1. Một số thông tin về củ chi lăng
Chi lăng, hay còn được biết đến với tên gọi khoa học là Polyscias ịrmicosa (L.) Harms (Panax fruticosum L), là một loài cây thân gỗ thuộc họ Ngũ gia bì (Araliaceae). Được biết đến với nhiều tên gọi khác nhau, nhưng chi lăng vẫn động viên lòng người bằng vẻ đẹp và giá trị dược liệu đa dạng mà nó mang lại. Hãy cùng khám phá chi tiết về loài cây này. Trong dân gian, có nhiều loại cây được gọi chung là Đinh lăng, tuy nhiên, loài cây thường được sử dụng như một loại thuốc là Đinh lăng lá nhỏ, hay còn gọi là cây gỏi cá. Còn các loài cây khác có tên tương tự nhưng không được ưa chuộng để dùng làm thuốc bao gồm:
- Loại lá tròn (Polyscias balfouriana Baill): Được biết đến với tên gọi "Đinh lăng lá tròn," loài cây này có những đặc điểm độc đáo. Lá của nó thường có hình dạng tròn, và mỗi lá thường bao gồm ba lá nhỏ hình tròn, với đầu lá hơi tròn. Đây là một trong những biến thể của cây Đinh lăng, nhưng không phải loài được sử dụng nhiều trong lĩnh vực y học truyền thống.
- Loại lá to hay Đinh lăng lá ráng (Polyscias ilicifolia (Merr.) Baill.): Loài Đinh lăng này được gọi là "Đinh lăng lá ráng" do lá của nó thường lớn hơn và phức tạp hơn so với loại Đinh lăng lá nhỏ. Các lá thường có từ 11 đến 13 lá nhỏ, hình dáng giống lá mác với răng cưa lớn và sâu. Dù có tên tương tự, Đinh lăng lá ráng không phổ biến trong việc sử dụng trong y học dân gian.
- Đinh lăng trổ hoặc Đinh lăng viền bạc (Polyscias guifoylei Baill.): Đinh lăng trổ, hoặc Đinh lăng viền bạc, là một loài cây khác với tên gọi gần giống với Đinh lăng chính. Tuy nhiên, loại cây này không phải là một phần quan trọng trong y học truyền thống và thường không được sử dụng cho mục đích y học.
Cần lưu ý rằng, loại Đinh lăng lá nhỏ hay cây gỏi cá là loại phổ biến và được ưa chuộng nhất trong việc sử dụng làm thuốc.
2. Tác dụng của củ chi lăng theo y học cổ truyền
Tác dụng của cây Đinh lăng trong lĩnh vực Y học cổ truyền là một kho tàng đa dạng, mang lại nhiều lợi ích quý báu cho sức khỏe:
- Thuốc bổ và trị suy nhược cơ thể: Đinh lăng đã lâu được biết đến như một loại thuốc bổ mạnh mẽ, giúp nâng cao sức kháng của cơ thể và trị suy nhược cơ thể. Nó được sử dụng để làm dịu cảm giác mệt mỏi và tăng cường năng lượng, giúp cơ thể đối phó tốt hơn với căng thẳng và sự mệt mỏi hàng ngày.
- Hỗ trợ tiêu hoá: Đinh lăng cũng có tác dụng hỗ trợ tiêu hoá, giúp người dùng khắc phục tình trạng tiêu hoá kém, đặc biệt là sau khi ăn một bữa nặng hoặc thực đơn khó tiêu.
- Hỗ trợ sản phụ sau khi đẻ: Đối với phụ nữ sau khi đẻ, cây Đinh lăng có khả năng kích thích sự sản xuất sữa mẹ. Điều này rất quan trọng để đảm bảo bé có đủ sữa cho sự phát triển và dinh dưỡng tốt nhất.
- Chữa các bệnh lý ho họng và tiểu tiện: Ngoài ra, Đinh lăng còn được sử dụng làm thuốc chữa ho, đặc biệt là trường hợp ho ra máu. Nó cũng có khả năng thông tiểu tiện và được ứng dụng trong việc chữa kiết lỵ.
- Chữa phong thấp và đau lưng: Thân và cành của cây Đinh lăng có tác dụng chữa trị các vấn đề về phong thấp và đau lưng, mang lại sự giảm đau và sự linh hoạt cho cơ bắp và xương khớp.
- Lá đinh lăng: Lá của cây Đinh lăng được sử dụng để chữa cảm sốt, giúp giảm nhiệt độ cơ thể trong trường hợp sốt cao. Nó cũng là một giải pháp tự nhiên cho các vấn đề da liễu như mụn nhọt sưng tấy và dị ứng gây ngứa. Nó có khả năng làm dịu và giúp giảm sưng vùng da bị tổn thương. Ngoài ra, lá Đinh lăng có tác dụng đặc biệt trong việc giảm sưng vùng vú, một vấn đề phụ nữ có thể gặp phải.
- Rễ đinh lăng: Rễ của cây Đinh lăng chứa nhiều dưỡng chất và được sử dụng như một loại thuốc bổ mạnh mẽ để tăng cường sức kháng của cơ thể. Nó đặc biệt hữu ích trong việc chữa trị cơ thể suy nhược, gầy yếu và mệt mỏi. Rễ Đinh lăng cũng giúp cải thiện tiêu hóa và được ưa chuộng trong việc điều trị tiêu hoá kém. Ngoài ra, nó còn có khả năng chữa các bệnh lý ho họng như ho, ho ra máu và đau tử cung. Được sử dụng làm thuốc lợi tiểu và chống độc, rễ Đinh lăng có một loạt các ứng dụng quan trọng trong lĩnh vực y học cổ truyền.
- Thân và cành đinh lăng: Thân và cành của cây Đinh lăng được sử dụng để chữa trị các vấn đề về xương khớp như phong thấp và đau lưng, giúp giảm đau và tăng sự linh hoạt của cơ bắp và xương khớp.
Như vậy, Đinh lăng không chỉ là một loại cây dược liệu thông thường, mà là một nguồn tài nguyên quý báu trong y học cổ truyền, mang lại nhiều lợi ích đa dạng cho sức khỏe con người.
3. Tác dụng của củ chi lăng theo y học hiện đại
Nghiên cứu của Học viện Quân sự Việt Nam đã làm sáng tỏ về tác dụng tuyệt vời của dung dịch cao Đinh lăng đối với hệ thần kinh và hoạt động não bộ. Dưới đây là một phân tích chi tiết về những phát hiện quan trọng trong nghiên cứu này:
- Tăng biên độ điện thế não và tổng hợp sóng não: Dung dịch cao Đinh lăng đã được chứng minh có khả năng tăng biên độ điện thế của não, một thước đo quan trọng cho hoạt động của hệ thần kinh. Nó cũng tăng tỷ lệ của các sóng não quan trọng như sóng alpha và beta, và đồng thời giảm tỷ lệ của sóng delta. Sự thay đổi này thể hiện sự cải thiện trong việc xử lý thông tin và nhận thức.
- Tăng khả năng tiếp nhận ánh sáng của tế bào thần kinh vỏ não: Nghiên cứu đã ghi nhận rằng dung dịch cao Đinh lăng tăng khả năng tiếp nhận của các tế bào thần kinh trong vỏ não đối với kích thích ánh sáng. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc cải thiện quá trình xử lý thông tin thị giác và tăng khả năng phản ứng của não bộ đối với sự kích thích từ môi trường.
- Tăng hoạt động phản xạ và đồng nhất hệ thần kinh: Dung dịch cao Đinh lăng đã được chứng minh tăng hoạt động phản xạ, bao gồm cả phản xạ dương tính và phản xạ phân biệt. Điều này cho thấy rằng sản phẩm này có khả năng tăng cường tính linh hoạt của hệ thần kinh và cải thiện khả năng phản ứng của cơ thể đối với các tác động từ môi trường.
Tóm lại, dưới tác dụng của dung dịch cao Đinh lăng, vỏ não hoạt động tốt hơn và đồng bộ hơn, cung cấp sự cải thiện rõ rệt trong việc tiếp nhận và tích hợp thông tin của hệ thần kinh. Đây là một phát hiện quan trọng về tiềm năng của Đinh lăng trong cải thiện chức năng não bộ và hệ thần kinh. Viên bột rễ Đinh lăng không chỉ là một thành phần quan trọng trong luyện tập hành quân của bộ đội, mà còn là một nguồn tài nguyên đặc biệt có khả năng nâng cao khả năng chịu đựng và sức dẻo dai của họ một cách đáng kể. Đây là một khám phá quan trọng về tiềm năng của Đinh lăng trong cải thiện hiệu suất vận động và khả năng thích nghi với điều kiện khó khăn.
Hơn nữa, các nghiên cứu tại nước ta đã phát hiện ra rằng bột rễ và dịch chất rễ Đinh lăng có khả năng tăng cường sức chịu đựng của cơ thể con người trong môi trường nóng ẩm, vượt trội so với cả Vitamin C và chè giải nhiệt. Điều này thể hiện tác dụng gia tăng sức mạnh và sự bền bỉ của cây thuốc này, giúp con người vượt qua những thách thức đầy khó khăn. Ngoài ra, dịch chiết từ rễ và bột rễ Đinh lăng còn có khả năng kích thích hệ miễn dịch, làm tăng khả năng đề kháng của cơ thể trước các bệnh tật. Hơn thế nữa, nước sắc và rượu lá Đinh lăng đã được chứng minh có khả năng ức chế sự sinh trưởng của các vi khuẩn gây mủ và vi khuẩn đường ruột. Điều này dẫn đến sự hiệu quả trong việc ngăn chặn tiêu chảy, đặc biệt là ở gia súc. Như vậy, Đinh lăng không chỉ là một loại cây thuốc thông thường mà còn là một nguồn tài nguyên vô cùng quý báu với khả năng nâng cao sức kháng, sức mạnh và khả năng chịu đựng của con người và gia súc trong những điều kiện khó khăn.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Hoa quả sấy khô là gì? Ăn hoa quả sấy khô có tốt cho sức khoẻ không. Xin cảm ơn.
