1. Mã ngân hàng được hiểu là gì?

Trong thời kỳ kỹ thuật số như hiện nay, đặc biệt là với sự phát triển mạnh mẽ của các ngân hàng số, nhu cầu mở tài khoản ngân hàng ngày càng tăng cao. Mỗi ngân hàng sẽ có một mã số xác định duy nhất, và việc hiểu rõ về những mã số này không chỉ giúp độc giả có cái nhìn toàn diện về thông tin của ngân hàng mà còn hỗ trợ quá trình thực hiện các giao dịch chuyển và nhận tiền quốc tế trở nên đơn giản hóa.

Dựa theo điều 3, khoản 1 của Thông tư 17/2015/TT-NHNN, mã ngân hàng được định nghĩa như sau: Mã ngân hàng là một chuỗi ký tự, được quy định theo nguyên tắc thống nhất và duy nhất đối với mỗi đối tượng được cấp mã.

Dựa theo quy định tại Điều 7 của Thông tư 17/2015/TT-NHNN về cấu trúc mã ngân hàng, cấu trúc này được mô tả như sau:

Mã ngân hàng có tổng cộng 8 ký tự và được phân chia thành 3 nhóm như sau:

- Nhóm 1: Bao gồm 2 ký tự đầu tiên ở phía bên trái, là biểu tượng của mã tỉnh, thành phố thuộc Trung ương hoặc là mã dành cho trường hợp sử dụng chung cho chi nhánh tại nước ngoài của tổ chức tín dụng.

- Nhóm 2: Gồm 3 ký tự tiếp theo sau nhóm 1, là biểu tượng của mã hệ thống của tổ chức được cấp mã ngân hàng.

- Nhóm 3: Bao gồm 3 ký tự cuối cùng, đại diện cho số thứ tự của đơn vị trong từng hệ thống trên mỗi địa bàn tỉnh, thành phố thuộc Trung ương hoặc tại nước ngoài.

Do đó, cấu trúc mã ngân hàng sẽ có tổng cộng 8 ký tự và được chia thành 03 nhóm như mô tả trên.

2. Những đối tượng được cấp mã ngân hàng

Các đối tượng được cấp mã ngân hàng bao gồm:

- Đơn vị Ngân hàng Nhà nước;

- Tổ chức tín dụng và các đơn vị phụ thuộc, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước tại mọi cấp;

- Các tổ chức khác hoạt động trong lĩnh vực báo cáo và trao đổi dữ liệu điện tử có liên quan đến Ngân hàng Nhà nước.

Ngân hàng Nhà nước khuyến khích các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và Kho bạc Nhà nước sử dụng mã ngân hàng được quy định trong Thông tư này trong các hoạt động nghiệp vụ nội bộ hoặc nghiệp vụ liên ngân hàng.

3. Trình tự, thủ tục cấp mã ngân hàng theo quy định cập nhật mới nhất

Ngày 28/12/2023, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư 18/2023/TT-NHNN nhằm sửa đổi Thông tư 17/2015/TT-NHNN, chủ yếu điều chỉnh về hệ thống mã ngân hàng được áp dụng trong các hoạt động và nghiệp vụ ngân hàng. Chi tiết cụ thể về quy định trình tự và thủ tục cấp mã ngân hàng từ ngày 01/07/2024 được Thông tư 18/2023/TT-NHNN sửa đổi như sau:

(1) Đối với các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, khi có nhu cầu cấp mã ngân hàng, đơn vị sẽ có văn bản đề nghị cấp mã ngân hàng theo Phụ lục số 01 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN và gửi đến Cục Công nghệ thông tin thông qua Hệ thống Quản lý văn bản và điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

(2) Đối với tổ chức tín dụng (trừ quỹ tín dụng nhân dân), chi nhánh ngân hàng nước ngoài, trong khoảng 10 ngày làm việc kể từ ngày có giấy phép thành lập và hoạt động (thành lập mới, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách); chi nhánh ngân hàng nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ gửi 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp mã ngân hàng qua dịch vụ bưu chính đến Ngân hàng Nhà nước hoặc nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước. Hồ sơ này bao gồm:

- Văn bản đề nghị cấp mã ngân hàng theo Phụ lục số 01 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN;

- Văn bản đề nghị cấp tài khoản dịch vụ công trực tuyến mã ngân hàng theo Phụ lục số 04 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN.

(3) Đối với đơn vị phụ thuộc và ngân hàng 100% vốn ở nước ngoài của tổ chức tín dụng, như quy định tại (2), trong thời hạn 10 ngày làm việc từ ngày có văn bản chấp thuận đủ điều kiện thành lập đơn vị phụ thuộc hoặc ngân hàng 100% vốn ở nước ngoài của Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng sẽ thực hiện việc lập đề nghị cấp mã ngân hàng trên Cổng Dịch vụ công Ngân hàng Nhà nước theo Phụ lục số 01 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN.

(4) Đối với quỹ tín dụng nhân dân, trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày được cấp giấy phép thành lập và hoạt động, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại tỉnh, thành phố thuộc trực thuộc trung ương, nơi quỹ tín dụng nhân dân đặt trụ sở, sẽ thực hiện lập đề nghị cấp mã ngân hàng trên Cổng Dịch vụ công Ngân hàng Nhà nước theo Phụ lục số 01 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN.

(5) Đối với Kho bạc Nhà nước ở mọi cấp, khi có nhu cầu cấp mã ngân hàng, Kho bạc Nhà nước Trung ương sẽ thực hiện lập đề nghị cấp mã ngân hàng trên Cổng Dịch vụ công Ngân hàng Nhà nước theo Phụ lục số 01 kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN.

(6) Đối với các tổ chức khác tham gia hoạt động báo cáo và trao đổi dữ liệu điện tử liên quan đến Ngân hàng Nhà nước, khi có nhu cầu cấp mã ngân hàng, đơn vị sẽ gửi 01 bộ hồ sơ đề nghị cấp mã ngân hàng qua dịch vụ bưu chính đến Ngân hàng Nhà nước hoặc nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước. Hồ sơ này sẽ bao gồm các văn bản quy định tại điểm a và b, khoản 2 của Điều 9 Thông tư 17/2015/TT-NHNN (được sửa đổi bởi Thông tư 18/2023/TT-NHNN).

(7) Sau khi nhận được đề nghị cấp mã ngân hàng, Cục Công nghệ thông tin sẽ tiến hành kiểm tra hồ sơ và tăng cường sự hợp tác với các đơn vị thuộc hệ thống Ngân hàng Nhà nước (đối với đề nghị của các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, và các tổ chức khác có Giấy phép hoạt động do Ngân hàng Nhà nước cấp). Đồng thời, Cục sẽ thực hiện truy cập vào hệ thống cơ sở dữ liệu Quốc gia về đăng ký hoạt động của doanh nghiệp (đối với các đề nghị của tổ chức khác) để thực hiện việc đối chiếu tình trạng hoạt động và xác minh tính chính xác của thông tin, theo quy định tại khoản 1 Điều 8 của Thông tư 17/2015/TT-NHNN.

Trong thời gian 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị đầy đủ và hợp lệ, Cục Công nghệ thông tin sẽ thực hiện quy trình cấp mã ngân hàng. Kết quả sẽ được gửi đến đơn vị đề nghị, đồng thời thông báo điện tử về việc cấp mã ngân hàng trên Cổng Dịch vụ công Ngân hàng Nhà nước, theo quy định tại Phụ lục số 05 được ban hành kèm theo Thông tư 18/2023/TT-NHNN.

Trong trường hợp từ chối cấp mã ngân hàng, Cục Công nghệ thông tin sẽ thông báo lý do từ chối đến đơn vị đề nghị cấp mã ngân hàng, sử dụng phương thức liên lạc được đơn vị sử dụng khi gửi hồ sơ đề nghị cấp mã.

Thực hiện quy trình cấp mã ngân hàng có thể được thực hiện theo các phương thức sau:

- Gửi thông tin đề nghị đến hộp thư điện tử của Cục Công nghệ tin học - Ngân hàng Nhà nước. Địa chỉ hộp thư này được công bố trên cổng thông tin điện tử chính thức của Ngân hàng Nhà nước.

- Nộp trực tuyến thông qua mạng đến Cục Công nghệ tin học - Ngân hàng Nhà nước. Điều này áp dụng đối với hồ sơ đề nghị cấp mã ngân hàng cho các đơn vị phụ thuộc tổ chức tín dụng.

Các phương thức trên nhằm tối ưu hóa quá trình gửi đề nghị và giúp đơn vị thực hiện các thủ tục một cách thuận lợi và nhanh chóng.

Chi tiết và thông tin thêm có thể được xem tại Thông tư 18/2023/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 01/07/2024.