1. Quy định về thẩm quyền xử phạt hành chính trong lĩnh vực báo chí
Nghị định số 119/2020/NĐ-CP ngày 7/10/2020 của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí và xuất bản đã mang đến nhiều điểm mới, tập trung vào việc tăng cường thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính cho các cơ quan thanh tra và những người được giao thực hiện chức năng này trong lĩnh vực Thông tin và Truyền thông. Theo Điều 33 của Nghị định, các thanh tra viên và người được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra chuyên ngành Thông tin và Truyền thông được trao thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hoạt động báo chí và xuất bản. Cụ thể, họ có quyền:
- Phạt cảnh cáo
- Phạt tiền đến 1 triệu đồng
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị đến 1 triệu đồng
Chánh Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông, Trưởng đoàn thanh tra Thông tin và truyền thông cấp Sở, Trưởng đoàn thanh tra của Cục Báo chí, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, Cục Xuất bản, In và Phát hành có thẩm quyền và được ủy quyền với các biện pháp xử phạt cụ thể:
- Phạt cảnh cáo
- Phạt tiền đến 100 triệu đồng
- Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính có giá trị đến 100 triệu đồng
Quy định này đánh dấu sự mở rộng và tăng cường thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí và xuất bản, nhằm đảm bảo sự tuân thủ và trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân hoạt động trong ngành Thông tin và Truyền thông. Nghị định số 119/2020/NĐ-CP đã đưa ra các điểm mới quan trọng liên quan đến xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí và xuất bản tại Việt Nam. Quy định này đã tăng cường thêm thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính cho các cơ quan thanh tra và những người được giao thực hiện chức năng này trong lĩnh vực Thông tin và Truyền thông.
Nghị định mở rộng thẩm quyền xử phạt cho Chánh Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông cũng như Trưởng đoàn thanh tra Thông tin và truyền thông cấp Sở, không giới hạn trong phạm vi địa phương mà theo ủy quyền như trước đây. Điều này làm tăng cường hiệu quả xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực báo chí và xuất bản, đảm bảo sự tuân thủ và trách nhiệm của các tổ chức và cá nhân trong ngành Thông tin và Truyền thông. Quy định cụ thể các biện pháp xử phạt như cảnh cáo, phạt tiền và các biện pháp hạn chế hoạt động, nhằm thúc đẩy trách nhiệm và tuân thủ pháp luật trong các hoạt động liên quan đến báo chí và xuất bản. Các biện pháp này sẽ được áp dụng linh hoạt tùy thuộc vào mức độ vi phạm hành chính và đặc điểm cụ thể của từng trường hợp.
2. Thẩm quyền xử phạt của Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng
Chánh Thanh tra Bộ Ngoại giao được ủy quyền thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí đối với:
- Hành vi vi phạm hành chính quy định:
+ Mạo danh nhà báo, phóng viên;
+ Hoạt động thông tin, báo chí mà không có giấy phép của Bộ Ngoại giao;
+ Báo chí nước ngoài, cơ quan đại diện nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam thực hiện hoạt động báo chí, hoạt động liên quan đến báo chí không có sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam;
+ Cơ quan báo chí nước ngoài đặt văn phòng thường trú tại Việt Nam khi không có sự đồng ý bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
+ Phóng viên nước ngoài, trợ lý báo chí của phóng viên nước ngoài hoạt động báo chí tại Việt Nam mà không có thẻ phóng viên nước ngoài hợp lệ do Bộ Ngoại giao Việt Nam cấp;
- Hoạt động báo chí có yếu tố nước ngoài và liên quan đến ngoại giao.
Bộ đội biên phòng
Bộ Đội Biên phòng có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí và hoạt động xuất bản đối với các hành vi vi phạm hành chính như:
- Sử dụng thẻ nhà báo đã hết hạn sử dụng để hoạt động báo chí;
- Phóng viên nước ngoài, trợ lý báo chí của phóng viên nước ngoài hoạt động báo chí tại Việt Nam mà không có thẻ phóng viên nước ngoài hợp lệ do Bộ Ngoại giao Việt Nam cấp;
- Mạo danh nhà báo, phóng viên;
- Sử dụng thẻ nhà báo đã bị sửa chữa, tẩy xóa để hoạt động báo chí;
- Bán sản phẩm báo chí nhập khẩu trái phép.
- Phát hành sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí không được phép lưu hành hoặc có quyết định thu hồi, tịch thu;
- Vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu báo chí in;
- Cản trở việc phát hành, truyền dẫn sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí hợp pháp;
- Phát hành sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí không được phép lưu hành hoặc có quyết định thu hồi, tịch thu;
- Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm nhập khẩu trái phép có số lượng dưới 100 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, tiêu hủy có số lượng dưới 100 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Phát hành xuất bản phẩm không có hóa đơn, chứng từ, tài liệu thể hiện nguồn gốc hợp pháp hoặc phát hành trái phép xuất bản phẩm được in gia công cho nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam có số lượng từ 300 bản đến dưới 500 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Tàng trữ thành phẩm hoặc bán thành phẩm xuất bản phẩm không có hóa đơn, chứng từ, tài liệu thể hiện nguồn gốc hợp pháp có số lượng từ 300 bản đến dưới 500 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Phát hành xuất bản phẩm không có hóa đơn, chứng từ, tài liệu thể hiện nguồn gốc hợp pháp hoặc phát hành trái phép xuất bản phẩm được in gia công cho nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam có số lượng từ 500 bản trở lên đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, tiêu hủy có số lượng từ 100 đến dưới 300 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm nhập khẩu trái phép có số lượng từ 100 đến dưới 300 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Tổ chức triển lãm, hội chợ xuất bản phẩm tại Việt Nam nhưng không được cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động xuất bản cấp giấy phép;
- Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm nhập khẩu trái phép có số lượng từ 300 đến dưới 500 bản đối với từng tên xuất bản phẩm; Tàng trữ hoặc phát hành xuất bản phẩm đã bị đình chỉ phát hành, thu hồi, tịch thu, cấm lưu hành, tiêu hủy có số lượng từ 300 đến dưới 500 bản đối với từng tên xuất bản phẩm;
- Nhập khẩu xuất bản phẩm không kinh doanh nhưng không có giấy phép nhập khẩu, trừ trường hợp không phải cấp giấy phép;
+ Nhập khẩu xuất bản phẩm để kinh doanh nhưng không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận đăng ký nhập khẩu đối với từng xuất bản phẩm.
+ Hoạt động kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm nhưng không có giấy phép; Xuất khẩu xuất bản phẩm được xuất bản, in trái phép; xuất bản phẩm có quyết định đình chỉ in, đình chỉ phát hành, cấm lưu hành, tịch thu, thu hồi, tiêu hủy, xuất bản phẩm có nội dung bị cấm trong hoạt động xuất bản.
3. Quy định về hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả
Theo quy định tại Điều 3 của Nghị định 119/2020/NĐ-CP được sửa đổi tại Điều â của Nghị định 14/2022/NĐ-CP như sau:
- Đối với mỗi hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực hoạt động báo chí, xuất bản và in sản phẩm không phải là xuất bản phẩm, cá nhân, tổ chức vi phạm sẽ phải chịu một trong các hình thức xử phạt chính, đó là cảnh cáo hoặc phạt tiền.
- Tùy thuộc vào tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân và tổ chức thực hiện hành vi vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như sau:
+ Tước quyền sử dụng giấy phép có thời hạn từ 01 tháng đến 12 tháng áp dụng cho các loại giấy phép sau đây:
- Giấy phép hoạt động báo in, tạp chí in.
- Báo nói, báo hình.
- Báo điện tử, tạp chí điện tử.
- Giấy phép xuất bản thêm ấn phẩm, phụ trương.
- Giấy phép xuất bản chuyên trang.
- Giấy phép cung cấp dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền.
- Giấy chứng nhận đăng ký thu tín hiệu truyền hình nước ngoài trực tiếp từ vệ tinh.
- Giấy phép sản xuất kênh chương trình.
- Giấy phép nhập khẩu báo in, tạp chí in.
- Giấy chứng nhận đăng ký cung cấp kênh chương trình nước ngoài trên dịch vụ phát thanh, truyền hình trả tiền.
- Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp.
- Giấy phép xuất bản bản tin.
- Giấy phép xuất bản đặc san.
- Giấy phép thành lập nhà xuất bản;
- Giấy phép thành lập văn phòng đại diện của nhà xuất bản nước ngoài hoặc tổ chức phát hành xuất bản phẩm nước ngoài tại Việt Nam.
- Giấy phép hoạt động in xuất bản phẩm.
- Giấy phép hoạt động kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm
- Giấy phép hoạt động in.
Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép sẽ kéo dài từ 01 tháng đến 12 tháng, tùy thuộc vào tính chất và mức độ của hành vi vi phạm.
+ Tịch thu tang vật và phương tiện vi phạm hành chính.
+ Đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 đến 12 tháng.
- Ngoài hình thức xử phạt chính và hình thức xử phạt bổ sung, tổ chức và cá nhân vi phạm hành chính còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả sau. Cụ thể, các biện pháp này bao gồm:
+ Bồi thường hậu quả: Tổ chức, cá nhân vi phạm có thể được yêu cầu bồi thường thiệt hại gây ra bởi hành vi vi phạm hành chính của họ. Biện pháp này nhằm đảm bảo rằng người bị ảnh hưởng sẽ được đền bù mức thiệt hại mà họ đã phải chịu.
+ Khắc phục và chấm dứt hậu quả tiêu cực: Nếu vi phạm của tổ chức hoặc cá nhân gây ra hậu quả tiêu cực, họ có thể bị yêu cầu thực hiện các biện pháp cụ thể để khắc phục tình trạng và chấm dứt hậu quả xấu. Điều này có thể bao gồm việc sửa chữa, thay đổi hoạt động, hoặc thực hiện các biện pháp khắc phục khác.
+ Rút giấy phép hoạt động: Trong một số trường hợp nghiêm trọng, cơ quan quản lý có thể quyết định rút giấy phép hoạt động của tổ chức hoặc cá nhân vi phạm. Điều này đồng nghĩa với việc họ không còn được phép thực hiện các hoạt động liên quan đến giấy phép đó.
+ Giám sát và kiểm tra định kỳ: Tổ chức hoặc cá nhân vi phạm có thể bị yêu cầu thực hiện các biện pháp giám sát và kiểm tra định kỳ để đảm bảo tuân thủ các quy định và ngăn chặn việc tái diễn hành vi vi phạm.
+ Hợp tác với cơ quan chức năng: Để khắc phục hậu quả và ngăn chặn việc tái diễn, tổ chức hoặc cá nhân có thể được yêu cầu hợp tác chặt chẽ với cơ quan quản lý và chịu sự giám sát chặt chẽ từ phía họ.
+ Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính có thể bao gồm các biện pháp như sau:
+ Buộc thực hiện đăng, phát lại nội dung cải chính, xin lỗi: Tổ chức hoặc cá nhân vi phạm hành chính có thể bị yêu cầu thực hiện đăng, phát lại thông báo hoặc nội dung cải chính, kèm theo xin lỗi đối với người hoặc tổ chức bị ảnh hưởng bởi thông tin không chính xác hoặc vi phạm.
+ Buộc đăng, phát đầy đủ nội dung kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Trong trường hợp có quyết định hoặc kết luận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm có thể bị yêu cầu đăng, phát lại đầy đủ nội dung của quyết định hoặc kết luận đó để minh bạch và thỏa mãn yêu cầu công bằng.
+ Buộc xin lỗi công khai: Yêu cầu tổ chức hoặc cá nhân vi phạm thực hiện việc xin lỗi công khai để làm giảm thiểu tác động tiêu cực đối với danh tiếng và uy tín của bên bị ảnh hưởng.
+ Buộc thực hiện lưu chiểu báo chí theo quy định của pháp luật: Có thể đòi hỏi việc lưu chiểu thông tin liên quan đến vi phạm trong các phương tiện truyền thông khác, nhằm đảm bảo rằng công chúng được thông tin đầy đủ và chính xác.
+ Buộc nộp lưu chiểu sản phẩm báo chí đúng địa điểm, số lượng: Yêu cầu việc nộp lại số lợi bất hợp pháp đúng địa điểm và số lượng quy định, đảm bảo rằng số liệu này không còn được sử dụng một cách vi phạm.
+ Buộc nộp lưu chiểu hoặc nộp xuất bản phẩm cho Thư viện quốc gia Việt Nam theo quy định: Trong một số trường hợp, có thể yêu cầu việc nộp lại hoặc nộp xuất bản phẩm liên quan đến hành vi vi phạm cho Thư viện quốc gia Việt Nam để duy trì cơ sở dữ liệu văn bản và bảo tồn lịch sử xuất bản.
+ Buộc trả lại phương tiện, tài liệu thu giữ trái phép của nhà báo, phóng viên: Trong trường hợp có sự thu giữ trái phép, cơ quan quản lý có thể yêu cầu tổ chức hoặc cá nhân trả lại phương tiện và tài liệu liên quan một cách hợp lý.
+ Buộc tái xuất xuất bản phẩm nhập khẩu là tài liệu phục vụ hội thảo, hội nghị quốc tế tại Việt Nam đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép tổ chức hoặc là tài sản của cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân để sử dụng riêng; buộc tái xuất đối với báo in, tạp chí in mà không đăng ký danh mục báo chí nhập khẩu với Bộ Thông tin và Truyền thông trước khi nhập khẩu; thiết bị in, máy photocopy màu, máy in có chức năng photocopy màu vi phạm quy định của pháp luật;
+ Buộc tiêu hủy sản phẩm báo chí, sản phẩm thông tin có tính chất báo chí, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, xuất bản phẩm, tác phẩm, tài liệu, sản phẩm in vi phạm quy định của pháp luật
+ Buộc gỡ bỏ tin, bài trên báo điện tử, tạp chí điện tử, chương trình phát thanh, chương trình truyền hình có nội dung không đúng tôn chỉ, mục đích ghi trong giấy phép; buộc gỡ bỏ tin, bài đăng tải không đúng nội dung thông tin ghi trong giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp;
+ Buộc thu hồi tên miền, địa chỉ Internet (IP).
Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Mẫu quyết định xử phạt hành chính mới nhất năm 2023
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn về pháp luật của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
