1. Quy định về hoàn trả BHXH do đóng trùng được sửa đổi như thế nào?

Sửa đổi quy định về trường hợp hoàn trả BHXH do đóng trùng là một bước quan trọng nhằm tối ưu hóa quản lý và tính minh bạch trong việc quản lý các khoản đóng Bảo hiểm Xã hội (BHXH). Theo Quyết định 490/QĐ-BHXH ngày 28/3/2023, điều chỉnh tại điểm e khoản 3 Điều 43 của Quyết định 595/QĐ-BHXH ngày 14/4/2017, cùng với sự sửa đổi từ Quyết định 505/QĐ-BHXH ngày 27/3/2020, các quy định mới đề xuất nhằm đảm bảo công bằng và hiệu quả trong việc hoàn trả các khoản đóng trùng lặp của BHXH.

Theo quy định mới, khi một người lao động có từ hai sổ BHXH trở lên với thời gian đóng BHXH, Bảo hiểm Thất nghiệp (BHTN) trùng nhau, cơ quan BHXH sẽ tiến hành hoàn trả cho người lao động số tiền đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và số tiền đóng vào quỹ BHTN, không bao gồm phần tiền lãi. Điều này mang lại sự minh bạch và minh bạch trong việc xử lý các khoản đóng trùng lặp, giúp người lao động và các tổ chức liên quan hiểu rõ về cách thức hoàn trả và tính toán các khoản tiền.

Các cơ quan BHXH quản lý tại nơi người lao động đang làm việc hoặc sinh sống sẽ thực hiện quy trình hoàn trả và cấp lại sổ BHXH theo quy định tại khoản 2 Điều 46 của Quyết định 595/QĐ-BHXH ngày 14/4/2017. Điều này giúp tạo ra sự thuận tiện và nhanh chóng cho người lao động khi cần sử dụng lại các dịch vụ liên quan đến BHXH.

Như vậy thì sửa đổi quy định về trường hợp hoàn trả BHXH do đóng trùng mang lại sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quản lý các khoản đóng BHXH, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động và các cơ quan liên quan trong việc sử dụng và quản lý dịch vụ Bảo hiểm Xã hội.

2. Thay thế một số cụm từ trong Quyết định 595/QĐ-BHXH và Quyết định 505/QĐ-BHXH

Theo Quyết định 490/QĐ-BHXH ngày 28/3/2023, đã tiến hành thay thế một số cụm từ tại Quyết định 595/QĐ-BHXH và Quyết định 505/QĐ-BHXH nhằm cải thiện và làm rõ hơn các thuật ngữ và quy trình liên quan đến quản lý và hoạt động của các tổ chức và cơ quan trong lĩnh vực Bảo hiểm Xã hội (BHXH). Dưới đây là các điểm được thay đổi:

- Thay thế cụm từ "Đại lý thu” bằng cụm từ “Tổ chức dịch vụ”, nhằm làm rõ hơn về vai trò và chức năng của các tổ chức hoạt động trong việc thu tiền và quản lý thông tin về BHXH.

- Thay thế cụm từ “Nhà trường” bằng cụm từ “Cơ sở giáo dục”, nhấn mạnh đến sự đa dạng của các loại hình cơ sở giáo dục, không chỉ giới hạn ở trường học mà còn bao gồm các tổ chức và cơ sở khác trong lĩnh vực giáo dục. Việc thay thế cụm từ “Nhà trường” bằng cụm từ “Cơ sở giáo dục” trong Quyết định 490/QĐ-BHXH ngày 28/3/2023 là một bước đi quan trọng nhằm mở rộng và làm rõ hơn phạm vi áp dụng của các quy định trong lĩnh vực giáo dục. Bằng cách nhấn mạnh đến sự đa dạng của các loại hình cơ sở giáo dục, việc này không chỉ giới hạn ở các trường học truyền thống mà còn bao gồm các tổ chức và cơ sở khác có liên quan đến giáo dục, từ đó thể hiện sự đa dạng và phong phú của hệ thống giáo dục hiện nay. Trước tiên, việc sử dụng cụm từ “Cơ sở giáo dục” thay vì “Nhà trường” giúp mở rộng tầm nhìn và áp dụng của các quy định BHXH đối với một loạt các tổ chức giáo dục. Không chỉ là các trường học truyền thống mà còn bao gồm các tổ chức giáo dục khác như trung tâm đào tạo nghề, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm tiếng Anh, các trường dạy nghề, và nhiều cơ sở giáo dục khác. Điều này giúp đảm bảo rằng mọi người đều được bảo vệ và có quyền lợi BHXH đầy đủ không phân biệt loại hình cơ sở giáo dục mà họ tham gia. Thứ hai, việc thay đổi này cũng nhấn mạnh đến sự phong phú và đa dạng của hệ thống giáo dục hiện nay. Không chỉ có hệ thống trường học công lập mà còn có sự tham gia của các tổ chức và cơ sở giáo dục tư nhân, cộng đồng, và phi lợi nhuận. Việc bao gồm các tổ chức này vào phạm vi áp dụng của các quy định BHXH làm cho hệ thống BHXH trở nên linh hoạt và thích ứng được với sự phát triển và thay đổi trong lĩnh vực giáo dục.

- Thay thế cụm từ “Ban Thu”, “Ban Sổ - Thẻ” thành cụm từ “Ban Quản lý Thu - Sổ, Thẻ”, nhằm tạo ra sự thống nhất trong việc giao tiếp và hiểu biết về các ban ngành và đơn vị liên quan đến việc quản lý thu tiền và cấp sổ, thẻ BHXH.

- Thay thế cụm từ “Phòng/Tổ quản lý thu”, “Phòng/Tổ cấp sổ, thẻ” bằng cụm từ “Phòng/Tổ Quản lý Thu - Sổ, Thẻ”, để làm rõ hơn về chức năng và trách nhiệm của các đơn vị trong việc quản lý và cấp phát sổ, thẻ BHXH. 

- Thay thế cụm từ “Phòng quản lý thu”, “Phòng cấp sổ, thẻ” bằng cụm từ “Phòng Quản lý Thu - Sổ, Thẻ”, nhằm tạo ra sự thống nhất và dễ hiểu hơn trong việc xác định các đơn vị có trách nhiệm quản lý và cấp phát sổ, thẻ BHXH.

- Thay thế từ “nợ” bằng cụm từ “chậm đóng”, nhằm làm rõ hơn về tình trạng chậm nộp tiền BHXH và tránh hiểu lầm về thuật ngữ "nợ" có thể gây ra. Điều này giúp tăng cường tính minh bạch và dễ hiểu trong việc quản lý và thu tiền BHXH. Việc sử dụng cụm từ “chậm đóng” thay vì “nợ” làm cho thông điệp trở nên rõ ràng hơn về tình trạng chậm nộp tiền BHXH. Thuật ngữ “nợ” có thể gây hiểu lầm rằng người lao động đã tích lũy nợ nần với cơ quan BHXH, trong khi thực tế có thể họ chỉ gặp phải tình trạng chậm nộp do một số lý do như quên, mất thông tin hoặc khó khăn tài chính. Sử dụng cụm từ “chậm đóng” giúp làm rõ hơn về nguyên nhân và tính chất của vấn đề, giúp tạo ra sự hiểu biết và hỗ trợ thích hợp từ phía cơ quan BHXH

Như vậy thì việc thay thế các cụm từ này trong Quyết định 490/QĐ-BHXH nhằm mục đích làm rõ và làm cho các quy định liên quan đến BHXH trở nên dễ hiểu hơn đối với cả nhân viên và người dân, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi các chính sách BHXH.

3. Quy định về sửa đổi khái niệm về truy thu bảo hiểm xã hội

Sự thay đổi trong định nghĩa về khái niệm truy thu Bảo hiểm Xã hội (BHXH) trong Quyết định 490/QĐ-BHXH ngày 28/3/2023 là một bước đi quan trọng nhằm tối ưu hóa và làm rõ hơn các trường hợp và quy định liên quan đến việc thu tiền và quản lý tài chính trong lĩnh vực BHXH. Điều này cũng nhấn mạnh vào việc đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình thực thi các chính sách BHXH. Dưới đây là sự so sánh giữa định nghĩa truy thu trong Quyết định 490/QĐ-BHXH và định nghĩa trước đó tại Quyết định 595/QĐ-BHXH:

Trong Quyết định 490/QĐ-BHXH, truy thu được định nghĩa như sau: "Thực hiện thu các trường hợp trốn đóng, đóng không đủ số người thuộc diện bắt buộc tham gia, đóng không đủ số tiền phải đóng theo quy định, chiếm dụng tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN theo quy định tại Thông tư 20/2016/TT-BTC hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tài chính về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và chi phí quản lý bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp."

Trong khi đó, trước đó tại Quyết định 595/QĐ-BHXH, định nghĩa truy thu là: "Việc cơ quan BHXH thu khoản tiền phải đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN của trường hợp trốn đóng, đóng không đủ số người thuộc diện bắt buộc tham gia, đóng không đủ số tiền phải đóng theo quy định, chiếm dụng tiền đóng, hưởng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN."

Sự điều chỉnh trong định nghĩa truy thu BHXH trong Quyết định 490/QĐ-BHXH làm rõ hơn về các hành vi và trường hợp cụ thể mà cơ quan BHXH sẽ tiến hành thu hồi tiền đóng BHXH từ phía người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, việc kết hợp với Thông tư 20/2016/TT-BTC cũng nhấn mạnh vào tính chính xác và cụ thể hóa hơn về các quy định và hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tài chính trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ, BNN.

Như vậy thì việc sửa đổi định nghĩa về truy thu BHXH trong Quyết định 490/QĐ-BHXH là một bước đi tích cực trong việc nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của hệ thống BHXH, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính trong lĩnh vực BHXH.

Nếu như các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ chi tiết. Xin trân trọng cảm ơn!

Tham khảo thêm: Phương thức đóng bảo hiểm xã hội theo quy định và một số câu hỏi về các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc