Quy định về thuế xuất nhập khẩu ưu đãi theo Hiệp định CPTPP

1. Thuế nhập khẩu ưu đãi là gì và đối tượng áp dụng?

Thuế nhập khẩu là loại thuế áp dụng cho hàng hóa khi chúng được nhập khẩu qua cửa khẩu hoặc biên giới vào lãnh thổ Việt Nam.

Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi là một trong các yếu tố quan trọng để xác định mức độ ưu đãi thuế đối với từng loại hàng hóa được nhập khẩu. Điều này đóng vai trò quan trọng trong việc tính toán số tiền thuế nhập khẩu mà các hàng hóa này phải nộp.

Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi được áp dụng cho ba đối tượng chính:

- Các cơ quan hải quan và các nhân viên hải quan.

- Các cá nhân hoặc tổ chức phải nộp thuế theo quy định của Luật Thuế về xuất khẩu và nhập khẩu.

- Các tổ chức và cá nhân có liên quan đến quyền và nghĩa vụ liên quan đến việc xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa.

2. Tổng quan về thuế xuất nhập khẩu ưu đãi của Việt Nam để thực hiện Hiệp định CPTPP

Hiệp định CPTPP, hoặc còn gọi là Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, là một thỏa thuận thương mại tự do giữa các quốc gia thành viên, mục tiêu chính của nó là loại bỏ thuế quan giữa các thành viên. Đồng thời, Hiệp định này còn đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng như đầu tư xuyên biên giới, thương mại điện tử, sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp nhà nước và lao động.

Hiệp định CPTPP đã được ký kết vào ngày 08/3/2018 tại Santiago, Chile, và sau đó được Quốc hội Việt Nam phê chuẩn thông qua Nghị quyết số 72/2018/QH14. Hiệu lực của CPTPP bắt đầu từ ngày 30/12/2018 đối với Australia, Canada, Nhật Bản, Mexico, Singapore và New Zealand, còn đối với Việt Nam, hiệu lực bắt đầu từ ngày 14/1/2019 và Peru từ ngày 19/9/2021.

Quá trình phê chuẩn của các quốc gia thành viên đã diễn ra theo thời gian, với Malaysia chính thức phê chuẩn vào ngày 05/10/2022 và có hiệu lực từ ngày 29/11/2022. Chile sau đó, vào ngày 21/02/2023, trở thành thành viên mới phê chuẩn CPTPP. Cuối cùng, Brunei, quốc gia cuối cùng trong số 11 nước thành viên, đã chính thức phê chuẩn Hiệp định vào ngày 13/05/2023. Theo quy định, CPTPP sẽ có hiệu lực đối với Brunei sau 60 ngày kể từ ngày thông báo, tức ngày 12/07/2023.

Như vậy, sau 5 năm ký kết, CPTPP đã đạt được sự phê chuẩn từ tất cả 11 quốc gia thành viên và sẽ có hiệu lực đầy đủ với tất cả các nước vào giữa tháng 7/2023. Đồng thời, hiện có 07 quốc gia/nền kinh tế đã chính thức nộp đơn xin gia nhập CPTPP, bao gồm: Vương quốc Anh (nộp đơn tháng 2/2021), Trung Quốc, Đài Bắc Trung Hoa (tháng 9/2021), Ecuador (tháng 1/2022), Costa Rica (tháng 8/2022), Uruguay (tháng 12/2022) và Ukraine (tháng 5/2023).

Ngày 16/07/2023, việc ký kết Thỏa thuận gia nhập CPTPP của Vương quốc Anh đã chính thức diễn ra, đánh dấu sự chính thức trở thành thành viên của Anh trong CPTPP. Chính phủ Anh dự kiến rằng hiệp định này sẽ đóng góp vào tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của họ thêm 0,08 điểm phần trăm trong dài hạn. Tuy nhiên, con số này có thể gia tăng nếu Thái Lan và Hàn Quốc quyết định tham gia sau này. Quyết định gia nhập CPTPP của Anh không chỉ là một bước quan trọng về mặt kinh tế mà còn là sự củng cố vị thế kinh tế của họ trong khu vực, đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc, một quốc gia cũng đã đề xuất tham gia hiệp định, đang trở nên mạnh mẽ.

Với Việt Nam, vào ngày 30/12/2022, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 115/2022/NĐ-CP để thiết lập Biểu thuế xuất khẩu ưu đãi và Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, nhằm thực hiện Hiệp định CPTPP giai đoạn 2022-2027. Những biểu thuế này sẽ áp dụng đối với các nước thành viên CPTPP như Australia, Canada, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Singapore và Peru, đánh dấu cam kết của Việt Nam trong việc thực hiện các điều khoản và quy định của hiệp định thương mại quan trọng này.

3. Tổng cục Hải quan hướng dẫn áp dụng thuế xuất nhập khẩu ưu đãi của Việt Nam để thực hiện Hiệp định CPTPP

Ngày 27/9/2023, Tổng cục Hải quan đã phát hành Công văn số 5021/TCHQ-TXNK năm 2023, thực hiện theo Nghị định 68/2023/NĐ-CP.

Vào ngày 07/9/2023, Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 68/2023/NĐ-CP, điều chỉnh và bổ sung một số điều của Nghị định 115/2022/NĐ-CP, liên quan đến Biểu thuế xuất khẩu ưu đãi và Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam, nhằm thực hiện Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (Hiệp định CPTPP) giai đoạn 2022-2027. Nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 07/9/2023.

Theo quy định của Nghị định 68/2023/NĐ-CP, Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, và Bru-nây Đa-rút-xa-lam đã được thêm vào danh sách các quốc gia áp dụng thuế xuất khẩu ưu đãi và thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo Hiệp định CPTPP giai đoạn 2022-2027.

Để thực thi Nghị định, Tổng cục Hải quan đã gửi yêu cầu đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố để lan tỏa thông tin và hướng dẫn cán bộ, công chức hải quan và doanh nghiệp về việc thực hiện thủ tục hải quan theo Nghị định 68/2023/NĐ-CP ngày 07/9/2023. Cụ thể, đề xuất các đơn vị tìm hiểu nội dung của Nghị định và tuân thủ quy định khi khai báo, đồng thời lưu ý đến các điều sau đây:

(1) Đối với hàng hóa nhập khẩu từ Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam vào Việt Nam

- Đối với hàng hóa nhập khẩu từ các nước nói trên, khi chúng đáp ứng các tiêu chuẩn để được áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt CPTPP, theo quy định tại Khoản 7 Điều 5 của Nghị định 115/2022/NĐ-CP ngày 30/12/2022 và Khoản 3, Khoản 4 Điều 1 của Nghị định 68/2023/NĐ-CP ngày 07/9/2023, người khai hải quan sẽ thực hiện khai báo thông tin với mã Biểu thuế B21 trên tờ khai nhập khẩu.

- Đối với mặt hàng nhập khẩu thuộc nhóm 04.07, 17.01, 24.01, 25.01:

  + Hàng hóa từ Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam trong hạn ngạch thuế quan TRQ1 hoặc TRQ2 theo quy định của Bộ Công Thương (ký hiệu TRQ1 hoặc TRQ2), và hàng hóa thuộc nhóm 24.01 nhập khẩu trong hạn ngạch thuế quan thực hiện Hiệp định CPTPP theo quy định của Bộ Công Thương (ký hiệu TRQ2), khi đáp ứng các điều kiện để hưởng thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt CPTPP theo quy định tại Khoản 7 Điều 5 của Nghị định 115/2022/NĐ-CP ngày 30/12/2022 và Khoản 3, Khoản 4 Điều 1 của Nghị định 68/2023/NĐ-CP ngày 07/9/2023, người khai hải quan sẽ kê khai mã Biểu thuế B21 và áp dụng thuế suất trong hạn ngạch quy định tại Phụ lục II theo Khoản 4 Điều 5 của Nghị định 115/2022/NĐ-CP.

  + Hàng hóa từ Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam thuộc nhóm 04.07, 17.01, 25.01 ngoài lượng hạn ngạch thuế quan TRQ1 hoặc TRQ2 theo quy định của Nghị định 115/2022/NĐ-CP ngày 30/12/2022, sẽ áp dụng các mức thuế suất nhập khẩu theo Khoản 7 Điều 1 của Nghị định 125/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017 và Điều 10 của Nghị định 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ (hiệu lực từ ngày 15/7/2023).

- Đối với ô tô đã qua sử dụng thuộc nhóm 87.02, 87.03, 87.04 nhập khẩu trong lượng hạn ngạch thuế quan thực hiện Hiệp định CPTPP từ Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam và đáp ứng điều kiện để được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt CPTPP, người khai hải quan sẽ kê khai mã Biểu thuế B22 và áp dụng thuế suất quy định tại Khoản 2, Khoản 3 Điều 5 của Nghị định 115/2022/NĐ-CP.

- Đối với ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu ngoài lượng hạn ngạch thuế quan thực hiện Hiệp định CPTPP hoặc trong hạn ngạch nhưng không đủ điều kiện hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt CPTPP, sẽ áp dụng thuế suất nhập khẩu theo Khoản 5 Điều 1 của Nghị định 125/2017/NĐ-CP ngày 16/11/2017 và Điều 7 của Nghị định 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ (hiệu lực từ ngày 15/7/2023).

(2) Đối với hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam vào Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam

Hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam được nhập khẩu vào lãnh thổ của một số quốc gia như Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam. Người thực hiện khai hải quan phải kê khai mã số và tuân thủ thuế suất xuất khẩu theo quy định tại Phụ lục I – Biểu thuế xuất khẩu, theo Danh mục mặt hàng chịu thuế được ban hành kèm theo Nghị định 57/2020/NĐ-CP ngày 25/5/2020 (có hiệu lực từ ngày 10/7/2020 đến hết ngày 14/7/2023), Nghị định 101/2021/NĐ-CP ngày 15/11/2021 (có hiệu lực từ ngày 30/12/2021 đến hết ngày 14/7/2023), và Nghị định 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 15/7/2023), cùng với các Nghị định sửa đổi và bổ sung liên quan. (3) Về xử lý tiền thuế nộp thừa

Xử lý số tiền thuế nộp thừa đối với các tờ khai hải quan của hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam vào các quốc gia như Ma-lay-xi-a, Cộng hòa Chi Lê, Bru-nây Đa-rút-xa-lam hoặc nhập khẩu vào Việt Nam từ các quốc gia này sẽ được thực hiện theo quy định tại Khoản 2, Khoản 3, Khoản 4 của Điều 2 trong Nghị định 68/2023/NĐ-CP ngày 07/9/2023.

Bài viết liên quan: Biểu thuế xuất nhập khẩu ưu đãi, hàng hóa ngoài hạn ngạch thuế quan từ 15/7/2023?

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!