Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá có phải tổ chức tài chính Nhà nước?

1. Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá là tổ chức tài chính nhà nước ?

- Theo quy định của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá 2012 có quy định quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá (sau đây gọi chung là Quỹ) là quỹ quốc gia, trực thuộc Bộ Y tế và chịu sự quản lý nhà nước về tài chính của Bộ tài chính. Quỹ là tổ chức tài chính nhà nước có tư cách pháp nhân, có con dấu và có tài khoản riêng.

- Quỹ được quản lý bởi Hội đồng quản lý liên ngành. Hội đồng quản lý liên ngành gồm có Chủ tịch, Phó chủ tịch và các uỷ viên. Chủ tịch Hội đồng là Bộ trưởng Bộ Y tế, Phó Chủ tịch là lãnh đạo của Bộ Tài chính, các uỷ viên là đại diện lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông và đại diện các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan khác.

- Thủ tướng chính phủ quyết định thành lập, phê duyệt Điều lệ tổ chức và hoạt động của quỹ

- Định kì 2 năm một lần, Chính phủ báo cáo Quốc hội về kết quả hoạt động và việc quản lý sử dụng Quỹ.

Theo quy định của pháp luật nêu trên thì Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá được xem là tổ chức tài chính nhà nước có tư cách pháp nhân, có con dấu và có tài khoản riêng.

Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá được quản lý bởi Hội đồng quản lý liên ngành. Hội đồng quản lý liên ngành gồm có Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các uỷ viên. Chủ tịch hội đồng quản lý liên ngành bao gồm có Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các uỷ viên. Chủ tịch Hội đồng là Bộ trưởng Bộ Y tế, Phó chủ tịch là lãnh đạo Bộ Tài chính, các uỷ viên là đại diên lãnh đạo Bộ Công Thương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Thông tin và Truyền thông và đại diện các cơ quan tổ, tổ chức, cá nhân có liên quán 

2. Quyền hạn và nghĩa vụ của Quỹ phòng chống tác hại thuốc lá

Theo quy định tại khoản 1 Điều 2 Điều lệ tổ chức và  hoạt động của Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá ban hành kèm theo Quyết định 47/2013/QĐ-TTg như sau:

- Tên gọi của quỹ: tên Tiếng Việt là Quỹ phóng, chống tác hại của thuốc lá; Tên giao dịch quốc tế: Vietnam Tobacco Control Fund (viết tắt VNTCF)

-  Trụ sở chính của Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá đặt tại Hà Nội

- Con dấu của Quỹ được khắc theo mẫu quy định thống nhất của Bộ Công an, trước khi sử dụng được đăng ký tại cơ quan công an có thẩm quyền.

Theo quy định trên thì tên gọi Tiếng Việt của Quỹ phòng chống tác hạ của thuốc lá: Quỹ phòng, chống tác hại của thuốc lá. Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá có tên giao dịch quốc tế: Vietnam Tabacco Control Fund (viết tắt là: VNTCF)

- Quyền hạn cả Quỹ được quy định như sau:

+ Thứ nhất, quỹ được tiếp nhận các nguồn tài chính theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá để tạo nguồn kinh phí hoạt động của quỹ

Cụ thể tiếp nhận nguồn tài chính bao gồm: khoản đóng góp bắt buộc của cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình: 1,0% từ ngày 01 tháng 5 năm 2013; 1,5% từ ngày 01 tháng 5 năm 2016; 2,0% từ ngày 01 tháng 5 năm 2019. Khoản đóng góp bắt buộc được khai, nộp cùng với thuế tiêu thụ đặc biệt do cơ sở sản xuất, nhập khẩu thuốc lá tự khai, tự tính, tự nộp vào tài khoản của Quỹ. Nguồn tài trợ đóng góp tự nguyện của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước.  Nguồn thu hợp pháp khác.

+ Thứ hai, quỹ có quyền tổ chức thẩm định, phê duyệt mức, thời gian, hình thức hỗ trợ kinh phí và ký hợp đồng hỗ trợ cho các  nhiệm vụ phòng, chống tác hại của thuốc lá theo quy định tại Điều 4 của Điều lệ này

+ Thứ ba, quỹ kiểm tra định kỳ và đột xuất việc triển khai hoạt động và sử dụng kinh phí đối với hoạt động của Quỹ hỗ trợ

+ Thứ tư, quỹ có quyền đình chỉ hoặc chấm dứt việc hỗ trợ kinh phí đối với các hoạt động không theo đúng quy định của hợp đồng hỗ trợ

+ Thứ năm, quỹ có thể mời, thuê chuyên gia của các cơ quan, tổ chức trong nước và nước ngoài tham gia vào các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá; tổ chức hoặc phối hợp với các tổ chức, cá nhân để thực hiện các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá

+ Thứ sáu, quỹ có quyền từ chối yêu cầu của các tổ chức hoặc cá nhân về việc cung cấp thông tin hoặc nguồn lực của Quỹ nếu yêu cầu đó trái với quy định của pháp luật về Điều lệ này.

+Ngoài ra, còn hợp tác với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để huy động và tiếp nhận tài trợ của Quỹ. Cử cán bộ, việc chức và người lao động của Quỹ ra nước ngoài công tác, học tập, trao đổi kinh nghiệm, khảo sát về phòng, chống tác hại của thuốc lá theo quy định của pháp luật. Các quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.

- Nghĩa vụ của Quỹ, quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá có nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động như:

+ Thứ nhất, quỹ có nghĩa vụ làm truyền thông về tác hại của thuốc lá và phòng, chống tác hại của thuốc lá phù hợp với từng nhóm đối tượng 

+ Thứ hai, thực hiện xây dựng, triển khai các mô hình điểm về cộng đồng, cơ quan, tổ chức không có khói thuốc lá; phát triển và nhân rộng các mô hình có hiệu quả

+ Thứ ba, tổ chức các chiến dịch, sáng kiến về phòng, chống tác hại của thuốc lá dựa vào cộng đồng; tư vấn việc tổ chức nơi dành riêng cho người hút thuốc lá tại các địa điểm công cộng

+ Thứ tư, tổ chức cai nghiện thuốc lá

+ Thứ năm, quỹ thực hiện xây dựng, triển khai các mô hình điểm về cai nghiện thuốc lá dựa vào cộng đồng và phát triển, nhân rộng các mô hình có hiệu quả. Nghiên cứu đưa ra những bằng chứng phục vụ cho công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Xây dựng, hỗ trợ hoạt động, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho mạng lưới cộng tác viên làm công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá

+ Ngoài ra, còn xây dựng nội dung và tổ chức đưa giáo dục về tá hại về phòng, chống tác hại của thuốc lá vào chương trình giáo dục phù hợp với các cấp học. Thực hiện các giải pháp chuyển đổi ngành, nghề cho người trồng cây thuốc lá, chế biến nguyên liệu thuốc lá, sản xuất thuốc lá.

Lưu ý: Quỹ phòng chống tác hại của thuốc lá hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, có chức năng huy động, cung cấp và điều phối nguồn lợi tài chính của Quỹ cho các hoạt động phòng, chống tác hại của thuốc lá trên phạm vi toàn quốc.

3. Mức hỗ trợ và thủ tục phê duyệt hỗ trợ kinh phí của Quỹ được quy định như thế nào?

- Theo quy định pháp luật, mức hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động do Giám đốc Quỹ quyết định trên cơ sở kế hoạch hoạt động và phân bổ kinh phí đã được Hồi đồng phê duyệt, phù hợp với tính chất, quy mô của hoạt động cần hỗ trợ và nguồn kinh phí của quỹ

- Về thủ tục, hồ sơ đề nghị hỗ trợ thực hiện theo Quy chế hoạt động nghiệp vụ của Quỹ do Giám đốc Quỹ ban hành. Ngoài ra, việc cam kết hỗ trợ và sử dụng kinh phí hỗ trợ được thực hiện thông qua Hợp đồng ký kết giữa Giám đốc Quỹ với tổ chức, cá nhân theo mẫu do Giám đốc Quỹ ban hành. Giám đốc Quỹ quyết định mức tài trợ trong phạm vi thẩm quyền đã được Chủ tịch Hội đồng phê duyệt; nếu mức hỗ trợ trên mức thẩm quyền của Giám đốc Quỹ sẽ do Chủ tịch Hội đồng quyết định trên cơ sở đề xuất của Giám đốc Quỹ.

Ngoài ra, bạn đọc có thể tham khảo bài viết dưới đây để có thêm thông tin hữu ích: Mẫu bản cam kết không hút thuốc lá và thuốc lá điện tử mới 2023. Vui lòng liên hệ Công ty Luật Minh Khuê theo số điện thoại tổng đài 1900.6162 hoặc liên hệ email: lienhe@luatminhkhue.vn nếu có bất kỳ thắc mắc nào quý khách hàng cần giải đáp.