Quy định về xác lập quan hệ hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc

1. Quy định chung của pháp luật về hợp đồng thử việc 

Thử việc bản chất là quá trình tìm hiểu đánh giá năng lực, sự phù hợp của người lao động đối với người sử dụng lao động. Về hình thức thử việc có thể được thành lập dưới dạng hợp đồng thử việc hoặc được thành lập dưới dạng một nội dung thử việc trong hợp đồng lao động.

Nội dung của hợp đồng thử việc sẽ bao gồm những thông tin chủ yếu sau đây:

- Tên, địa chỉ của người sử dụng lao động và họ tên, chức danh của người giao kết hợp đồng thử việc bên phía người sử dụng lao động.

- Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, nơi cư trú, số thẻ Căn cước công dân, Chứng minh nhân dân hoặc hộ chiếu của người giao kết hợp đồng thử việc bên phía người lao động.

- Công việc và địa điểm làm việc.

- Mức lương theo công việc hoặc chức danh, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác.

- Thời gian thử việc.

- Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi.

- Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động.

Thời gian thử việc sẽ do các bên thỏa thuận nhưng căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và đối với từng công việc sẽ có quy định thời gian tối đa cho thời gian thử việc như sau:

- Thời gian thử việc không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo các quy định của pháp luật về doanh nghiệp và quy định của pháp luật có liên quan.

- Thời gian thử việc không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên.

- Thời gian thử việc không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.

- Và cuối cùng là không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.

Lưu ý đối với các hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng thì sẽ không áp dụng thời gian thử việc đối với người lao động.

2. Có phải bắt buộc ký hợp đồng thử việc đối với người lao động hay không?

Theo quy định của Bộ luật Lao động năm 2019 thì khi giao kết có hai loại hợp đồng chính là hợp đồng lao động xác định thời hạn và hợp đồng không xác định thời hạn. Và hiện nay cũng không có quy định nào bắt buộc phải ký hợp đồng thử việc khi người lao động bắt đầu làm việc tại doanh nghiệp. Mà hợp đồng thử việc sẽ do các bên thỏa thuận tùy thuộc vào năng lực, vị trí và yêu cầu của công việc mà người lao động sẽ đảm nhiệm.

Nếu người lao động có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm phong phú đảm bảo việc nhận nhiệm vụ, công việc tại phía người sử dụng lao động thì không cần thử việc và cũng không cần ký hợp đồng thử việc với người lao động mà có thể lựa chọn một trong hai loại hợp đồng lao động xác định thời hạn hoặc không xác định thời hạn theo quy định của bộ luật lao động năm 2019.

Còn trường hợp khác hai bên vẫn có thể có thời gian thử việc nhưng không nhất thiết phải ký kết hợp đồng thử việc mà sẽ ký hợp đồng lao động nhưng trong đó có thỏa thuận thêm nội dung thử việc.

Cho nên có thể khẳng định việc ký kết hợp đồng thử việc với người lao động là vấn đề không bắt buộc chủ yếu phụ thuộc vào người sử dụng lao động và người lao động quyết định.

Việc ký hợp đồng thử việc hay hợp đồng lao động có nội dung thử việc sẽ giúp người sử dụng lao động và người lao động có căn cứ để thực hiện trách nghiệm và quyền của các bên, tránh rủi ro tranh chấp không đáng có. Đặc biệt là quyền lợi của người lao động trong thời gian thử việc, bảo đảm tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

3. Quy định của pháp luật về xác lập quan hệ hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc

Theo quy định tại Điều 27 của Bộ luật Lao động năm 2019 thì khi kết thúc thời gian thử việc, người sử dụng lao động phải thông báo kết quả thử việc cho người lao động. Trường hợp thử việc đạt yêu cầu thì người sử dụng lao động tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết đối với trường hợp thỏa thuận thử việc trong hợp đồng lao động hoặc phải giao kết hợp đồng lao động đối với trường hợp giao kết hợp đồng thử việc. Trường hợp thử việc không đạt yêu cầu thì chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết hoặc hợp đồng thử việc. Trong thời gian thử việc, mỗi bên có quyền hủy bỏ hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động đã giao kết mà không cần báo trước và không phải bồi thường.

Khi hết thời gian thử việc theo quy định thì người sử dụng lao động sẽ phải có trách nhiệm thông báo kết quả thử việc cho người lao động. Trường hợp người lao động phù hợp với công việc trong thời gian thử việc thì sẽ tiến đến ký kết hợp đồng lao động đối với trường hợp trước đó ký kết hợp đồng thử việc, còn lại sẽ ghi nhận việc hoàn thành nội dung thử việc nếu trước đó ký hợp đồng lao động trong đó có ghi nhận nội dung thử việc. Trường hợp người lao động không đạt yêu cầu của nội dụng thử việc thì người sử dụng lao động có quyền chấm dứt hợp đồng lao động đã giao kết hợp hợp đồng thử việc.

Về vấn đề xác lập quan hệ hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc thì theo Quyết định số 269/QĐ/CA ngày 06 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân tối cao quyết định về việc công bố án số 20/2018/AL về xác lập quan hệ hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc.

Thì theo nội dung án lệ này sẽ được phân chia để giải quyết trường hợp tranh chấp về việc xác lập quan hệ lao động của người lao động với người sử dụng lao động sau khi hết thời gian thử việc như sau:

- Trường hợp thứ nhất: Khi hết thời gian thử việc, người lao động vẫn tiếp tục làm việc mà người sử dụng lao động và người lao động không có thỏa thuận nào khác. Trong trường hợp bên phía người sử dụng lao động trước khi hết thời gian thử việc không thông báo cho người lao động biết về kết quả thử việc mà vẫn tiếp tục để người lao động làm việc tại cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp mình thì đây được coi là đã xác lập mối quan hệ lao động. Việc không ký hợp đồng lao động sau khi hết thời gian thử việc không thể được coi đồng thời với việc không phát sinh mối quan hệ lao động của người lao động và người sử dụng lao động. Cho nên nếu người sử dụng lao động không thông báo về kết quả thử việc hoặc có thông báo mà vẫn tiếp tục để cho người lao động làm việc tại doanh nghiệp thì đã được coi là thời gian thử việc hoàn thành và phát sinh mối quan hệ lao động giữa người sử dụng lao động và người lao động. Khi đó người sử dụng lao động và người lao động phải có trách nhiệm ký kết và thực hiện hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật. Việc trong thời gian kết thúc thời gian thử việc mà do người sử dụng lao động không thực hiện đúng quy định thì việc đơn phương chấm dứt hợp đồng của người sử dụng lao động sẽ không có cơ sở pháp lý vì đã kết thúc thời gian thử việc.

- Trường hợp thứ hai: Sau khi kết thúc thời gian thử việc các bên đều đáp ứng được yêu cầu và mong muốn giao kết hợp đồng lao động hoặc tiếp tục thực hiện hợp đồng lao động đã giao kết. Khi đó cơ sở pháp sinh xác lập quan hệ lao động sau khi hết thời gian thử việc chính là hợp đồng lao động mà hai bên đã và sẽ ký kết.

Còn các tranh chấp liên quan đến thực hiện trong thời gian kết thúc thử việc sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật, thỏa thuận của các bên và không trái đạo đức xã hội. Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, người sử dụng lao động.

Quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết có nội dung tương tự tại địa chỉ: Thời gian thử việc có phải đóng thuế thu nhập cá nhân không?

Mọi góp ý hoặc thắc mắc quý khách hàng có thể gửi về số Hotline :19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được trao đổi. Trân trọng./