Quy định về trách nhiệm quản lý công tác điều tra hình sự

Căn cứ pháp lý:

- Bộ Luật Tố tụng Hình sự năm 2015;

- Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015

Quy định về trách nhiệm của Chính phủ, các Bộ, Ngành và ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trong công tác điều tra hình sự được quy định tại chương IX của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015 cụ thể từ Điều 64 đến Điều 70 Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 như sau:

1. Các hoạt động điều tra của cơ quan điều tra

Về nguyên tắc, cơ quan điều tra tiến hành các hoạt động điều tra sau khi có quyết định khởi tố vụ án (trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015).

Theo các quy định tại Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, các hoạt động của cơ quan điều tra bao gồm:

Khởi tố bị can, hỏi cung bị can: Thủ trưởng cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố. Việc hỏi cung được tiến hành bởi Điều tra viên hoặc Kiểm sát viên trong các trường hợp được quy định tại khoản 4 Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;

Lấy lời khai người làm chứng, bị hại, đương sự: người tiến hành lấy lời khai là điều tra viên, các bộ điều tra hoặc kiểm sát viên trong trường hợp tại khoản 5 Điều 186 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;

Đối chất: Trường hợp có mâu thuẫn trong lời khai giữa hai người hay nhiều người mà đã tiến hành các biện pháp điều tra khác nhưng chưa giải quyết được mâu thuẫn thì Điều tra viên tiến hành đối chất. Trước khi tiến hành đối chất, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp để cử Kiểm sát viên kiểm sát việc đối chất. Kiểm sát viên phải có mặt để kiểm sát việc đối chất. Nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì ghi rõ vào biên bản đối chất. Trong một số trường hợp cần thiết thì kiểm sát viên tiến hành đối chất;

Nhận dạng, nhận biết giọng nói: Theo Điều 190, Điều 191 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 điều tra viên tiến hành đưa người, ảnh hoặc vật cho người làm chứng, bị hại hoặc bị can nhận dạng và cho bị hại, người làm chứng hoặc người bị bắt, bị tạm giữ, bị can nhận biết giọng nói;

Khám xét người: Theo Điều 193, 194 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 thì những người có thẩm quyền quy định tại khoản 1 Điều 113 của Bộ luật này có quyền ra lệnh khám xét. Điều tra viên thi hành lệnh (người cùng giới thực hiện);

Khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện (được quy định tại Điều 195 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015);

Khám nghiệm hiện trường: Điều tra viên chủ trì tiến hành khám nghiệm nơi xảy ra, nơi phát hiện tội phạm để phát hiện dấu vết của tội phạm, thu giữ vật chứng, tài liệu, đồ vật, dữ liệu điện tử khác liên quan và làm sáng tỏ những tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án;

Khám nghiệm tử thi: Việc khám nghiệm tử thi do giám định viên pháp y tiến hành dưới sự chủ trì của Điều tra viên và phải có người chứng kiến;

Thực nghiệm điều tra: Để kiểm tra, xác minh tài liệu, tình tiết có ý nghĩa đối với việc giải quyết vụ án, Cơ quan điều tra có thể thực nghiệm điều tra bằng cách dựng lại hiện trường, diễn lại hành vi, tình huống hoặc những tình tiết khác của một sự việc nhất định và tiến hành các hoạt động thực nghiệm cần thiết;

Giám định, định giá tài sản: được quy định tại chương XV Bộ luật Tố tụng hình sự 2015;

Các biện pháp điều tra đặc biệt: được quy định tại chương XVI Bộ luật Tố tụng hình sự 2015.

2. Trách nhiệm quản lý về công tác điều tra hình sự

- Chính phủ thống nhất quản lý về công tác điều tra hình sự, có trách nhiệm sau đây:

+ Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự;

+ Chỉ đạo thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự;

+ Chỉ đạo phổ biến, giáo dục pháp luật về điều tra hình sự;

+ Đình chỉ, bãi bỏ theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền đình chỉ, bãi bỏ quy định về điều tra hình sự ưái với quy định của Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự và pháp luật khác có liên quan;

+ Quy định chế độ báo cáo về điều tra hình sự;

+ Hợp tác quốc tế về điều tra hình sự.

- Bộ Công an giúp Chính phủ thực hiện trách nhiệm quy định tại khoản 1 Điều này.

3. Trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Công an

- Ban hành theo thẩm quyền hoặc ưình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự để thực hiện chức năng quản lý ngành, lĩnh vực do Bộ Công an phụ ưách.

- Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các vãn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự.

- Tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về điều tra hình sự.

- Đình chỉ, bãi bô theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền bãi bỏ những quy định về điều tra hình sự trái với quy định của Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và pháp luật khác có liên quan.

- Chủ trì, phối hợp ban hành các biểu mẫu, giấy tờ, sổ sách về điều tra hình sự.

- Quản lý hệ thống tổ chức, biên chế và hoạt động của Cơ quan điều tra của Công an nhân dân; trang bị phương tiện, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện cán bộ làm công tác điều tra trong Công an nhân dân; bồi dưỡng, huấn luyện, chỉ đạo, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ, công chức các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; tổ chức sơ kết, tổng kết, nghiên cứu khoa học về công tác điều tra hình sự.

- Quản lý cơ sở dữ liệu về điều tra hình sự.

- Thực hiện chế độ báo cáo về công tác điều tra hình sự theo quy định của Chính phủ.

- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về điều tra theo quy định của pháp luật.

4. Trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng

- Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm

quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự để thực hiện chức năng quản lý ngành, lĩoh vực do Bộ Quốc phòng phụ trách.

- Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về điều tra hình sự trong Quân đội nhân dân.

- Tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về điều tra hình sự trong Quân đội nhân dân.

- Đình chỉ, bãi bỏ theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền bãi bỏ những quy định về điều tra hình sự trái với quy định của Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và pháp luật khác có liên quan.

- Quản lý hệ thống tổ chức, biên chế và hoạt động của Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân; trang bị phương tiện, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện cán bộ làm công tác điều ha hình sự trong Quân đội nhân dân; tổ chức sơ kết, tổng kết, nghiên cứu khoa học về công tác điều tra hình sự trong Quân đội nhân dân.

- Thực hiện chế độ báo cáo về công tác điều tra hình sự theo quy định của Chính phủ.

- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về điều tra hình sự theo quy định của pháp luật.

5. Trách nhiệm của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao

- Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cơ quan có thẩm

quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự để thực hiện chức năng quản lý ngành, lĩhh vực do Viện kiểm sát nhân dân tối cao phụ trách.

- Chỉ đạo và tổ chức thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về điều tra hình sự trong Viện kiểm sát nhân dân.

- Tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về điều tra hình sự trong Viện kiểm sát nhân dân.

- Đình chỉ, bãi bỏ theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền bãi bỏ những quy định về điều tra hình sự trái với quy định của Hiến pháp, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và pháp luật khác có liên quan.

- Quản lý về tổ chức, biên chế và hoạt động của Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao; trang bị phương tiện, đào.tạo, bồi dưỡng, huấn luyện cán bộ làm công tác điều tra ưong Viện kiểm sát nhân dân tối cao; tổ chức sơ kết, tổng kết, nghiên cứu khoa học về công tác điều tra ưong Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

- Thực hiện chế độ báo cáo về công tác điều tra hình sự theo quy định của Chính phủ.

- Kiểm ưa, thanh ưa, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về điều tra theo quy định của pháp luật.

6. Trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Tài chính

- Chỉ đạo các cơ quan của Hải quan thực hiện nhiệm vụ,

quyền hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự.

- Trang bị phương tiện; tổ chức việc bồi dưỡng, huấn luyện cán bộ làm công tác điều ha hình sự trong các cơ quan của Hải quan; tổ chức sơ kết, tổng kết về công tác điều tra hình sự trong các cơ quan Hải quan.

- Thực hiện chế độ báo cáo về công tác điều tra hình sự theo quy định của Chính phủ.

- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về điều tra theo quy định của pháp luật.

7. Trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Chỉ đạo các cơ quan Kiểm lâm, Kiểm ngư thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự.

- Trang bị phương tiện; tổ chức việc bồi dưỡng, huấn luyện cán bộ làm công tác điều tra hình sự trong các cơ quan Kiểm lâm, Kiểm ngư; tổ chức sơ kết, tổng kết về công tác điều tra hình sự trong các cơ quan Kiểm lâm, Kiểm ngư.

- Thực hiện chế độ báo cáo về công tác điều tra hình sự theo quy định của Chính phủ.

- Kiểm tra, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về điều tra theo quy định của pháp luật.

8. Trách nhiệm của các bộ, ngành, ủy ban nhân dân cấp tinh

- Chỉ đạo, hướng dẫn các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý thực hiện các quy định của pháp luật về điều tra hình sự.

- Phối hợp với nhau, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong quản lý về điều tra hình sự.

Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về điều tra hình sự.