1. Tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại là gì?

Tài khoản chuyên thu là một trong bốn loại tài khoản tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước mở tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các ngân hàng thương mại theo quy định của pháp luật hiện hành.

Khái niệm tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước hiện nay đang được quy định trong Thông tư số 58/2019/TT-BTC ngày 30/8/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về quản lý và sử dụng tài khoản của Kho bạc Nhà nước mở tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các ngân hàng thương mại, cụ thể là tại khoản 6 Điều 2. Theo đó, "tài khoản chuyên thu được định nghĩa là tài khoản tiền gửi không kỳ hạn của các Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước cấp huyện tại Ngân hàng thương mại, được sử dụng để tập trung các khoản thu của ngân sách nhà nước".

Từ đây suy ra, có thể hiểu rằng tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại có thể được hiểu là tài khoản tiền gửi không kỳ hạn của các Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại được dùng để tập trung các khoản thu của ngân sách nhà nước.

Bên cạnh tài khoản chuyên thu thông thường, hệ thống Kho bạc Nhà nước còn có tài khoản chuyên thu tổng hợp là tài khoản tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước Trung ương tại Ngân hàng thương mại, được sử dụng để tập trung số dư từ các tài khoản chuyên thu tại cùng hệ thống Ngân hàng thương mại.

2. Điều kiện mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại

Việc mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại cần phải tuân theo một số yêu cầu, điều kiện nhất định đối với hệ thống Ngân hàng thương mại được lựa chọn. Theo đó, các hệ thống Ngân hàng thương mại được lựa chọn để mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện được quy định tại khoản 5 Điều 4 Thông tư số 58/2019/TT-BTC ngày 30/8/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Thông tư số 109/2021/TT-BTC ngày 09/12/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 58/2019/TT-BTC) như sau:

Thứ nhất, có hệ thống Core Banking đặt tại Việt Nam.

Thứ hai, hệ thống công nghệ thông tin của ngân hàng đáp ứng yêu cầu kết nối và trao đổi thông tin thanh toán song phương điện tử với Kho bạc Nhà nước, đảm bảo các tiêu chuẩn kết nối theo yêu cầu của Kho bạc Nhà nước Trung ương.

Thứ ba, đã kết nối với cổng thông tin điện tử và thực hiện phối hợp thu ngân sách nhà nước với cơ quan Thuế, cơ quan Hải quan.

Thứ tư, có cam kết với Kho bạc Nhà nước về những nội dung như sau:

- Có đầy đủ trang thiết bị, cơ sở vật chất kỹ thuật, hạ tầng công nghệ thông tin, nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu triển khai thanh toán song phương điện tử và tổ chức phối hợp thu ngân sách nhà nước với Kho bạc Nhà nước.

- Đáp ứng các yêu cầu về thực hiện về thực hiện ủy nhiệm thu ngân quỹ nhà nước bằng tiền mặt của Kho bạc Nhà nước.

- Phối hợp với Kho bạc Nhà nước xây dựng và thực hiện thỏa thuận về tổ chức phối hợp thu ngân sách nhà nước và thanh toán song phương điện tử.

Hiện nay, đối với Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, thì tài khoản chuyên thu bằng VND sẽ được mở tại chi nhánh Ngân hàng thương mại trên cùng địa bàn tỉnh thuộc hệ thống Ngân hàng thương mại đã triển khai thanh toán song phương điện tử với KBNN (trừ các chi nhánh Ngân hàng thương mại thuộc cùng hệ thống Ngân hàng thương mại với chi nhánh Ngân hàng thương mại nơi KBNN cấp tỉnh mở tài khoản thanh toán). Còn đối với Kho bạc Nhà nước cấp huyện, thì tài khoản chuyên thu bằng VND sẽ được mở tại các chi nhánh Ngân hàng thương mại hoặc phòng giao dịch Ngân hàng thương mại nơi thuận tiện giao dịch và thuộc hệ thống Ngân hàng thương mại đã triển khai thanh toán song phương điện tử với Kho bạc Nhà nước (trừ các chi nhánh, phòng giao dịch Ngân hàng thương mại thuộc cùng hệ thống Ngân hàng thương mại với chi nhánh, phòng giao dịch Ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước cấp huyện mở tài khoản thanh toán) (theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 4 và điểm b khoản 4 Điều 3 Thông tư số 58/2019/TT-BTC ngày 30/8/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính).

3. Nguyên tắc sử dụng tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại

Để quá trình sử dụng tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại được hiệu quả, thống nhất và đúng theo quy định của pháp luật, Kho bạc Nhà nước cần phải tổ chức điều hành số dư trên loại tài khoản này theo nguyên tắc cụ thể như sau:

Đối với các tài khoản chuyên thu của Kho bạc nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước cấp huyện tại hệ thống Ngân hàng thương mại, cuối ngày giao dịch (sau thời điểm COT), sau khi đối chiếu với các Ngân hàng thương mại, toàn bộ số dư trên các tài khoản tại thời điểm COT được chuyển về tài khoản chuyên thu tổng hợp của Kho bạc Nhà nước Trung ương tại cùng hệ thống Ngân hàng thương mại, đảm bảo các tài khoản này có số dư bằng 0 (trừ những khoản thu phát sinh sau thời điểm COT). Đồng thời, trường hợp phát sinh sự kiện bất khả kháng không thể thực hiện việc kết chuyển trong ngày, thì việc kết chuyển thực hiện vào ngày làm việc tiếp theo.

Tài khoản chuyên thu tổng hợp của Kho bạc Nhà nước Trung ương mở tại trụ sở chính của Ngân hàng thương mại được sử dụng để tập trung các khoản thu của ngân sách nhà nước; thực hiện các giao dịch quyết toán cuối ngày từ các tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước cấp huyện tại cùng hệ thống Ngân hàng nhà nước.

4. Quy trình đóng, mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại

Việc đóng, mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng thương mại được thực hiện theo quy trình, thủ tục như sau:

- Đối với việc mở tài khoản chuyên thu: Khi có nhu cầu mở mới hoặc mở thêm hoặc thay đổi nơi mở tài khoản chuyên thu của Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh hoặc Kho bạc Nhà nước cấp huyện trực thuộc tại ngân hàng, Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh có văn bản đề nghị gửi Kho bạc Nhà nước Trung ương; trong đó nêu rõ lý do mở mới hoặc mở thêm hoặc thay đổi nơi mở tài khoản.

Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước Trung ương căn cứ quy định tại Thông tư số 58/2019/TT-BTC ngày 30/8/2019 của Bộ trưởng Bộ Tài chính có văn bản trả lời về việc chấp thuận hoặc không chấp thuận đề nghị mở mới hoặc mở thêm hoặc thay đổi nơi mở tài khoản của Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, đảm bảo đáp ứng yêu cầu thu, chi ngân quỹ nhà nước.

Căn cứ văn bản chấp thuận của Kho bạc Nhà nước Trung ương, Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước cấp huyện làm thủ tục mở tài khoản theo quy định của ngân hàng nơi mở tài khoản.

- Đối với việc đóng tài khoản chuyên thu: Khi có nhu cầu đóng và tất toán tài khoản tại ngân hàng, các Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh, Kho bạc Nhà nước cấp huyện có văn bản yêu cầu và phối hợp với ngân hàng nơi mở tài khoản làm thủ tục đóng tài khoản theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ngân hàng thương mại nơi Kho bạc Nhà nước mở tài khoản; đồng thời, báo cáo cho Kho bạc Nhà nước Trung ương được biết.

Công ty Luật Minh Khuê xin gửi lời tri ân chân thành tới quý vị vì sự ủng hộ và niềm tin dành cho chúng tôi. Chúng tôi cam kết luôn sẵn sàng hỗ trợ và đồng hành cùng quý vị trong mọi vấn đề pháp lý hoặc bất kỳ câu hỏi nào có thể phát sinh.

Đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp của chúng tôi sẵn lòng lắng nghe và hỗ trợ quý vị 24/7. Quý vị có thể liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu của quý vị qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết cung cấp sự hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả để đáp ứng mọi nhu cầu pháp lý của quý vị.

Chúng tôi luôn trân trọng mọi đóng góp quý báu từ phía quý vị và lắng nghe để phục vụ quý vị một cách tốt nhất mỗi ngày. Sự hợp tác và ủng hộ quý báu của quý vị là nguồn động viên quý báu giúp chúng tôi phát triển và phục vụ quý vị tốt hơn. Xin chân thành cảm ơn!