Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý được quy định trong Bộ Luật hình sự năm 2015. Chuyên mục: "Tội phạm" phân tích tất cả các quy định pháp luật hình sự về tội phạm.
Nguyên nhân của tội phạm là nội dung cốt lõi của tội phạm học. Ngay từ thời cổ đại, các học giả đã đặt ra câu hỏi lớn: Tại sao con người lại phạm tội? Lý do gì đã thúc đẩy con người phạm tội hay nguyên nhân của tội phạm là gì.
Tội phạm, xét về bản chất pháp lí, cũng là loại vi phạm pháp luật. Do vậy, giữa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác, trước hết là vi phạm hành chính, vi phạm kỉ luật, có những điểm gần giống nhau, vẩn đề đặt ra là cần phải phân biệt, xác định ranh giới giữa tội phạm và các vi phạm pháp luật khác.
Trong mặt khách quan của tội phạm, hành vi khách quan là biểu hiện cơ bản. Những biểu hiện khác của mặt khách quan của tội phạm chỉ có ý nghĩa khi có hành vi khách quan. Bài viết phân tích và làm rõ khái niệm về hành vi khách quan của tội phạm:
Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự. Khái niệm và phân loại tội phạm là hai chế định nền tảng, cốt lõi của bất kỳ hệ thống pháp luật hình sự nào. Các quy định này không chỉ định hình khuôn khổ lý luận mà còn trực tiếp chi phối toàn bộ quá trình tố tụng, từ khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử cho đến thi hành án.
Tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi khách quan thể hiện ở chỗ hành vi gây ra hoặc đe doạ gây ra thiệt hại đáng kể cho các quan hệ xã hội được Luật hình sự bảo vệ. Tính nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội phụ thuộc vào tính chất của quan hệ xã hội mà hành vi đó xâm hại
Chứng minh tội phạm là thu thập, kiểm tra, đánh giá chứng cứ để xác định tội phạm và người thực hiện hành vi phạm tội. Đấu tranh chống tội phạm là nhiệm vụ của các cơ quan tiến hành tố tụng nên trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về các cơ quan này.
Tội phạm về kinh tế là tội phạm xâm hại sự ổn định và phát triển nền kinh tế quốc dân, gây thiệt hại cho Nhà nước, tổ chức hoặc công dân qua hành vi vi phạm quy định của pháp luật trong quản lý kinh tế.
Cesare Lombroso (1835 - 1909) được coi là nhà tiên phong của tội phạm học thời kì cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, tư tưởng của ông được coi là một trong những cơ sở của phong trào “thuyết sinh học quyết định” đầu thế kỉ XX.
Nước ta từ khi đổi mới đến nay nền kinh tế đã đạt được nhiều thành tựu to lớn. Đó là sự nỗ lực không ngừng của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta. Kinh tế tăng trưởng, văn hóa – xã hội ngày càng vững mạnh, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện và nâng cao cả về vật chất lẫn tinh thần. Đáng kể nhất là sự kiện Việt Nam trở thành thành viên của WTO – tổ chức thương mại thế giới. Đây là kết quả của quá trình đàm phán nỗ lực, gay go, phức tạp.
Phạm tội ít nghiêm trọng là một vấn đề được quy định cụ thể trong luật hình sự 2015 . Tuy nhiên thì phạm tội trong trường hợp ít nghiêm trọng có phải là phạm tội ít nghiêm trọng hay không thì chúng ta cùng tìm hiểu nội dung sau:
Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, hai khái niệm thường được nhắc đến trong giai đoạn khởi đầu của quá trình điều tra vụ án là tố giác tội phạm và tin báo về tội phạm. Đây là những căn cứ pháp lý quan trọng để cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra, xác minh và ra quyết định khởi tố hoặc không khởi tố vụ án hình sự. Tuy nhiên, trên thực tế, hai khái niệm này thường bị nhầm lẫn hoặc sử dụng thay thế cho nhau, dù về bản chất pháp lý, chủ thể cung cấp, hình thức thể hiện và hậu quả pháp lý lại có những điểm khác biệt rõ ràng.
Hiện nay, các khái niệm như tổ chức tội phạm, tội phạm có tổ chức, phạm tội có tổ chức vẫn còn có nhiều ý kiến chưa thống nhất. Chỉ có khái niệm phạm tội có tổ chức đã được Bộ luật Hình sự nước ta quy định, còn hai khái niệm tổ chức tội phạm, tội phạm có tổ chức chưa được chính thức ghi nhận...
Tội phạm có tính chất quốc tế là tội phạm hình sự chung mà hành vi phạm tôi xâm hại tới không chỉ trật tự pháp lý quốc gia mà cả lợi ích của toàn thể cộng đồng quốc tế. Cấu thành tôi phạm có chứa đựng yếu tố nước ngoài, ngày càng có tính tổ chức và tính quốc tế hoá cao được luật quốc tế định danh trong điều ước quốc tế nhưng thẩm quyền xét xử thuộc về quốc gia và theo luật hình sự quốc gia.
Thời gian vừa qua, xuất hiện rất nhiều vụ việc liên quan đến chia sẻ hình ảnh, video của người khác dẫn đến việc xâm phạm đời tư cá nhân của người khác. Vậy quay lén người khác có vi phạm pháp luật hay không? Biện pháp xử phạt đối với hành vi quay lén người khác là như thế nào?
Tâm lý học tội phạm là khoa học nghiên cứu những hiện tượng tâm lý nảy sinh trong quá trình hoạt động phạm tội của các tội phạm nhằm phòng ngừa, phát hiện, và đấu tranh chống tội phạm, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
Gia đình có vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng, chống XHTD trẻ em. Từ tiếp cận quyền cho thấy, gia đình là chủ thể chính chịu trách nhiệm thực hiện quyền trẻ em khỏi mọi hình thức bị lạm dụng, xâm hại.
Trong thực tiễn khách quan tội phạm hoạt động ngày càng tinh vi với những động cơ coi thường pháp luật coi thường tính mạng của một con người. Một trong những biểu hiện đấy chính là sự “côn đồ” với những tính chất phức tạp đã được áp dụng là tình tiết và định khung tăng nặng trong Bộ luật Hình sự 2015. Bài viết xoay quanh vấn đề về khái niệm côn đồ và quy định về phạm tội "có tính chất côn đồ" theo pháp luật hình sự.
Thống kê tội phạm là việc ghỉ chép trung thực và phân tích một cách có hệ thống, đầy đủ và khoa học những thông tin (bao gồm tình trạng, động thái, cơ cấu và tính chất) về tình hình tội phạm mà các cơ quan bảo vệ pháp luật đã nắm được, qua đó xác định được nguyên nhân, điều kiện phạm tội và đề ra những giải pháp thích hợp để phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm có hiệu quả.
Hiện nay các loại tội phạm xâm hại tình dục ngày càng gia tăng. Thực trạng không mấy hay ho này cho thấy, một số chuẩn mực xã hội đang cần được nhìn nhận lại. Đối tượng phạm tội không cứ là thành phần học thức thấp, hay là những thanh niên lêu lổng mà ngay cả thành phần có học thức.
