Sử dụng phà chở khách ngang sông không đảm bảo điều kiện hoạt động dẫn đến chết người, chủ phà bị phạt tù bao nhiêu năm?

1. Giới thiệu về phà chở khách

Phà là một phương tiện vận chuyển trên đường thủy có hình dạng hình chữ nhật với mặt phẳng bằng, được sử dụng để chở xe cộ và người qua sông. Phà được thiết kế theo nhiều kiểu dáng khác nhau, có phà dành riêng cho việc chở người, và cũng có phà được thiết kế để vận chuyển hàng hóa, xe hơi, xe máy và thậm chí là tàu lửa. Phà là một phần của hệ thống giao thông đường thủy của nhiều tỉnh, thành phố và khu vực hải đảo, cho phép vận chuyển trực tiếp giữa các tuyến đường cố định với chi phí xây dựng thấp hơn nhiều so với cầu hoặc đường hầm.

Việt Nam đã có sự xuất hiện của phà trong lĩnh vực vận chuyển đường thủy từ lâu. Phà được sử dụng rộng rãi tại nhiều địa điểm trên khắp đất nước, đặc biệt là ở các tỉnh, thành phố nằm ven sông, đồng sông, mang đến sự thuận lợi cho việc di chuyển của người dân trên môi trường đường thủy. Ngoài ra, phà còn là một phương tiện phổ biến để vận chuyển hàng hóa, tàu lửa, xe hơi... trên các tuyến đường cố định.

2. Điều kiện hoạt động đối với phà chở khách ngang sông

2.1. Điều kiện đối với phương tiện vận tải hành khách qua sông

Căn cứ vào khoản 1 của Điều 79 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2004, vận tải hành khách ngang sông phải tuân thủ các điều kiện hoạt động quy định tại Điều 24 của Luật này.

Theo đó, theo khoản 2 của Điều 24 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2004, được sửa đổi bởi khoản 7 của Điều 1 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2014, quy định về điều kiện hoạt động của các phương tiện như sau:

- Đối với các phương tiện không có động cơ trọng tải toàn phần trên 15 tấn, phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính trên 15 sức ngựa, và phương tiện có sức chở trên 12 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đáp ứng các điều kiện sau:

(i) Đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 của Điều 26 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa;

(ii) Có giấy chứng nhận đăng ký phương tiện thủy nội địa, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; đánh dấu số đăng ký và vạch dấu mực nước an toàn, ghi số lượng người được phép chở trên phương tiện;

(iii) Có đủ số lượng thuyền viên và danh bạ thuyền viên theo quy định.

- Đối với các phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính từ 5 sức ngựa đến 15 sức ngựa, hoặc có sức chở từ 5 người đến 12 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đáp ứng các điều kiện quy định tại (i) và (ii) nêu trên đây.

Theo điểm c của khoản 1 Điều 78 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2004, vận tải hành khách ngang sông là một hình thức của vận tải hành khách đường thuỷ nội địa, tức là vận chuyển từ bờ này sang bờ khác.

Như vậy, đối với các phương tiện có động cơ tổng công suất máy chính từ 5 sức ngựa đến 15 sức ngựa hoặc có sức chở từ 5 người đến 12 người khi hoạt động trên đường thủy nội địa, phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định;

- Có giấy chứng nhận đăng ký phương tiện thủy nội địa, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; đánh dấu số đăng ký và vạch dấu mực nước an toàn, ghi số lượng người được phép chở trên phương tiện.

2.2. Điều kiện đối với người lái phương tiện khi thực hiện vận tải hành khách qua sông

Dựa trên quy định tại khoản 2 của Điều 79 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2004, vận tải hành khách ngang sông được quy định như sau:

- Ngoài việc tuân thủ các quy định tại khoản 3 của Điều 78 Luật này, thuyền trưởng và người lái phương tiện vận tải hành khách ngang sông phải tuân thủ các quy định sau:

+ Có đủ dụng cụ cứu sinh còn hạn sử dụng và đặt đúng vị trí quy định;

+ Hướng dẫn hành khách lên xuống, sắp xếp hàng hóa và hành lý, hướng dẫn hành khách ngồi để đảm bảo sự ổn định của phương tiện;

+ Chỉ được cho phương tiện rời bến khi hành khách đã ngồi ổn định, hàng hóa, hành lý, xe máy, xe đạp đã được sắp xếp gọn gàng, và sau khi đã kiểm tra phương tiện không chìm quá vạch dấu mực nước an toàn;

+ Không chở quá số hành khách hoặc hàng hóa vượt quá trọng tải quy định.

- Hành khách phải tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn của thuyền trưởng và người lái phương tiện.

Theo khoản 3 của Điều 78 Luật Giao thông đường thuỷ nội địa năm 2004, thuyền trưởng và người lái phương tiện chở khách phải tuân thủ các quy định sau:

- Trước khi khởi hành, phải kiểm tra điều kiện an toàn đối với người và phương tiện, thông báo quy định an toàn và cách sử dụng trang thiết bị an toàn cho hành khách, không để hành khách đứng hoặc ngồi ở các vị trí không an toàn;

- Sắp xếp hàng hóa và hành lý của hành khách gọn gàng, không cản trở hành trình, yêu cầu hành khách mang theo động vật nhỏ phải nhốt trong lồng, chuồng;

- Không chở hàng hoá dễ cháy, dễ nổ, hàng độc hại, động vật lớn cùng với hành khách, không cho hành khách mang theo động vật đang mắc bệnh lên phương tiện;

- Trong trường hợp có giông, bão, không được cho phương tiện rời khỏi cảng hoặc bến, và nếu phương tiện đang trong hành trình, phải tìm nơi trú ẩn an toàn.

Ngoài việc tuân thủ các quy định trên, khi vận tải hành khách ngang sông, người lái phương tiện có sức chở từ 5 người đến 12 người cần tuân thủ các quy định sau:

- Phải có đủ dụng cụ cứu sinh còn hạn sử dụng và đặt đúng vị trí quy định;

- Hướng dẫn hành khách lên xuống, sắp xếp hàng hóa và hành lý, hướng dẫn hành khách ngồi để đảm bảo sự ổn định của phương tiện;

- Chỉ được cho phương tiện rời bến khi hành khách đã ngồi ổn định, hàng hóa, hành lý, xe máy, xe đạp đã được sắp xếp gọn gàng, và sau khi đã kiểm tra phương tiện không chìm quá vạch dấu mực nước an toàn;

- Không chở quá số hành khách hoặc hàng hóa vượt quá trọng tải quy định.

3. Sử dụng phà chở khách ngang sông không đảm bảo điều kiện hoạt động dẫn đến chết người, chủ phà bị phạt tù bao nhiêu năm?

Theo quy định tại Điều 274 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (đã được sửa đổi bởi khoản 86 của Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017), tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn được quy định như sau:

Chủ thể của tội phạm:

Chủ thể của tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn là những người chịu trách nhiệm trực tiếp về việc điều động hoặc về tình trạng kỹ thuật của phương tiện giao thông đường thủy.

Khách thể của tội phạm:

Khách thể của tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn là trật tự an toàn giao thông đường thủy. Đối tượng tác động của tội phạm này là phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn.

Mặt chủ quan của tội phạm:

Người đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn thực hiện hành vi với lỗi vô ý, có thể là vô ý vì quá tự tin hoặc vô ý vì cẩu thả. Vô ý vì quá tự tin là khi người phạm tội biết rằng hành vi của mình có thể gây hậu quả nguy hại cho xã hội, nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được. Vô ý vì cẩu thả là khi người phạm tội không nhìn thấy trước hậu quả nguy hại mà hành vi của mình có thể gây ra, mặc dù có thể nhìn thấy hoặc nên nhìn thấy hậu quả đó.

Mặt khách quan của tội phạm:

Hành vi khách quan của tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn là việc cho phép sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không đáp ứng được tiêu chuẩn an toàn.

Hậu quả:

Hậu quả là yếu tố bắt buộc của tội phạm này, và người phạm tội sẽ chịu trách nhiệm hình sự trong trường hợp xảy ra các hậu quả nghiêm trọng như sau:

- Gây tử vong cho người khác;

- Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất 1 người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên;

- Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ít nhất 2 người với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%;

- Gây thiệt hại về tài sản từ 100.000.000 đồng trở lên;

- Người phạm tội đã bị xử lý kỷ luật hoặc xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà lại tiếp tục vi phạm.

Trong trường hợp hậu quả của tội phạm chưa nghiêm trọng theo quy định tại Điều 274 của Bộ luật Hình sự, người phạm tội sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng vẫn phải chịu xử lý vi phạm hành chính theo quy định tại Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thủy.

Hình phạt cho tội đưa vào sử dụng phương tiện giao thông đường thủy không bảo đảm an toàn như sau:

Khoản 1:

- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

- Phạt cải tạo không giam giữ trong khoảng thời gian không quá 03 năm.

- Hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Khoản 2:

- Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.

Khoản 3:

- Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

Phạt bổ sung:

- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề, hoặc cấm làm công việc nhất định trong khoảng thời gian từ 01 năm đến 05 năm.

Do đó, trong trường hợp sử dụng phà chở khách ngang sông không đảm bảo điều kiện hoạt động và an toàn kỹ thuật dẫn đến tử vong, chủ phà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự và đối mặt với các mức phạt tù như sau:

- Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu có một người thiệt mạng.

- Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm nếu có hai người thiệt mạng.

- Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm nếu có ba người trở lên thiệt mạng.

Bài viết liên quan: Sử dụng phà chở khách ngang sông không đảm bảo điều kiện hoạt động, chủ phà bị phạt bao nhiêu tiền? 
Mời quý khách hàng vui lòng liên hệ với Luật Minh Khuê qua số hotline: 1900.6162 hoặc qua email: lienhe@luatminhkhue.vn, chúng tôi luôn sẵn lòng giải đáp mọi thắc mắc của quý khách hàng. Xin trân trọng cảm ơn!