1. Một số thông tin cơ bản cần biết về lá vối
Cây lá vối lá loại cây được trồng phổ biến ở nước ta. Cây thân mộc cao khoảng 10 - 12 mét, có hoa, vỏ cây có màu đen, nứt dọc. Lá vối có hình xoan, vót nhọn ở gốc, có mũi ngắn ở chóp lá, hai mặt của lá vối đều có màu xanh nhạt. Lá vối thường dài khoảng 8 - 10cm, rộng 4 - 6cm, cuống lá ngắn.
Cây lá vối thường ra hoa vào tháng 5 đến tháng 7, quả hình cầu hoặc có hình trứng thon dài, khi chín thường có màu tím. Cây thường được phân bố ở nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Việt Nam, Lào, Campuchia,... Ở nước ta, cây lá vối thường được người dân trồng quanh nhà hoặc mọc hoang ở bờ ao, bụi rậm. Các tỉnh thành ở miền núi phía Bắc là phổ biến loại cây này nhất.
Đặc điểm nhận dạng của lá vối
- Hình dạng: Lá vối xanh có hình bầu dục thuôn dài, hoặc hình trái xoan ngược, nhọn ở gốc.
- Kích thước: Lá dài từ 8-10cm, rộng khoảng 5-10cm.
- Màu sắc: Xanh, trên bề mặt điểm nâu.
- Mùi vị: Thơm dễ chịu, vị hơi đắng, chát.
Cây vối xuất hiện ở nhiều vùng tại Việt Nam. Chúng sống tập trung nhiều ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ. Loại cây này cũng có thể được tìm thấy ở một số nước có khí hậu Nhiệt đới Châu Á
Thành phần có trong lá vối
Các nghiên cứu khoa học cho thấy trong lá nụ vối chứa nhiều dược chất tốt cho sức khỏe con người như:
- Tanin
- Axit triterpenoid
- β – sitosterol
- Sterol
- Các khoáng chất, vitamin và kháng sinh tự nhiên…
Một số cách sử dụng phổ biến của cây vối:
- Nước lá vối tươi: Sử dụng trực tiếp từ phần lá tươi, chỉ dùng khoảng 5-7 lá một lần pha. Để tránh mùi ngái, khó uống, trước khi hãm trà tươi, nên hơ lá qua lửa nóng.
- Dùng lá khô: Phơi khô sẽ giúp bảo quản lâu hơn và dùng được quanh năm. Sử dụng vối khô tương tự lá tươi, đem hãm với nước sôi uống thay trà.
- Dùng phần nụ vối: Ngoài phần lá, nụ vối cũng là bộ phần thường được sử dụng của cây vối. Nụ vối dùng phơi khô, đem hãm trà với tỷ lệ khoảng 20g cho một ấm trà.
2. Tác dụng của lá vối đối với sức khỏe
Nhiều nghiên cứu Y học Cổ truyền và Y học hiện đại đã chỉ ra loại lá này rất tốt cho cơ thể nhất là với hệ tiêu hóa, miễn dịch cũng như hệ cơ xương khớp. Công dụng của lá vối tươi và khô nhìn chung giống nhau.
Chè vối giúp thanh lọc cơ thể
Theo Y học cổ truyền, nước vối có tác dụng lợi tiểu, thanh nhiệt, làm mát cơ thể. Thường xuyên uống sẽ giúp cơ thể đào thải độc tố hiệu quả hơn thông qua đường tiết niệu. Bạn có thể uống nước vối quanh năm nhất là vào mùa nắng nóng để giải nhiệt thay cho nước lọc.
Nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa
Như đã nói ở trên, trong thành phần của cây lá vối chứa hoạt chất tanin có tác dụng kháng khuẩn, bảo vệ niêm mạc đường ruột tránh những vi khuẩn gây hại. Có thể thấy trong dân gian, người ta hay dùng lá vối trong nhiều bài thuốc cải thiện tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy…
Tham khảo bài thuốc trị tiêu chảy từ lá vối:
- Dùng 3 lá vối, 8g vỏ ổi, 10g núm quả chuối tiêu.
- Tất cả đem thái nhỏ, phơi khô.
- Sắc với 500ml nước đến khi còn 100ml thì dừng.
- Chia làm 2 lần uống trong ngày để cải thiện tiêu chảy.
Giúp phụ nữ mang thai hấp thu tốt dinh dưỡng cho cơ thể
Với các chị em phụ nữ mang thai, uống nước lá vối sẽ giúp cơ thể dễ hấp thu các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Ngoài ra, nước vối cũng bổ sung nhiều vitamin và khoáng chất giúp mẹ bầu ăn ngon miệng, lợi sữa, đảm bảo sức khỏe và thể chất của bé sơ sinh sau này.
Hỗ trợ giảm mỡ máu
Theo nghiên cứu, thành phần beta-sitosterol trong loài cây này giúp điều hòa chuyển hóa cholesterol máu. Từ đó đưa các chỉ số mỡ xấu và mỡ tốt về mức ổn định.
Bài thuốc hạ mỡ máu từ cây vối:
- Sử dụng 15-20g lá vối tươi hoặc nụ vối hãm lấy nước uống.
- Ngày uống 3 lần.
- Sử dụng thường xuyên để cải thiện tình trạng mỡ máu.
Uống nước vối hỗ trợ điều trị viêm gan, vàng da
Cây vối rất tốt với những người mắc các bệnh về gan như: viêm gan, gan nhiễm mỡ… khiến da vàng vọt. Uống nước vối thường xuyên sẽ phần nào tăng hiệu quả thanh lọc, đào thải các độc tố ra khỏi cơ thể, giảm gánh nặng cho gan. Với những người bình thường uống nhiều loại nước này cũng giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ.
Giảm cân hiệu quả
Ngoài chế độ ăn nghiêm ngặt kết hợp luyện tập thể dục, nhiều chị em còn cho biết bí quyết giảm cân hiệu quả của họ là uống nước lá vối mỗi ngày. Theo nghiên cứu, loại nước này giúp cơ thể tăng đào thải mỡ thừa, đặc biệt là mỡ vùng bụng.
Cách giảm cân bằng lá vối:
- Hãm khoảng 20g nụ vối khô hoặc một nhúm lá khô với 2,5l nước.
- Dùng uống mỗi ngày.
- Lưu ý: Không uống nước vối khi đói, không nhịn ăn để giảm cân.
Hỗ trợ giảm các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng
Trong các vấn đề tiêu hóa mà lá vối cải thiện phải kể đến bệnh viêm đại tràng. Nhờ hàm lượng tanin, giúp loại thảo mộc này bảo vệ niêm mạc đại tràng cực tốt. Các tinh dầu trong lá vối cũng góp phần kháng khuẩn nhưng vẫn không làm ảnh hưởng đến lợi khuẩn bên trong đại tràng. Một số kháng sinh thực vật trong loại lá này cũng được ghi nhận có thể tiêu diệt được các vi khuẩn gây hại như: Salmonella, Streptococcus…
Chính vì vậy, người bệnh đại tràng có thể uống nước vối để hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh. Nhất là các trường hợp mắc viêm đại tràng do nhiễm khuẩn. Xem thêm Học cách chữa viêm đại tràng bằng lá vối cực hiệu quả tại nhà
Tác dụng của lá vối với da
Cả nước lá vối tươi và khô đều được liệt vào “nhóm thuốc” sát khuẩn, có khả năng hỗ trợ điều trị các bệnh ngoài da như mụn nhọt, nấm ngứa.
Uống nước vối thanh nhiệt cũng là cách để hạn chế mụn nhọt, mụn trứng cá. Chiết xuất từ lá vối có khả năng làm liền vết bỏng hiệu quả, ngăn ngừa sẹo xấu trên da.
Nước vối tươi giúp lợi tiểu
Từ xa xưa, trà vối đã được dùng như một bài thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc gan thận. Từ đó giúp cơ thể đào thải các chất độc thông qua hệ bài tiết.
Cách thực hiện:
- Rửa sạch vài lá vối tươi, để ráo nước.
- Đem hơ qua lửa cho héo.
- Đun với lượng nước vừa đủ để uống trong ngày.
Tốt cho người bệnh gout
Nhiều tài liệu Đông y cho rằng, nước lá vối có tác dụng thanh nhiệt, giải độc nên có thể hỗ trợ đào thải acid uric. Từ đó có tác dụng hỗ trợ điều trị và phòng ngừa bệnh gout.
Bên cạnh đó, các hoạt chất trong loại lá này cũng có khả năng kháng viêm hỗ trợ giảm các triệu chứng sưng đau do bệnh gout gây ra. Người bệnh có thể kết hợp nấu nước vối với quả dứa dại hoặc chuối hột rừng để cái thiện các cơn đau nhức trong những đợt bệnh bùng phát
Tốt cho người suy nhược cơ thể
Uống một cốc nước vối mỗi ngày có thể giúp cơ thể được tiếp thêm năng lượng, xua tan tình trạng suy nhược, mệt mỏi, hỗ trợ hoạt động tốt hơn.
Bài thuốc cải thiện suy nhược cơ thể:
-n Sử dụng 16g lá vối khô, 8g cam thảo, 16g trần bì tán thành bột mịn.
-n Thêm vào 3 lát gừng tươi.
- Đem tất cả nguyên liệu sắc lấy nước uống hàng ngày.
Hỗ trợ phòng ngừa biến chứng bệnh tiểu đường
Với hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào, cây vối nằm trong danh sách những loại thảo mộc có khả năng phòng ngừa các biến chứng cho người bệnh tiểu đường như: xơ vữa động mạch, cao huyết áp, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não… Người bệnh có thể uống nước vối hoặc nụ vối mỗi ngày để duy trì đường huyết ở mức độ ổn định.
Làm dịu mẩn ngứa, chốc đầu
Với các trường hợp mẩn ngứa, dị ứng, chốc đầu, có thể nấu nước lá vối để tắm và gội đầu. Tính kháng khuẩn trong loại lá này sẽ giúp phục hồi các vùng da mẩn ngứa, tổn thương và điều trị chốc đầu hiệu quả
. Bài thuốc trị viêm da:
- Rửa sạch một nắm lá vối tươi để ráo nước.
- Vò nát rồi sắc lấy nước đặc.
- Dùng nước này bôi lên vùng da bị viêm, lở.
>> Xem thêm: Công dụng của lá hẹ không phải ai cũng biết
3. Lưu ý khi sử dụng lá vối tươi để uống
Uống nước lá vối mặc dù mang lại nhiều lợi ích đáng kể, tuy nhiên bạn không nên quá lạm dụng nó. Điều đó sẽ khiến phản tác dụng và gây ra tác hại của lá vối với cơ thể. Một vài điều mà bạn cần nắm được về loại lá này:
- Uống nước vối hại thận: Đây là quan niệm khá sai lầm của nhiều người gặp phải. Các bác sĩ đã khẳng định việc sử dụng lá vối pha nước không hề hại thận.
- Huyết áp cao có uống được lá vối không? Điều này hoàn toàn được, nước lá sẽ giúp ổn định huyết áp cho người bị cao huyết áp và mắc bệnh tim mạch.
- Người bị huyết áp thấp khi đang đói tuyệt đối không sử dụng nước lá vối để uống.
- Không uống quá đặc nước vối và uống quá nhiều trong ngày. Điều này dễ gây đầy bụng, chướng bụng, khó chịu cho cơ thể, gây choáng váng.
>> Xem thêm: Lá ổi có tác dụng gì đối với sức khỏe?
