BCA. Điều này bao gồm các khoản từ 2 đến 10, mà đang được điều chỉnh, bổ sung từ Thông tư số 43/2017/TT-BCA về trình tự cấp, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự và sát hạch, cấp Chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ; Thông tư số 45/2017/TT-BCA về trình tự đăng ký mẫu con dấu, thu hồi và hủy con dấu, hủy giá trị sử dụng con dấu; Thông tư số 58/2020/TT-BCA về quy trình cấp, thu hồi đăng ký, biển số phương tiện giao thông cơ giới đường bộ; Thông tư số 65/2020/TT-BCA về nhiệm vụ, quyền hạn, hình thức, nội dung và quy trình tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính về giao thông đường bộ của Cảnh sát giao thông; Thông tư số 68/2020/TT-BCA về quy trình tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm hành chính của Cảnh sát đường thủy; Thông tư số 73/2021/TT-BCA liên quan đến mẫu hộ chiếu, giấy thông hành và các biểu mẫu liên quan.

Tất cả những điều này thể hiện rõ ràng sự quyết tâm và nỗ lực của chính quyền trong việc tạo ra môi trường quản lý giao thông đa chiều, hiệu quả và hợp nhất hơn, đồng thời cũng thể hiện tầm nhìn dài hạn để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính.

Bài viết liên quan: Mua xe không sang tên chính chủ có bị thu hồi không?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn về pháp luật giao thông trực tuyến của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!