Quỹ mở (OPEN - END FUND) là gì ?

1. Khái niệm quỹ mở (Open - End fund) 

1.1 Quỹ mở (Open - End fund) là gì?

Quỹ mở (OPEN - END FUND) là hình thức công ty đầu tư bán các cổ phần mới cho công chúng và sẵn sàng mua lại (thu hồi) cổ phần của nó theo giá thị trường khi các nhà đầu tư muốn bán. Các công ty đầu tư mở được công chúng biết đến như các quỹ hỗ tương, và được gọi như thế vì các công ty này liên tục tạo ra các cổ phần mới khi chúng bán chứng khoán. Kết quả là, giá trị tài sản ròng của các quỹ hỗ tương tàng hay giảm khi các nhà đầu tư mua cổ phần hay mua lại chúng. Các quỹ thường đầu tư vào nhiều loại công cụ tài chính, bao gồm cổ phiếu thường, trái phiếu công ty, trái phiếu miền thuế, và các công cụ thị trường tiền tệ ngắn hạn. Ngược với quỹ đóng.

Quỹ mở - danh từ, trong tiếng Anh được gọi là Open-end funds. Quỹ mở là quỹ đại chúng mà chứng chỉ quỹ đã chào bán ra công chúng phải được mua lại theo yêu cầu của nhà đầu tư. (Theo Văn bản hợp nhất số 27/VBHN-VPQH) Quỹ mở được chia đều làm nhiều cổ phần mà giá của nó có thể thay đổi với một tỉ lệ cố định theo giá trị thuần của quỹ. Mỗi khi một số lượng cổ phiếu nhất định được quỹ mua lại thì một lượng tài sản tương ứng được bán ra. Ngược lại, mỗi khi có thêm tiền được đầu tư vào quỹ, lại có một lượng cổ phiếu tương ứng được tạo ra phù hợp với giá cổ phiếu hiện hành.

Đội ngũ chuyên gia tài chính giàu kiến thức lẫn kinh nghiệm của Quỹ sẽ thực hiện việc phân bổ tài sản của bạn vào các danh mục đầu tư khác nhau, sao cho đạt hiệu quả tốt nhất và tối ưu hóa lợi nhuận cho các nhà đầu tư. Bên cạnh đó, Quỹ mở cũng rất linh hoạt trong việc thu mua lại chứng chỉ Quỹ theo NAV (Giá trị Tài sản ròng) vào các ngày khớp lệnh của Quỹ. Hiện tại ở Việt Nam có xấp xỉ khoảng 40 công ty Quản lý Quỹ. Trong đó, mỗi Công ty Quản lý Quỹ sẽ có những loại Quỹ mở khác nhau. Chẳng hạn Công ty Quản lý Quỹ Vinacapital hiện có các quỹ mở như VFF, VESAF, VEOF, VIBF, VLBF. Mỗi Quỹ sẽ có một chiến thuật khác nhau, có quỹ thì tập trung vào trái phiếu, quỹ thì tập trung vào cổ phiếu hoặc có một số quỹ tập trung đa ngành nghề,… 

1.2 Phân loại quỹ mở

Các nhà đầu tư sẽ có nhiều sự lựa chọn tùy thuộc vào khẩu vị, nhu cầu đầu tư khác nhau của mỗi người. Về cơ bản những Quỹ này thường chia làm 2 dạng chính: Quỹ mở chủ động và Quỹ mở bị động

- Quỹ mở chủ động: Các chuyên gia trong ngành đầu tư sẽ chủ động thay đổi linh hoạt cách thức đầu tư để tăng mức lợi nhuận dựa theo kinh nghiệm phân tích về chứng khoán cùng với đánh giá tình hình kinh tế thị trường. Tùy thuộc vào sự nhạy bén của các chuyên gia về nền kinh tế thị trường mà lãi suất của Quỹ chủ động có khả năng tăng trưởng cao hơn so với lãi suất chung trên thị trường.

- Quỹ mở bị động: Ngược lại hoàn toàn với Quỹ chủ động, các chuyên gia trong ngành không thể can thiệp vào Quỹ bị động. Các chỉ số tăng giảm trong thị trường đều được mô phỏng, sao chép hoàn toàn theo một số chỉ số thị trường như VN-Index. Điều ngày đồng nghĩa với việc các nhà đầu tư sẽ tốn ít chi phí quản lý hơn, khả năng tăng trưởng lợi nhuận hoàn toàn phụ thuộc vào nền kinh tế thị trường. Nói đến đây chắc các bạn cũng đoán được rằng phí quản lý quỹ chủ động sẽ cao hơn phí quản lý quỹ bị động. Về khía cạnh lãi suất lợi nhuận, lãi xuất của quỹ chủ động có khả năng cao hơn so với lãi suất của quỹ bị động phụ thuộc vào tình hình đầu tư trong năm.

2. Quỹ mở trong các quy định của pháp luật

Theo Văn bản hợp nhất số 06/VBHN-BTC hướng dẫn về việc thành lập và quản lý quỹ mở các quy định chung về quỹ mở như sau:

Các quy định chung

- Việc công ty quản lý quỹ, ngân hàng giám sát thay mặt quỹ mở mua lại chứng chỉ quỹ mở từ nhà đầu tư và bán lại hoặc phát hành thêm chứng chỉ quỹ mở trong phạm vi vốn góp tối đa của quĩ không cần có quyết định của Đại hội nhà đầu tư.

- Tần suất và thời gian cụ thể mua lại chứng chỉ quỹ mở được quy định cụ thể trong Điều lệ quỹ.

- Công ty quản lý quỹ không phải thay mặt quỹ mở thực hiện việc mua lại chứng chỉ quỹ mở khi xảy ra một trong các sự kiện sau đây:

+ Công ty quản lý quỹ không thể thực hiện việc mua lại chứng chỉ quỹ mở theo yêu cầu do nguyên nhân bất khả kháng;

+ Công ty quản lý quỹ không thể xác định giá trị tài sản ròng của quỹ mở vào ngày định giá mua lại chứng chỉ quỹ mở do Sở giao dịch chứng khoán hoặc Trung tâm giao dịch chứng khoán quyết định đình chỉ giao dịch chứng khoán trong danh mục đầu tư của quỹ;

+ Các sự kiện khác do Điều lệ quỹ quy định.

- Công ty quản lý quỹ báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong thời hạn hai mươi bốn giờ và phải tiếp tục thực hiện việc mua lại chứng chỉ quỹ mở sau khi các sự kiện này chấm dứt.

- Bộ Tài chính quy định cụ thể việc phát hành và mua lại chứng chỉ quỹ mở.

Về hoạt động chào bán chứng chỉ quỹ

- Việc chào bán chứng chỉ quỹ lần đầu ra công chúng chỉ được thực hiện:

+ Sau khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký chào bán chứng chỉ quỹ và

+ Công ty quản lý quỹ bảo đảm người mua tiếp cận bản cáo bạch, bản cáo bạch tóm tắt trong hồ sơ đăng ký chào bán chứng chỉ quỹ tại các đại lý phân phối ghi trong bản thông báo phát hành.

- Tối thiểu 15 ngày, trước ngày chào bán lần đầu chứng chỉ quỹ mở, công ty quản lý quỹ phải gửi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và công bố bản thông báo phát hành với nội dung theo quy định của Bộ Tài chính về hồ sơ đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng thông qua các phương tiện đại chúng.

- Việc công bố thông tin thực hiện thông qua một trong các phương tiện thông tin đại chúng dưới đây:

+ Trên các ấn phẩm, trang thông tin điện tử của công ty quản lý quỹ, đại lý phân phối, đại lý kí danh;

+ Các phương tiện thông tin đại chúng khác phù hợp với quy định của pháp luật.

- Công ty quản lý quỹ, đại lý phân phối, tổ chức bảo lãnh phát hành phải phân phối chứng chỉ quỹ một cách công bằng, công khai, bảo đảm thời hạn đăng ký mua chứng chỉ quỹ cho nhà đầu tư tối thiểu là 20 ngày; thời hạn này phải được ghi trong bản thông báo phát hành.

- Tiền mua chứng chỉ quỹ trong đợt phát hành lần đầu ra công chúng phải được chuyển vào tài khoản phong tỏa mở tại ngân hàng giám sát cho đến ngày Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy chứng nhận đăng ký lập quỹ. Ngân hàng giám sát có trách nhiệm thanh toán lãi suất tối thiểu bằng lãi suất không kì hạn trong thời gian phong tỏa vốn huy động của quỹ tại ngân hàng.

- Công ty quản lý quỹ phải hoàn thành việc phân phối chứng chỉ quỹ trong thời hạn 90 ngày, kể từ ngày giấy chứng nhận chào bán chứng chỉ quỹ ra công chúng có hiệu lực. Trường hợp không thể hoàn thành việc phân phối chứng chỉ quỹ trong thời hạn này, công ty quản lý quỹ được đề nghị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xem xét gia hạn việc phân phối chứng chỉ quỹ. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị của công ty quản lý quỹ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xem xét gia hạn thời gian phân phối chứng chỉ quỹ, nhưng không quá 30 ngày. Trường hợp từ chối, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

3. Tiêu chí tìm ra quỹ mở tốt

Công ty Quản lý Quỹ

Thông tin đầu tiên các bạn cần phải tìm hiểu đó chính là công ty Quản lý Quỹ đó là ai? Có tên tuổi hay không? Hay chỉ là một đơn vị nhỏ lẻ nào đó? Lịch sử tồn tại lâu không hay chỉ mới xuất hiện gần đây mà thôi. Việc này sẽ không chứng minh được rằng quỹ đó có hoạt động tốt hay không nhưng ít nhất bạn sẽ biết được rằng quỹ đó có uy tín hay không và khả năng thành công của nó sẽ như thế nào. Khi một quỹ hoạt động lâu đời thì quỹ đó sẽ có lịch sử giá khá là lâu và bạn có thể dựa theo lịch sử giá đó để xác định rằng quỹ đó có tốt hay không. Quỹ càng lâu đời thì có nghĩa rằng quỹ đó sẽ càng chính xác hơn so với những quỹ mới vì quỹ mới sẽ không có đủ thông tin, dữ kiện, lịch sử để xác định nó có tốt hay không. Các bạn cũng nên tìm hiểu xem người giám sát các quỹ đó là ai? Uy tín trong ngành như thế nào? Mình có biết người đó hay không? Người đó có tên tuổi trong ngành đầu tư hay không?

Lĩnh vực Quỹ đó tập trung đầu tư

Bạn phải biết Quỹ mà bạn muốn đầu tư họ tập trung đầu tư vào trái phiếu hay cổ phiếu hay là họ tập trung vào các tài sản khác như là vàng, tiền tệ… Nếu họ tập trung vào cổ phiếu thì đó là loại cổ phiếu của ngành hàng nào? Ngành Du lịch hay Ngân hàng hay là ngành Nông nghiệp…? Bạn hoàn toàn có thể kiếm được những thông tin này trên mạng hoặc có thể hỏi trực tiếp những người sẽ mở quỹ cho bạn. Có một số công ty sẽ không công bố công khai những cổ phiếu mà họ đầu tư. Đương nhiên những quỹ tập trung vào một ngành công nghiệp nào đó sẽ có lợi nhuận tốt hơn so với loại quỹ tập trung mọi nơi nếu ngành công nghiệp đó hoạt động tốt. Lấy ví dụ với ngành nông nghiệp, nếu năm nay các công ty nông nghiệp phát triển tốt thì rõ ràng là chỉ số của quỹ đó sẽ cao hơn là những quỹ mà nó tập trung vào công ty du lịch hoặc là thị trường nói chung. Thêm 1 ví dụ khác nữa, đó chính là trong tình hình dịch bệnh như hiện tại thì chỉ số của những ngành như du lịch, hàng không, nhà hàng khách sạn sẽ đi xuống rất là nhiều. Khi các bạn biết được cái quỹ của mình tập trung vào ngành nào thì trong trường hợp nếu quỹ mình có rớt giá các bạn sẽ không bị bất ngờ và không bị hoang mang, các bạn sẽ hiểu rõ được lý do tại sao quỹ mình đi hay đi xuống.

Phí dịch vụ của các Quỹ mở là gì? Có cần lưu tâm?

Trong trường hợp này các nhà đầu tư buộc phải trả 1 khoản phí quản lý cho công ty Quản lý quỹ để các công ty có thể vận hành và mời các chuyên gia đầu tư trong ngành phân bố vốn đầu tư 1 cách hợp lý và sinh lời. Khi nhắc đến các quỹ thì thường có những khoản phí như sau:

- Phí quản lý: dao động từ 0.1%-2%/năm tùy vào từng quỹ

- Phí mua Quỹ/ Phí phát hành: tương tự như việc mua cổ phiếu, khi giao dịch mua cổ phiếu, người mua sẽ chịu 1 khoản phí mua vào. Tùy vào số lượng ngân sách đầu tư vào quỹ mà phí này dao động cao thấp trong khoảng từ 3%.

- Phí bán Quỹ: khoản phí này sẽ bị thu khi các nhà đầu tư bán quỹ.

Lưu ý, công ty thu phí cao chưa chắc sẽ hoạt động tốt và ngược lại công ty thu phí thấp chưa chắc sẽ hoạt động kém. Khi đầu tư Quỹ bạn không cần phải quan tâm nhiều về phí quản lý. Vì phí quản lý được Ngân hàng Giám sát trả cho Quỹ theo mỗi kì giao dịch, trước khi tính ra NAV.

Thời gian nắm giữ Quỹ

Khi các nhà đầu tư chủ động rút quỹ ra trong thời gian ngắn thì sẽ bị tính phí bán quỹ, ngược lại, khi bạn để lâu thì bạn sẽ không bị tính phí. Ví dụ phí bán trái phiếu BVBF của BaoVietFund là 0.3% nếu bán trong thời gian trước 6 tháng. Trong khi đó nếu tiếp tục giữ Quỹ BVBF hơn 6 tháng thì sẽ được miễn phí bán hoàn toàn. Một số quỹ khác như là VCBF thậm chí còn được miễn phí phí bán khi thời gian giữ khéo dài trên 2 năm. Mặc dù chi phí bán quỹ khá thấp so với lợi nhuận mà quỹ mở mang lại nhưng các nhà đầu tư cũng nên nắm rõ thông tin phí mua bán quỹ để tránh tình trạng hiểu sai về quỹ và tính toán sai lệch trong việc đầu tư. Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại Quỹ hỗ trợ miễn phí phí bán sau từ 1-2 năm đầu tư, dựa vào những thông tin này mà các nhà đầu tư có thể linh hoạt trong việc mua bán Quỹ mở.

Lịch sử hoạt động của Quỹ

Cuối cùng đó chính là quá khứ hoạt động của quỹ, thông tin này cũng cực kỳ quan trọng vì những Quỹ có thời gian hoạt động lâu dài thì sẽ có nhiều dữ liệu hoạt động lịch sử để xác định xem Quỹ này có hoạt động tốt trong quá khứ hay không. Với trường hợp những quỹ chỉ mới mở cách đây 3-4 tháng thì người đầu tư hoàn toàn không có đủ dữ kiện để tin rằng trong 1-2 năm tới Quỹ sẽ hoạt động tốt. Đó là 6 tiêu chí mà các bạn cần phải biết trước khi các bạn mở bất kỳ 1 Quỹ nào đó ở Việt Nam. Chứng chỉ Quỹ là một kênh đầu tư khá là an toàn và uy tín. Đặc biệt, Chứng chỉ Quỹ rất thích hợp đối với những nhà đầu tư không có kiến thức nhiều về đầu tư cũng như không có thời gian để tìm hiểu về chứng khoán hoặc những người không biết phân bố tài sản như thế nào. Nếu các bạn muốn tìm một kênh đầu tư lợi nhuận tốt hơn ngân hàng thì Chứng chỉ Quỹ là một kênh mà bạn nên tìm hiểu vì hiện nay lãi suất ngân hàng khá thấp (trong khoản 4%-5%/năm) còn đối với Chứng chỉ Quỹ, như các bạn có thể thấy, trong suốt thời gian hoạt động nó có thể nhân đôi số tiền đầu tư của các bạn chỉ trong vòng 5-6 năm. Điều này có nghĩa là trung bình một năm Chứng chỉ Quỹ đem từ 10 đến hơn 15% lợi nhuận cho nhà đầu tư, thậm chí có thể vượt xa con số 15% trong một năm.

Quý bạn đọc có thể tham khảo bài viết liên quan sau: Ký quỹ tiếng Anh là gì? Escrow là gì? Escrow account là gì?  

Trên đây là chia sẻ của luật Minh Khuê về chủ đề "Quỹ mở (OPEN - END FUND) là gì ?" Mong rằng bài viết trên của chúng tôi sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Bạn đọc nếu có bất kỳ thắc mắc nào vui lòng liên hệ tổng đài 1900.6162 của chúng tôi để được tư vấn trực tiếp, giải đáp thắc mắc một cách nhanh chóng và kịp thời. Quý khách hàng có yêu cầu báo giá dịch vụ tư vấn vui lòng gửi yêu cầu về địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung tư vấn của chúng tôi. Xin trân trọng cảm ơn quý khách.