1. Đăng ký bản quyền sản phẩm là gì?

Đăng ký bản quyền sản phẩm là việc rất quan trọng để xác lập quyền sở hữu đối với sản phẩm trí tuệ của chủ sở hữu bản quyền. Bản quyền là một dạng tài sản trí tuệ. Tài sản trí tuệ là sản phẩm từ sự sáng tạo, bao gồm các sản phẩm hữu hình và vô hình như sách, văn bản, hình ảnh logo, ... Bản quyền không giống như nhãn hiệu, giúp bảo vệ tên thương hiệu, khẩu hiệu, biểu trưng và các giá trị nhận dạng nguồn gốc khác khỏi bị người khác sử dụng cho một số mục đích nhất định. Bản quyền cũng khác với luật sáng chế, có chức năng bảo vệ các phát minh. Bản quyền thực chất được hiểu là quyền của các chủ thể là những tác giả có đối với các tác phẩm, sáng phẩm của mình. Bản quyền hay còn được gọi là quyền tác giả, là quyền của tổ chức, cá nhân đối với sản phẩm do mình sáng tạo hoặc sở hữu. Quyền tác giả phát sinh kể từ khi tác phẩm được sáng tạo và được thể hiện dưới một hình thức vật chất nhất định, không phân biệt nội dung, chất lượng, hình thức, phương tiện, ngôn ngữ đã công bố hay chưa công bố, đã đăng ký hay chưa đăng ký. 

Cụ thể, một số loại đăng ký bản quyền sản phẩm như: thực hiện việc đăng ký logo công ty, logo doanh nghiệp dưới dạng là tác phẩm mỹ thuật ứng dụng; thực hiện việc đăng ký bản quyền cho bài hát và các tác phẩm âm nhạc; thực hiện việc đăng ký bản quyền cho các loại sách, truyện, bản vẽ , các thiết kế; thực hiện việc đăng ký bản quyền cho các thương hiệu, thương hiệu độc quyền; thực hiện việc đăng ký bản quyền những ý tưởng; thực hiện việc đăng ký bản quyền cho các tác phẩm văn học, ...

- Vai trò của việc đăng ký bản quyền sản phẩm:

Đăng ký bản quyền sản phẩm có ý nghĩa rất quan trọng đối với cá nhân tác giả đặc biệt là đối với doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn phát triển sản phẩm lâu dài, với việc một sản phẩm có thể được đăng ký bảo hộ dưới nhiều hình thức khác nhau, việc thiếu sót đăng ký một hình thức có thể dẫn đến những rủi ro trong việc kinh doanh sản phẩm.

+ Việc đưa sản phẩm ra thị trường mà chưa đăng ký bảo hộ có thể dẫn đến việc chủ sở hữu sẽ mất toàn bộ sản phẩm vào tay đối thủ và gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp, ngoài ra trong trường hợp sản phẩm chưa được đăng ký bản quyền dẫn đến việc khi phát hiện ra hành vi xâm phạm của bên thứ 3, chủ sở hữu bản quyền sản phẩm không thể tiến hành xử lý hành vi vi phạm bản quyền do không chứng minh được quyền của mình đối với bản quyền của sản phẩm.

+ Ngoài ra, việc đăng ký bản quyền sản phẩm có vai trò trong việc xác định chủ sở hữu được độc quyền sử dụng sản phẩm của mình trên lãnh thổ Việt nam. Do đó, so với các đối thủ kinh doanh cùng lĩnh vực chủ sở hữu sẽ có những lợi thế cạnh tranh nhất định; Việc đăng ký bản quyền sản phẩm tạo tiền đề cho việc phát triển sản phẩm lâu dài thông qua việc đăng ký bản quyền sản phẩm. Đồng thời qua việc làm này chủ sở hữu được cho bên khác (bên thứ ba) có quyền khai thác sản phẩm trên cơ sở cho phép người sử định có thu phí hoặc yêu cầu lợi thế khác. Cùng với đó là tăng uy tín cho sản phẩm với người tiêu dùng, góp phần thúc đẩy doanh số bán hàng, ...

 

2. Hồ sơ cần chuẩn bị để đăng ký bản quyền sản phẩm

Để đăng ký được bản quyền sản phẩm, người có nhu cầu cần chuẩn bị mộ tbooj hồ sơ bao gồm các mục tài liệu sau đây:

- Tờ khai đăng ký bản quyền sản phẩm, cụ thể:

  • Cá nhân, tổ chức nộp hồ sơ đăng ký quyền tác giả sử dụng mẫu tờ khai đăng ký quyền tác giả;
  • Tờ khai phải được làm bằng tiếng Việt và do chính tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả, chủ sở hữu quyền liên quan hoặc người được ủy quyền nộp hồ sơ ký tên. Tờ khai cần ghi đầy đủ thông tin về người nộp hồ sơ, tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả hoặc chủ sở hữu quyền liên quan. Tờ khai cần có tóm tắt nội dung sản phẩm; tên sản phẩm được sử dụng là phái sinh nếu tác phẩm đăng ký là tác phẩm phái sinh; thời gian, địa điểm, hình thức công bố; cam đoan về trách nhiệm đối với các thông tin ghi trong đơn.

- 02 bản sao sản phẩm đăng ký bản quyền sản phẩm, trong đó:

  • 01 bản lưu tại Cục bản quyềntác giả, 01 bản đóng dấu ghi sổ Giấy chứng nhận đăng ký gửi trả lại cho chủ thể được cấp Giấy chứng nhận đăng ký.
  • Đối với những sản phẩm có đặc thù riêng như tranh, tượng, tượng đài, phù điêu, tranh hoành tráng gắn liền với công trình kiến trúc; sản phẩm có kích thước quá lớn, cồng kềnh bản sao tác phẩm đăng ký được thay thế bằng ảnh chụp không gian ba chiều;
  • Giấy tờ, tài liệu chính minh giới thiệu về sản phẩm dự định đăng ký được thể hiện dưới dạng vật chất, thể hiện trên giấy a4 theo quy định pháp luật hiện hành.

- Văn bản cam kết của chủ thể là chủ thể sở hữu sản phẩm về việc hoàn toàn tự sáng tạo sản phẩm, không sao chép sản phẩm từ đơn vị, cá nhân khác.

- Tài liệu xác nhận quyền sở hữu của chủ sở hữu tác phẩm: Biên bản bàn giao hoặc Quyết định giao việc cho các nhân viên. Văn bản đồng ý của các đồng tác giả nếu sản phẩm có đồng tác giả, Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu nếu quyền tác giả thuộc sở hữu chung. Đối với các tác phẩm được hình thành do chuyển nhượng, thừa kế cần có hợp đồng chuyển nhượng, văn bản khai nhận thừa kế.

- Bản sao có công chứng hoặc bản sao có chứng thực thẻ chứng minh thư nhân dân hoặc căn cước công dân đối với chủ thể là chủ sở hữu sản phẩm dự định đăng ksy là cá nhân.

- Bản sao có công chứng hoặc bản sao có chứng thực Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh tương ứng đối với chủ sở hữu sản phẩm là các doanh nghiệp, công ty hoặc hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể.

- Văn bản ủy quyền cho chủ thể là người thực hiện đăng ký bản quyền sản phẩm.

Lưu ý: Tất các tài liệu nêu trên nộp kèm đơn đăng ký bản quyền sản phẩm và phải được làm bằng tiếng Việt. Trường hợp làm bằng tiếng nước ngoài thì phải được dịch thuật ra tiếng việt và có công chứng chứng thực bản dịch đó. Ngoài ra, các tài liệu gửi kèm theo hồ sơ nếu là bản sao cũng cần phải có công chứng chứng thức. 
 

3. Trình tự thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm

Quy trình thực hiện đăng ký bản quyền sản phẩm sẽ được thực hiện theo các bước cơ bản sau đây:

- Xác định thể loại sản phẩm đăng ký: 

Trước khi các chủ thể thực hiện việc đăng ký bản quyền cho sản phẩm, các chủ thể là chủ sở hữu sản phẩm sẽ cần phân loại và xác định hình thức đăng ký cho sản phẩm đó, như là hình dáng sản phẩm (kiểu dáng công nghiệp), tên sản phẩm (logo, thương hiệu, nhãn hiệu), công thức tạo ra sản phẩm do chính tác giả đề xuất.

Có 04 hình thức đăng ký bản quyền sản phẩm như sau:

  1. Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, bao gồm tên, tem, nhãn mác thể hiện trên sản phẩm;
  2. Đăng ký bảo hộ kiểu dáng;
  3. Đăng ký bảo hộ sáng chế, bao gồm: kỹ thuật, công thức tạo ra sản phẩm;
  4. Đăng ký lưu hành sản phẩm.

Phụ thuộc vào từng loại hình sản phẩm, sẽ tiến hành chuẩn bị các tài liệu cho hồ sơ đăng ký bản quyền sản phẩm.

- Chuẩn bị hồ sơ đăng ký bản quyền tác giả:

Sau khi xác định được các loại hình sản phẩm dự định đăng ký bản quyền, chủ sở hữu, tác giả sản phẩm tiến hành soạn thảo hồ sơ đăng ký bản quyền theo quy định.

- Nộp hồ sơ đăng ký bản quyền và theo dõi hồ sơ đăng ký bản quyền sản phẩm:

Mỗi hình thức đăng ký bản quyền sản phẩm thì sẽ có cơ quan thẩm định riêng, chính bởi vì thế mà các chủ thể cần xác định đúng đối tượng đăng ký và tương ứng với cơ quan mình sẽ nộp. Cụ thể, sau khi chuẩn bị xong hồ sơ đăng ký bản quyền sản phẩm, chủ sở hữu sẽ tiến hành nộp hồ sơ đăng ký tại Cục bản quyền tác giả hoặc Cục sở hữu trí tuệ tùy thuộc vào từng đối tượng đăng ký để nộp tại cơ quan nào. 

Hồ sơ đăng ký sau khi nộp sẽ được thẩm định trước về tính hợp lệ của hồ sơ. Trong trường hợp hồ sơ không hợp lệ, còn nhiều thiếu sót, cơ quan đăng ký sẽ yêu cầu người nộp đơn bồ sung hồ sơ đăng ký trong thời gian quy định. Sau khi hồ sơ đăng ký đã hợp lệ, hồ sơ sẽ được trải qua giai đoạn thẩm định bao gồm:

  • Thẩm định hình thức đơn đăng ký;
  • Đăng công báo sở hữu công nghiệp;
  • Thẩm định nội dung đơn đăng ký;
  • Thông báo cấp văn bằng bảo hộ hoặc từ chối cấp văn bằng bảo hộ

Trong quy trình thẩm định có thể hồ sơ đăng ký bản quyền sản phẩm sẽ cần bổ sung những tài liệu hoặc khắc phục những thiếu sót. Chính vì vậy, các chủ thể là những chủ sở hữu cần lưu ý để có thể kịp thời bổ sung theo quy định của cơ quan đăng ký.

- Nhận giấy chứng nhận đăng ký bản quyền cho sản phẩm:

Trong quá trình thẩm định hồ sơ, đối với trường hợp hồ sơ đầy đủ cơ quan đăng ký sẽ cấp giấy chứng nhận đăng ký bản quyền thác giả cho chủ sở hữu đã nộp hồ sơ đăng ký bản quyền sản phẩm.

 

4. Địa điểm và thời gian tiến hành đăng ký bản quyền sản phẩm

- Thời gian tiến hành đăng ký bản quyền sản phẩm:

Thời gian tiến hành sẽ phụ thuộc vào các hình thức doanh nghiệp chọn khi đăng ký bản quyền sản phẩm của mình, cụ thể như sau:

+ Thời gian đăng ký bản quyền sản phẩm dưới hình thức sở hữu công nghiệp:

  • Thời gian thẩm định hình thức từ 01 đến 02 tháng từ ngày nhận đơn;
  • Công bố đơn đăng ký của khách hàng trong thời gian 02 tháng kể từ ngày chấp nhận đơn hợp lệ;
  • Quá trình thẩm định nội dung có thể từ 13 đến 15 tháng kể từ ngày công bố (đối với đăng ký dưới hình thức nhãn hiệu); 08 đến 12 tháng kể từ ngày công bố đối với đăng ký dưới hình thức kiểu dáng công nghiệp và 24 đến 28 tháng đối với đăng ký dưới hình thức sáng chế.

+ Thời gian đăng ký bản quyền sản phẩm dưới hình thức tác giả: Thời gian đăng ký bản quyền sản phẩm dưới hình thức này là 15 ngày làm việc kể từ ngày hồ sơ được công nhân hợp lệ.

Lưu ý: tuy thời gian thực hiện thủ tục kéo dài, nếu đơn không đáp ứng đủ các điều kiện thì cũng sẽ bị từ chối cấp văn bằng chứng nhận.

- Địa điểm đăng ký bản quyền sản phẩm:

Tùy thuộc vào từng loại hình đăng ký sẽ có cơ quan chức năng thụ lý hồ sơ như sau:

+ Địa chỉ đăng ký bản quyền sản phẩm dưới hình thức chủ sở hữu là công nghiệp: Cục sở hữu trí tuệ Việt Nam với 2 văn phòng:

  • Văn phòng Hà Nội: địa chỉ 386 đường Nguyễn Trãi, quận Thanh Xuân, Thành phố Hà Nội; Số điện thoại : 024.38583069 - 024.38585157; Thư điện tử: [email protected] ; Website: http://ipvietnam.gov.vn
  • Văn phòng Hồ Chí Minh: địa chỉ lầu 7, tòa nhà Hà Phan, số 17 - 19 Tôn Thất Tùng, phường Phạm Ngũ Lão, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh; Số điện thoại: 028.39208483 - 028.39208485; Thư điện tử: [email protected]

+ Địa chỉ đăng ký bản quyền sản phẩm dưới hình thức quyền tác giả: Cục bản quyền tác giả Việt Nam với 03 văn phòng:

  • Phòng đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan, cục bản quyền tác giả: Địa chỉ số 33 ngõ 294/2 Kim Mã, quận Ba Đình, Thành phố Hà Nội; số điện thoại: 024.38234304 ; Website: http://www.cov.gov.vn;
  • Văn phòng đại diện cục bản quyền tác giả tại Thành phố Hồ Chí Minh: địa chỉ số 170 Nguyễn Đình Chiểu, phường 6, quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh; số điện thoại: 028 39308086 ;
  • Văn phòng đại diện cục bản quyền tác giả tại Đà Nẵng: địa chỉ số 1 đường An Nhơn 7, phường An Hải Bắc, quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng, số điện thoại: 0236 3606967.

 

5. Một số lưu ý khi tiến hành đăng ký bản quyền sản phẩm

Khi tiến hành thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm, chủ sở hữu cần lưu ý một số điều sau đây:

- Về đối tượng có quyền đăng ký bản quyền sản phẩm, đó là:

  • Các cá nhân, tổ chức là người trực tiếp làm nên sản phẩm hay còn gọi là tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả;
  • Chủ sở hữu quyền tác giả và tác giả trên có thể là: người nước ngoài, tổ chức nước ngoài lần đầu công bố tác phẩm ở Việt Nam mà chưa thực hiện công bố tác phẩm này ở nước khác hoặc công bố đồng thời trong vòng 30 ngày tại Việt Nam tính từ lúc tác phẩm đó lần đầu tiên công bố ở nước khác; các đối tượng có tác phẩm được bảo hộ quyền tác giả theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

- Về các sản phẩm có thể thực hiện đăng ký bản quyền sản phẩm, cụ thể sau đây:

  • Tác phẩm văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình và tác phẩm khác được thể hiện dưới dạng chữ viết hoặc ký tự khác;
  • Bài giảng, bài phát biểu và bài nói khác là tác phẩm được thể hiện bằng ngôn ngữ nói và phải được định hình dưới một hình thức vật chất nhất định;
  • Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu: phần mềm máy tính, ...;
  • Tác phẩm tạo hình, mỹ thuật ứng dụng là các tác phẩm được thể hiện bởi đường nét, màu sắc, hình khối, bố cục;
  • Tác phẩm âm nhạc là các tác phẩm được thể hiện dưới dạng nhạc nốt trong bản nhạc hoặc các ký tự âm nhạc khác hoặc được định hình trên bản ghi âm, ghi hình có hoặc không có lời, không phụ thuộc vào trình diễn;
  • Tác phẩm sân khấu là các tác phẩm thuộc loại hình biểu diễn;
  • Tác phẩm báo chí là các tác phẩm có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh;
  • Tác phẩm điện ảnh và tác phẩm được tạo ra theo phương pháp tương tự;
  • Tác phẩm nhiếp ảnh;
  • Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đế địa hình, kiến trúc, công trình khoa học;
  • Tác phẩm văn học, nghệ thuật dân gian là các loại hình nghệ thuật biểu diễn như chèo, tuồng, cải lương, điệu múa, trò chơi dân gian, ... 

- Về đối tượng không được đăng ký bản quyền sản phẩm, bao gồm:

  • Tin tức thuần túy đưa tin (các thông tin báo chí ngắn hàng ngày chỉ thuần túy mang tính chất đưa tin không có tính sáng tạo);
  • Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính và bản dịch chính thức của văn bản đó bao gồm: văn bản của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế, đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân và các tổ chức khác theo quy định của pháp luật;
  • Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý và số liệu.

- Về thời gian bảo hộ bản quyền sản phẩm:

  • Các tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh , mỹ thuật ứng dụng, tác phẩm khuyết dnah có thời hạn bảo hộ là 75 năm, kể từ khi tác phẩm được công bố lần đầu tiên. Đối với các tác phẩm điện ảnh, nhiếp ảnh, mỹ thuật ứng dụng chưa được công bố trong vòng 25 năm kể từ khi tác phẩm được định hình thì thời hạn bảo hộ là 100 năm, kể từ khi tác phẩm được định hình. Sau thời gian đó tác phẩm sẽ thuộc về công chúng;
  • Các tác phẩm khác không nằm trong các loại trên sẽ được bảo hộ trọn đời tác giả và thêm 50 năm sau khi tác giả qua đời, nếu tác phẩm của nhiều tác giả thì thời hạn bảo hộ kết thúc vào 50 năm sau thời điểm đồng tác giả cuối cùng qua đời;
  • Thời hạn bảo hộ quy định trên chấm dứt vào thời điểm 24 giời ngày 31 tháng 12 của năm chấm dứt thời hạn bảo hộ quyền tác giả.

- Về lệ phí cấp giấy chứng nhận đăng ký bản quyền: Lệ phí nhà nước quy định về cấp Giấy chứng nhận đăng ký bản quyền dao động từ 100.000 đồng đến 600.000 đồng tùy từng loại tác phẩm muốn đăng ký bản quyền. Cụ thể lệ phí nhà nước thu đối với từng loại tác phẩm như sau:

  • Lệ phí 100.000 đồng / hồ sơ đăng ký đối với tác phẩm viết, như là; tác phẩm văn học, khoa học, giáo dục, sách giáo khoa, giáo trình bài giảng, bài phát biểu, tác phẩm báo chí, âm nhạc, nhiếp ảnh ;
  • Lệ phí 300.000 đồng / hồ sơ đăng ký đối với tác phẩm là các tác phẩm về kiến trúc như bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, công trình khoa học;
  • Lệ phí 400.000 đồng / hồ sơ đăng ký đối với tác phẩm tạo hình, tác phẩm mỹ thuật ứng dụng;
  • Lệ phí 500.000 đồng / hồ sơ đăng ký đối với tác phẩm là các tác phẩm điện ảnh, tác phẩm sân khấu được định hình trên băng, đĩa;
  • Lệ phí 600.000 đồng / hồ sơ đăng ký đối với chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu hoặc các chương trình chạy trên máy tính.

Lưu ý: tùy mỗi tổ chức đại diện và đối với mỗi loại hình tác phẩm mà sẽ có mức phí dich vụ cụ thể theo quy định của từng tổ chức.

Như vậy, việc đăng ký bản quyền cho sản phẩm theo quy định của Luật sở hữu trí tuệ là không bắt buộc. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền sở hữu, chủ sở hữu nên đăng ký bản quyền cho các sản phẩn của mìn. Việc làm này sẽ giúp tránh tình trạng tranh chấp xảy ra và bảo vệ tốt nhất cho thành quả tư duy, nghiên cứu tốn kém rất nhiều chi phí và nhân lức của doanh nghiệp.

Trên đây là bài viết tham khảo của công ty Luật Minh Khuê về quy trình đăng ký bản bản quyền sản phẩm tại Việt Nam. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho quý khách hàng khi tìm hiểu về đăng ký bản quyền, các sản phẩm được đăng bản quyền, quy trình đăng ký bản quyền sản phẩm cũng khi một số điều cần lưu ý khi tiến hành chuẩn bị hồ sơ và trình tự thủ tục đăng ký bản quyền sản phẩm tại Việt Nam.

Nếu quý khách hàng còn bất kỳ vướng mắc, không hiểu nào về vấn đề này hay bất kỳ vấn đề pháp lý liên nào nào khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ qua số tổng đài tư vấn miễn phí của công ty Luật Minh Khuê cúng tôi 1900.6162 để nhận được sự giải đáp thắc mắc kịp thời, nhanh chóng đến từ đội ngũ luật sư và chuyên viên pháp lý giàu kinh nghiệm chuyên môn. Xin cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng. Trân trọng!