1. Sửa đổi trường hợp áp dụng Luật giao dịch điện tử 2023
Theo Điều 2 Luật giao dịch điện tử 2005 có quy định việc áp dụng Luật giao dịch điện tử 2005 cụ thể như sau: "Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân lựa chọn giao dịch bằng phương tiện điện tử". Và nếu như trong trường hợp có sự khác nhau giữa quy định của Luật giao dịch điện tử với quy định của luật khác về cùng một vấn đề liên quan đến giao dịch điện tử thì áp dụng quy định của Luật giao dịch điện tử (căn cứ Điều 3 Luật giao dịch điện tử 2005). Theo đó, Luật giao dịch điện tử 2005 được áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân lựa chọn giao dịch bằng phương tiện điện tử.
Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, giao dịch điện tử ngày càng trở nên phổ biến trong thực tế và có nhiều sự thay đổi so với trước đây, đứng trước thực tế này, Luật giao dịch điện tử 2023 đã ra đời để khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong các quy định của pháp luật liên quan đến các nội dung trong giao dịch điện tử được quy định tại Luật giao dịch điện tử 2005 và đáp ứng được các đòi hỏi thực tế khi giao dịch điện tử ngày càng trở nên phổ biến hơn khi hiện nay vai trò của công nghệ trong đời sống ngày càng được khẳng định với sự ra đời của hàng loạt các sàn thương mại điện tử,......
Theo đó, Luật giao dịch điện tử 2023 có nhiều sự thay đổi so với Luật giao dịch điện tử 2005, cụ thể có thể kể đến việc quy định các trường hợp áp dụng Luật giao dịch điện tử 2023, cụ thể tại Điều 2 về đối tượng áp dụng, Luật giao dịch điện tử 2023 có quy định "Luật này áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia giao dịch điện tử hoặc có liên quan đến giao dịch điện tử". Bên cạnh đó, tại Điều 1 Luật giao dịch điện tử 2023 có quy định "Luật này quy định về giao dịch điện tử trong hoạt động của các cơ quan nhà nước; trong lĩnh vực dân sự, kinh doanh, thương mại và các lĩnh vực khác do pháp luật quy định. Các quy định của Luật này không áp dụng đối với việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và các bất động sản khác, văn bản về thừa kế, giấy đăng ký kết hôn, quyết định ly hôn, giấy khai sinh, giấy khai tử, hối phiếu và các giấy tờ có giá khác"
Như vậy, nếu như trước đây tại Luật giao dịch điện tử 2005 quy định, việc áp dụng Luật giao dịch điện tử 2005 chỉ được thực hiện đối với cá nhân, cơ quan, tổ chức lựa chọn giao dịch bằng phương tiện điện tử, sang đến Luật giao dịch 2023, pháp luật quy định, Luật giao dịch điện tử được áp dụng không chỉ với các đối tượng là cơ quan, cá nhân, tổ chức trực tiếp tham gia giao dịch điển tử mà còn áp dụng cho các đối tượng có liên quan đến giao dịch điện tử. Có thể nói, Luật giao dịch điện tử 2023 được áp dụng đối với các trường hợp các cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia giao dịch điện tử hoặc có liên quan đến giao dịch điện tử. Ngoài ra, theo quy định tại Điều 1 Luật giao dịch điện tử 2023 có quy định:
- Luật Giao dịc điện tử 2023 quy định việc thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử.
- Luật Giao dịch điện tử không quy định về nội dung, điều kiện, hình thức của giao dịch.
- Trường hợp luật khác quy định hoặc không quy định giao dịch được thực hiện bằng phương tiện điện tử thì được áp dụng theo quy định của Luật Giao dịch điện tử . Trường hợp luật khác quy định không được thực hiện giao dịch bằng phương tiện điện tử thì thực hiện theo quy định của luật đó.
Từ đây có thể thấy, tại Luật Giao dịch điện tử 2023 đã có sự sửa đổi trong việc xác định các trường hợp áp dụng Luật này so với quy định tại Luật giao dich điện tử 2005.
2. Chính sách phát triển giao dịch điện tử và việc bảo đảm an toàn thông tin mạng, an ninh mạng trong giao dịch điện tử theo pháp luật hiện nay
Giao dịch điện tử theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Giao dịch điện tử 2023 được định nghĩa là "giao dịch được thực hiện bằng các phương tiện điện tử".
Hiện nay, theo quy định tại Điều 4 Luật Giao dịch điện tử có quy định về chính sách phát triển giao dịch điện tử cụ thể như sau:
- Việc phát triển giao dịch điện tử cần phải được thực hiện trên cơ sở bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, lợi ích cơ quan, tổ chức, cơ quan, cá nhân được pháp luật bảo vệ trong việc thực hiện các giao dịch điện tử
- Pháp luật quy định chính sách phát triển giao dịch điện tử phải bảo đảm sự tự nguyện lựa chọn thực hiện giao dịch điện tử; bảo đảm về sự tự thỏa thuận trong việc lựa chọn loại công nghệ, phương tiện điện tử, chữ ký điện tử, hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử để thực hiện giao dịch điện tử, trừ trường hợp luật có quy định khác. Như vậy, hiện nay pháp luật quy định việc bảo đảm sự tự nguyện, sự tự thỏa thuận trong việc lựa chọn các loại công nghệ, phương tiện điện tử, chữ ký điện tử cũng như các hình thức xác nhận bằng phương tiện điện tử trong quá trình thực hiện giao dịch điện tử trên thực tế.
- Bên cạnh việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân cũng như đảm bảo sự tự thỏa thuận, và sự tự nguyện trong giao dịch điện tử, pháp luật còn quy định, việc phát triển giao dịch điện tử toàn diện, toàn trình để thực hiện trọn vẹn từ đầu đến cuối quy trình bằng phương tiện điện tử, thúc đẩy chuyển đổi số; tối ưu hóa quy trình, rút ngắn thời gian xử lý, thuận tiện hơn so với các phương thức giao dịch khác.
- Ngoài ra tại khoản 4 Điều 4 Luật giao dịch điện tử có quy định việc ap dụng đồng bộ cơ chế, biện pháp khuyến khích, ưu đãi, tạo điều kiện phát triển giao dịch điện tử; ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ, phát triển và ứng dụng công nghệ mới, đào tạo nguồn nhân lực trong giao dịch điện tử, đặc biệt tại khu vực miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Như vậy, giao dịch điện tử được nhà nước ưu tiên pháp triển bởi sự thuận lợi cũng như cái xu thế tất yếu trong việc áp dụng các tiến bộ của công nghệ thông tin vào đời sống xã hội.
Có thể nói, chính sách phát triển giao dịch điện tử tập trung, chú trọng bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức cá nhân; phải bảo đảm được sự tự nguyện, tự thỏa thuận trong việc thực hiện các giao dịch điện tử; đảm bảo việc phát triển giao dịch điện tử toàn diện, toàn trình; áp dụng đồng bộ cơ chế, biện pháp khuyến khích, ưu đãi, tạo điều kiện phát triển giao dịch điện tử,.....
3. Các hành vi bị nghiêm cấm trong giao dịch điện tử
Giao dịch điện tử được nhà nước khuyến khích và tạo điều kiện phát triển, tuy nhiên, khi thực hiện giao dịch điện tử, pháp luật có quy định cấm thực hiện các hành vi sau (căn cứ theo quy định tại Điều 6 Luật giao dịch điện tử 2023):
- Lợi dụng giao dịch điện tử để xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
- Hiện nay, pháp luật nghiêm cấm các hành vi cản trở hoặc ngăn chặn trái pháp luật quá trình tạo ra, gửi, nhận, lưu trữ thông điệp dữ liệu hoặc có hành vi khác nhằm phá hoại hệ thống thông tin phục vụ giao dịch điện tử.
- Các hành vi thu thập, cung cấp, sử dụng, tiết lộ, hiển thị, phát tán, kinh doanh trái pháp luật thông điệp dữ liệu bị pháp luật nghiêm cấm.
- Nghiêm cấm các hành vi giả mạo, làm sai lệch hoặc xóa, hủy, sao chép, di chuyển trái pháp luật một phần hoặc toàn bộ thông điệp dữ liệu.
- Pháp luật nghiêm cấm hành vi tạo ra thông điệp dữ liệu nhằm thực hiện hành vi trái pháp luật.
- Gian lận, giả mạo, chiếm đoạt hoặc sử dụng trái pháp luật tài khoản giao dịch điện tử, chứng thư điện tử, chứng thư chữ ký điện tử, chữ ký điện tử cũng thuộc các trường hợp bị pháp luật cấm trong giao dịch điện tử
- Bên cạnh các hành vi trên, hành vi cản trở việc lựa chọn thực hiện giao dịch điện tử bị pháp luật nghiêm cấm trong giao dịch điện tử.
- Ngoài các hành vi trên, pháp luật còn quy định các hành vi bị nghiêm cấm trong giao dịch điện tử bao gồm các hành vi khác bị nghiêm cấm theo quy định của luật.
Để có thể hiểu rõ hơn về các vấn đề có liên quan, tham khảo bài viết: Giao dịch điện tử là gì? Ý nghĩa của giao dịch điện.
Mọi thắc mắc liên hệ 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết. Trân trọng !