Căn cứ Luật Xây Dựng năm 2014; Nghị định số 46/2015/NĐ-CP ngày 12 tháng 05 năm 2015 của Chính Phủ quy định về quản lý chất lượng và bảo trì công trình xây dựng (sau đây viết là Nghị định 46/2015/NĐ-CP) và Thông tư số 26/2016/TT-BXD ngày 26 tháng 10 năm 2016 quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng và bào trì công trình xây dựng (gọi tắt là thông tư số 26/2016/TT-BXD), quy định:
1. Chủ đầu tư có các quyền sau:
a) Tự thực hiện thiết kế xây dựng khi có đủ điều kiện năng lực hoạt động, năng lực hành nghề phù hợp với loại, cấp công trình xây dựng;
b) Đàm phán, ký kết hợp đồng thiết kế xây dựng; giám sát và yêu cầu nhà thầu thiết kế thực hiện đúng hợp đồng đã ký kết;
c) Yêu cầu nhà thầu thiết kế xây dựng sửa đổi, bổ sung thiết kế hoặc lựa chọn nhà thầu thiết kế khác thực hiện sửa đổi, bổ sung, thay đổi thiết kế trong trường hợp nhà thầu thiết kế ban đầu từ chối thực hiện công việc này;
d) Đình chỉ thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng thiết kế xây dựng theo quy định của hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan;
đ) Các quyền khác theo quy định của hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan.
2. Chủ đầu tư có các nghĩa vụ sau:
a) Lựa chọn nhà thầu thiết kế xây dựng trong trường hợp không tự thực hiện thiết kế xây dựng;
b) Xác định nhiệm vụ thiết kế xây dựng;
c) Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu cho nhà thầu thiết kế xây dựng;
d) Thực hiện đúng hợp đồng thiết kế xây dựng đã ký kết;
đ) Trình thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng và nộp phí thẩm định thiết kế, dự toán xây dựng;
e) Lưu trữ hồ sơ thiết kế xây dựng;
g) Bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng thiết kế xây dựng;
h) Các nghĩa vụ khác theo quy định của hợp đồng thiết kế xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan.
Luật Minh Khuê phân tích chi tiết quy định pháp lý trên như sau:
1. Vài nét về chủ đầu tư và việc thiết kế xây dựng
Chủ đầu tư là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn, tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án. Chủ đầu tư xây dựng sau đây gọi là chủ đầu tư là cơ quan tổ chức cá nhân sở hữu vốn vay vốn hoặc được giao trực tiếp quản lý sử dụng vốn để thực hiện hoạt động đầu tư xây dựng. Đối với đầu tư công chủ đầu tư là cơ quan, tổ chức được giao quản lý dự án đầu tư công. Thiết kế xây dựng được hiểu là việc tạo ra các bản vẽ, quy ước sáng tạo từ đó triển khai, xây dựng nên các công trình kiến trực trong tương lai. Thiết kế xây dựng giúp biến các ý tưởng trên bản vẽ thành hiện lực nhằm hoàn thành các công trình xây dựng đẹp, chắc chắn. Đây là bước cơ sở của hoạt động thi công xây dựng nên đòi hỏi có những yêu cầu nhất định
Theo quy định của Luật đấu thầu 2013 có quy định thì chủ đầu tư là tổ chức sở hữu vốn hoặc tổ chức được giao thay mặt chủ sở hữu vốn tổ chức vay vốn trực tiếp quản lý quá trình thực hiện dự án. Theo quy định của Luật xây dựng 2014 thì chủ đầu tư do người quyết định đầu tư quyết định trước khi lập dự án hoặc khi phê duyệt dự án. Tùy thuộc nguồn vốn sử dụng cho dự án, chủ đầu tư được xác định cụ thể như sau: đối với dự án sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước và vốn nhà nước ngoài ngân sách, chủ đầu tư là cơ quan, tổ chức được người quyết định đầu tư giao quản lý, sử dụng vốn để đầu tư xây dựng, đối với dựa án thực hiện theo hình thức hợp đồng dự án, hợp đồng đối tác công tư, chủ đầu tư là doanh nghiệp dự án do nhà đầu tư thỏa thuận thành lập theo quy định của pháp luật. Dự án không thuộc đối tượng quy định trên do tổ chức, cá nhân sở hữu vốn làm chủ đầu tư. Căn cứ điều kiện cụ thể của dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước người quyết định đầu tư dự án giao cho ban quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành, ban quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực làm chủ đầu tư, trường hợp không có ban quản lý dự án thì người quyết định đầu tư lựa chọn cơ quan, tổ chức có đủ điều kiện để làm chủ đầu tư, chủ đầu tư chịu trách nhiệm trước pháp luật và người quyết định đầu tư trong phạm vi các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của luật xây dựng và các luật khác có liên quan.
2. Phân loại và một số yêu cầu đối với thiết kế xây dựng
2.1 Phân loại thiết kế xây dựng
Thiết kế xây dựng bao gồm thiết kế sơ bộ, thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các bước thiết kế khác nếu có theo thông lệ quốc tế. Thiết kế sơ bộ thể hiện những ý tưởng ban đầu về thiết kế xây dựng công trình kiến trúc, lựa chọn sơ bộ về dây chuyền công nghệ, các thiết bị cơ sở xác định đầu tư thi công công trình. Thiết kế được lập dựa trên cơ sở phương án thiết kế, thể hiện được các thông số kỹ thuật chủ yếu phù hợp các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, là căn cứ để triển khai các bước thiết kế tiếp theo. Thiết kế kỹ thuật là thiết kế chi tiết hóa các thiết kế cơ sở sau khi dự án đầu tư xây dựng công trình được phê duyệt, thể hiện đầy đủ các giải pháp, thông số kỹ thuật và vật liệu sử dụng phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, đảm bảo đủ điều kiện để triển khai thi công xây dựng công trình.
2.2 Một số yêu cầu đối với thiết kế xây dựng
Đáp ứng được các yêu cầu của thiết kế, phù hợp với nội dung đầu tư dự án xây dựng, quy hoạch xây dựng, cảnh quan kiến trúc, điều kiện tự nhiên tại khu vực xây dựng. Nội dung thiết kế xây dựng phải tuân thủ yêu cầu theo từng bước thiết kế. áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định pháp luật về vật liệu xây dựng, về công năng sử dụng, công nghệ ứng dựng, đảm bảo tính an toàn, chịu lực trong vận hành, phòng cháy, chữa cháy và các điều kiện an toàn khác, đảm bảo tính an toàn, chịu lực trong vận hành, phòng cháy chữa cháy và các điều kiện an toàn khác, đảm bảo mỹ quan, cảnh quan đô thị, bảo vệ môi trường, giải pháp thiết kế phù hợp, chi phí xây dựng hợp lý, đồng bộ trong từng công trình liên quan, thiết kế xây dựng phải được thẩm định, phê duyệt duyệt theo quy định, trừ trường hợp pháp luật quy định, nhà thầu thiết kế xây dựng phải có đủ năng lực phù hợp với các loại, cấp công trình và công việc do mình thực hiện.
3. Vai trò và trách nhiệm của chủ đầu tư nói chung
| STT | Vai trò của chủ đầu tư | Trách nhiệm của chủ đầu tư |
| 1 | Thông thường, vai trò của chủ đầu tư sẽ được gắn liền với từng loại hình dự án mà họ thực hiện. Đối với các dựa án tòa nhà chung cư chủ đầu tư sẽ có vai trò thay mặt người đầu tư tư vấn, đưa ra các cách quản lý tòa nhà, trực tiếp giám sát, kiểm tra các khâu trong thi công, thiết kế, xây dựng công trình | Quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư trong xây dựng được nêu tại Luật xây dựng: + Lựa chọn các tổ chức, cá nhân đủ năng lực theo quy định để thực hiện thi công xây dựng công trình, giám sát thi công xây dựng, thí nghiệm, kiểm định chất lượng công trình nếu có và các công việc tư vấn xây dựng khác. + Thông báo nhiệm vụ quyền hạn của các cá nhân trong hệ thống quản lý chất lượng của chủ đầu tư, nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình cho các nhà thầu có liên quan biết để phối hợp thực hiện + Kiểm tra các điều kiện khởi công xây dựng, kiểm tra sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trình so với hồ sơ dự thầu và hợp đồng xây dựng, kiểm tra việc huy đồng và bố trí nhân lực của nhà thầu giám sát thi công xây dựng công trình so với yêu cầu của hợp đồng xây dựng, kiểm tra và giám sát trong quá trình thi công xây dựng công trình, thực hiện các quy định về đảm bảo môi trường đối với các công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tổ chức kiểm định chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình và toàn bộ công trình xây dựng khi có nghi ngờ về chất lượng hoặc khi được cơ quan quản lý nhà nước yêu cầu, tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng, tổ chức lập hồ sơ hoàn thành công trình xây dựng, tạm dừng hoặc đính chính thi công đối với nhà thầu thi công xây dựng khi xét thấy chất lượng thi công xây dựng không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, biện pháp thi công không đảm bảo an toàn, chủ trì phối hợp các bên liên quan giải quyết những vướng mắc phát sinh trong thi công xây dựng công trình và xử lý, khắc phục sự cố theo quy định, lập báo cáo hoàn thành khi đưa công trình xây dựng vào sử dụng hoặc báo cáo đột xuất khi có yêu cầu và gửi cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng theo quy định tại nghị định này. Chủ đầu tư có thể thuê nhà thầu tư vấn, giám sát thực hiện một phần hoặc toàn bộ các công việc theo quy định. Chủ đầu tư có trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện của nhà thầu tư vấn giám sát theo yêu cầu của hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan |
4. Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư trong việc thiết kế xây dựng
| STT | Quyền của chủ đầu tư trong việc thiết kế xây dựng | Nghĩa vụ của chủ đầu tư trong việc thiết kế xây dựng |
| 1 | Tự thực hiện thiết kế xây dựng khi có đủ điều kiện năng lực hoạt động, năng lực hành nghề phù hợp với loại, cấp công trình xây dựng | Lựa chọn nhà thầu thiết kế xây dựng trong trường hợp không tự thực hiện thiết kế xây dựng |
| 2 | Đàm phán, ký kết hợp đồng thiết kế xây dựng, giám sát và yêu cầu nhà thầu thiết kế thực hiện đúng hợp đồng đã ký kết | Xác định nhiệm vụ thiết kế xây dựng |
| 3 | Yêu cầu nhà thầu thiết kế xây dựng sửa đổi, bổ sung thiết kế hoặc lựa chọn nhà thầu thiết kế khác thực hiện sửa đổi, bổ sung, thay đổi thiết kế trong trường hợp nhà thầu thiết kế ban đầu từ chối thực hiện công việc này | Cung cấp đấy đủ thông tin, tài liệu cho Nhà thầu thiết kế xây dựng |
| 4 | Đình chỉ thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng thiết kế xây dựng theo quy định theo quy định của hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan | Thực hiện đúng hợp đồng thiết kế xây dựng đã ký kết |
| 5 | Các quyền khác theo quy định của hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan | Trình thẩm định phê duyệt thiết kế dự toán xây dựng và nộp phí thẩm định thiết kế, dự toán xây dựng, lưu trữ hồ sơ thiết kế xây dựng, bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng thiết kế xây dựng, các nghĩa vụ khác theo quy định của hợp đồng thiết kế xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan |
Trên đây là nội dung tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý, bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật qua tổng đài điện thoại, gọi ngay tới số: 1900.6162 để được giải đáp. Trân trọng cám ơn!
