1. Khái niệm kí cược là gì?

Căn cứ theo khoản 1 điều 329 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định như sau :

Ký cược là việc bên thuê tài sản là động sản giao cho bên cho thuê một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản ký cược) trong một thời hạn để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê.

 

2. Quyền, nghĩa vụ của các bên trong đặt cọc, ký cược

Bên đặt cọc, bên ký cược có quyền, nghĩa vụ:

a) Yêu cầu bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược ngừng việc khai thác, sử dụng hoặc xác lập giao dịch dân sự đối với tài sản đặt cọc, tài sản ký cược; thực hiện việc bảo quản, giữ gìn để tài sản đặt cọc, tài sản ký cược không bị mất giá trị hoặc giảm sút giá trị;

b) Trao đổi, thay thế tài sản đặt cọc, tài sản ký cược hoặc đưa tài sản đặt cọc, tài sản ký cược tham gia giao dịch dân sự khác trong trường hợp được bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược đồng ý;

c) Thanh toán cho bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược chi phí hợp lý để bảo quản, giữ gìn tài sản đặt cọc, tài sản ký cược.

Chi phí hợp lý quy định tại điểm này là khoản chi thực tế cần thiết, hợp pháp tại thời điểm chi mà trong điều kiện bình thường bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược phải thanh toán để đảm bảo tài sản đặt cọc, tài sản ký cược không bị mất, bị hủy hoại hoặc bị hư hỏng;

d) Thực hiện việc đăng ký quyền sở hữu tài sản hoặc thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật để bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược được sở hữu tài sản đặt cọc, tài sản ký cược quy định tại điểm b khoản 2 Điều này;

đ) Quyền, nghĩa vụ khác theo thỏa thuận hoặc do Bộ luật Dân sự, luật khác liên quan quy định.

Bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược có quyền, nghĩa vụ:

a) Yêu cầu bên đặt cọc, bên ký cược chấm dứt việc trao đổi, thay thế hoặc xác lập giao dịch dân sự khác đối với tài sản đặt cọc, tài sản ký cược khi chưa có sự đồng ý của bên nhận đặt cọc, bên nhận ký cược;

b) Sở hữu tài sản đặt cọc trong trường hợp bên đặt cọc vi phạm cam kết về giao kết, thực hiện hợp đồng; sở hữu tài sản ký cược trong trường hợp tài sản thuê không còn để trả lại cho bên nhận ký cược;

c) Bảo quản, giữ gìn tài sản đặt cọc, tài sản ký cược;

d) Không xác lập giao dịch dân sự, khai thác, sử dụng tài sản đặt cọc, tài sản ký cược khi chưa có sự đồng ý của bên đặt cọc, bên ký cược;

đ) Quyền, nghĩa vụ khác theo thỏa thuận hoặc do Bộ luật Dân sự, luật khác liên quan quy định.

>> Xem thêm: Hướng dẫn soạn thảo hợp đồng ký cược 

 

3. Đặc điểm của ký cược 

Biện pháp này được áp dụng để đảm bảo cho việc trả lại tài sản trong hợp đồng thuê tài sản. Tài sản thuê có tính chất của động sản, có sự chuyển giao từ bên cho thuê sang bên thuê. Ký cược cũng mang đặc tính có khả năng thanh khoản cao như: tiền, kim khí quý, đá quý, các tài sản có giá trị khác. Giá trị của tài sản ký cược ít nhất phải tương đương với giá trị tài sản thuê, vì nó bao gồm cả giá trị tài sản thuê và khoản tiền thuê để bồi thường cho bên thuê nếu tài sản thuê không được trả lại. Do vậy, những biện pháp này cũng chủ yếu được áp dụng đối với những hợp đồng thuê tài sản có giá trị nhỏ, hay việc sử dụng tài sản dễ bị hư hỏng.

– Mục đích: Ký cược có mục đích nhằm đảm bảo:

 Bên nhận ký cược lấy tiền thuê tài sản;

 Bên ký cược lấy lại toàn bộ tài sản hay một phần giá trị tài sản cho thuê trong trường hợp tài sản cho thuê không còn hoặc trong trường hợp bên thuê không trả lại tài sản thuê.

Vì vậy khi ký cược, hai bên phải thoả thuận về thời hạn khi nào bên thuê phải giao lại tài sản. Thời hạn ký cược là thời hạn cho thuê tài sản. Về hình thức ký cược, Bộ luật dân sự 2015 không quy định phải được thành lập văn bản, do đó việc ký cược không nhất thiết phải được thành lập văn bản mà có thể thoả thuận bằng miệng cũng có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, đối với trường hợp tài sản có đăng ký quyền sở hữu thì văn bản ký cược là chứng cứ để bên cho thuê tài sản thực hiện đăng ký chuyển quyền sở hữu tài sản ký cược từ bên thuê sang bên cho thuê.

 Hậu quả pháp lý đối với ký cược: Nếu đến hạn bên thuê trả lại tài sản thuê theo đúng thoả thuận thì tài sản kí cược được trả lại cho bên thuê sau khi trừ tiền thuê; nếu đến hạn bên thuê không trả lại tải sản thuê thì tài sản ký cược thuộc sở hữu của bên cho thuê. Khi đó bên thuê phải có nghĩa vụ tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết để sang tên, chuyển quyền sở hữu tài sản ký cược.

 

4. Quy định về mẫu hợp đồng ký cược 

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIÊT NAM

Độc lập -  Tự do - Hạnh phúc 

 

HỢP ĐỒNG KÝ CƯỢC 

SỐ:..

Hôm nay, ngày        tháng         năm           , hai bên gồm :

Bên ký cược:...

Căn cước công dân số:...Do Cục cảnh sát ĐKQL và:....

Cấp ngày:...Có giá trị đến:...

Địa chỉ thường trú:...tỉnh, thành phố:...

Địa chỉ tạm trú:...tỉnh, thành phố:...

Địa chỉ liên hệ:...tỉnh, thành phố:.........

Điện thoại:

E- mail:

Bên nhận ký cược: .............................................................

Mã số doanh nghiệp:...Do...Phòng ĐKKD:...

Cấp lần đầu ngày:...Cấp...lại lần...ngày:...

Trụ sở:...Điện...thoại:...

Người đại diện:...

Điện thoại:...                                                                         

Chức vụ:...

E-mail:...

Theo giấy ủy quyền số:...

Đã thỏa thuận ký Hợp đồng ký cược như sau:

Điều 1. Tài sản và thời hạn ký cược

  1. Tài sản ký cược: [...]
  2. Giấy tờ về tài sản (nếu có): [...  ]
  3. Tổng giá trị tài sản ký cược do hai Bên thỏa thuận là: ............................... 
  4. Thời hạn ký cược: [...]

Điều 2. Nghĩa vụ được bảo đảm

  1. Bên ký cược đồng ý ký cược tài sản thuộc quyền sở hữu của mình theo thỏa thuận tại Điều 1 để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối vổi Bên nhận ký cược.
  2. Nghĩa vụ được bảo đảm là việc trả lại tài sản theo hợp

đồng thuê tài sản [...]...giữa Bên ký cược và Bên nhận ký cược.

  1. Nghĩa vụ được bảo đảm bằng tài sản ký cược được chấm dứt trong trường hợp sau đây:

- Nghĩa vụ đã được hoàn thành, được bù trừ hoặc chấm dứt;

  • Việc ký cược được hủy bỏ hoặc được thay thế bằng biện pháp bảo đảm khác;
  • Bên nhận ký cược miễn việc thực hiện nghĩa vụ cho Bên ký cược;
  • Các trường hợp khác theo thỏa thuận của các Bên và do luật quy định.

Điều 3. Quyền của Bên ký cược

  1. Yêu cầu Bên nhận ký cược chấm dứt việc cho thuê, cho mượn, sử dụng, khai thác công dụng tài sản ký cược và hưỏng lợi tức từ tài sản ký cược, nếu do sử dụng mà tài sản ký cược có nguy cơ bị mất hoặc giảm sút giá trị.
  2. Yêu cầu Bên nhận ký cược trả lại tài sản ký cược và giấy tờ liên quan, khi nghĩa vụ được bảo đảm bằng tài sản ký cược chấm dứt.
  3. Yêu cầu Bên nhận ký cược bồi thường thiệt hại xảy ra đối với tài sản ký cược.

Điều 4. Nghĩa vụ của Bên ký cược

Giao tài sản ký cược cho Bên nhận ký cược theo đúng thỏa thuận.

Báo cho Bên nhận ký cược về quyền của người thứ ba đối với tài sản ký cược, nếu có; trường hợp không thông báo thì Bên nhận ký cược có quyền hủy Hợp đồng này đồng thời yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc duy trì Hợp đồng này và chấp nhân quyền của người thứ ba đối vổi tài sản ký cược.Thanh toán cho Bên nhận ký cược chi phí hợp lý để bảo quản, giữ gìn tài sản ký cược, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

4.1.  Thực hiện việc đăng ký quyền sở hữu tài sản ký cược cho bên nhận ký cược (đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu) trong trường hợp tài sản đó được chuyển quyền sở hữu cho bên nhận ký cược.

Điều 5. Quyền của Bên nhận ký CƯỢC

5.1.  Xử lý tài sản ký cược theo thỏa thuận tại Điều 7 của Hợp đồng này.

5.2.  Được cho thuê, cho mượn, khai thác công dụng tài sản ký cược và hưỏng hoa lợi, lợi tức từ tài sản ký cược1.

5.3.  Được thanh toán chi phí hợp lý bảo quản tài sản ký cược khi trả lại tài sản ký cược.

5.4.  Có quyền sở hữu tài sản ký cược trong trường hợp tài sản thuê không còn để trả lại cho Bên nhận ký cược, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Điều 6. Nghĩa vụ. của Bên nhận ký cược

6.1.  Bảo quản, giữ gìn tài sản ký cược; nếu làm mất, thất lạc hoặc hư hỏng tài sản ký cược thì phải bồi thường thiệt hại cho Bên ký cược trong trường hợp phải trả lại tài sản ký cược.

6.2.  Không được bán, trao đổi, tặng cho, sử dụng tài sản ký cược để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khác.

Không được cho thuê, cho mượn, sử dụng, khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản ký cược

Trả lại tài sản ký cược và giấy tờ liên quan, trong trường hợp Bên ký cược (đồng thời là bên thuê tài sản) đã trả lại tài sản thuê.

Điều 7. Xử lý tài sản ký cược

  1. Trường hợp tài sản thuê được trả lại thì Bên ký cược (đồng thời là bên thuê) được nhận lại tài sản ký cược sau khi trả tiền thuê.
  2. Trường hợp Bên ký cược (đồng thời là bên thuê) không trả lại tài sản thuê thi Bên nhận ký cược (đồng thời là bên cho thuê) có quyền đòi lại tài sản thuê; nếu tài sản thuê không còn để trả lại thì tài sản ký cược thuộc về Bên nhận ký cược (đồng thời là bên cho thuê).

Điều 8. Cam đoan của các Bên

  1. Bên ký cược cam đoan các thông tin về tài sản ký cược đã ghi trong Hợp đồng này là đúng sự thật và tại thời điểm ký Hợp đồng này, tài sản ký cược nói trên:
  • Hoàn toàn thuộc quyền sở hữu của Bên ký cược;
  • Được ký cược theo quy định của pháp luật;
  • Không có bất kỳ sự tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện nào về quyền sở hữu;
  • Không bị kê biên để thi hành án hoặc để chấp hành quyết định hành chính hoặc có bất kỳ quyết định nào của cơ quan có thẩm quyền hạn chế quyền của chủ sở hữu;
Không có bất kỳ cam kết nào về việc chuyển quyền sở hữu, quyền hưởng dụng, góp vôh hoặc dùng để bảo đảm nghĩa vụ dân sự nào khác dưới mọi hình thức.
  1. Bên nhận ký cược cam đoan đã xem xét tài sản ký cược và giấy tờ về tài sản ký cược nêu tại Điều 1 của Hợp đồng này.
  2. Cả hai Bên cùng cam đoan:
  • Các thông tin về mỗi Bên đã ghi trong Hợp đồng này là đúng sự thật;
  • Việc ký kết Hợp đồng này là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc;
  • Thực hiện đúng và đầy đủ các thỏa thuận trong Hợp đồng này;
  • Đã hiểu rõ quyền, nghĩa vụ, lợi ích hợp pháp của mình và hậu quả pháp lý của việc ký kết Hợp đồng này.

Điều 9. Thỏa thuận khác

Các nội dung khác: [...]

Mọi tranh chấp liên quan đến Hợp đồng này và Hợp đồng được bảo đảm bằng Hợp đồng này được gộp vào để giải quyết trong cùng một vụ tranh chấp tại Toà án hoặc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) theo Quy tắc tố tụng trọng tài của Trung tâm này

Bên thua kiện có nghĩa vụ thanh toán mọi chi phí liên quan đến vụ án1.

Hợp đồng này được lập thành [...]...bản, mỗi Bên giữ [...]...bản, có hiệu lực từ ngày ký cho đến khi chấm

BÊN KÝ CƯỢC  

(Ký, ghi rõ họ tên và đóng dấu, nếu có)

BÊN NHẬN KÝ CƯỢC

(Ký, ghi rõ họ tên vàđóng dấu, nếu có)  

                                                                                                                                                          
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        

5. Xử lý tài sản ký cược có các trường hợp

Bên thuê trả lại tài sản thuê. Khi bên thuê trả lại tài sản thì bên cho thuê phải trả lại tài sản ký cược, nhưng được trừ tiền thuê chưa trả. Để thực hiện được việc trả lại tài sản ký cược và tài sản thuê thì bên thuê phải có nghĩa vụ giữ gìn tài sản thuê và sử dụng đúng mục đích đã thuê, đúng công dụng của tài sản đã thuê, và bên cho thuê (bên nhận ký cược) có nghĩa vụ bảo quản, giữ gìn tài sản ký cược; không được khai thác, sử dụng tài sản đó, không được xác lập giao dịch đối với tài sản ký cược, trừ trường hợp bên ký cược đồng ý. Nếu bên ký cược không đồng ý cho bên nhận ký cược sử dụng tài sản ký cược thì bên ký cược có quyền yêu cầu bên nhận ký cược ngừng việc sử dụng tài sản ký cược, nêu do sử dụng tài sản ký cược có nguy cơ bị mất giá trị hoặc giảm sút giá trị.

Bên thuê cố tình không trả lại tài sản thuê. Trường hợp bên thuê cố tình không trả lại tài sản thuê thì bên cho thuê có thể yêu cầu toà  án buộc bên thuê phải trả lại tài sản thuê và việc trả tài sản thuê và tài sản ký cược được thực hiện cùng lúc.

Tài sản thuê không còn để trả lại vì lý do mất mát hay tiêu huỷ hoặc bị mất không phải do lỗi cố ý của bên thuê. Trường hợp này tài sản ký cược thuộc về bên cho thuê và khi đó chấm dứt nghĩa vụ của bên thuê đối với bên cho thuê. Nếu tài sản thuê hoặc tài sản ký cược có sự thay đổi về giá trị theo bất cứ hướng nào thì các bên không có yêu cầu thanh toán chênh  lệnh