Tái phạm, phạm tội trong thời gian thử thách sẽ bị xử lý thế nào?

1. Hiểu thế nào là tái phạm? 

Tái phạm là một trong những tình tiết tăng nặng và tình tiết định tội được quy định cụ thể trong Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi và bổ sung năm 2017. Theo đó tái phạm được hiểu là trường hợp người phạm tội đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội do lỗi cố ý hoặc thực hiện hành vi phạm tội về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do vô ý. Điều luật quy định tình tiết tái phạm đã phân hóa được mức độ nguy hiểm của hành vi và mức độ của chế tài trong khung hình phạt. Tình tiết tái phạm đã đề cập được áp dụng nhằm ngăn ngừa sự tái phạm của người phạm tội trong một thời gian nhất định và về lâu dài. Tuy nhiên trên thực tế khi áp dụng tình tiết tái phạm vẫn còn gây nhiều tranh cãi và thiếu sự đồng bộ. Từ khái niệm của tái phạm nêu trên, khi áp dụng tình tiết này, cơ quan có thẩm quyền cần phải lưu ý xác định các vấn đề sau đây: 

- Người tiến hành tố tụng đặc biệt là Kiểm sát viên và Thẩm phán cần phải đọc kỹ bản án của tội trước xem thuộc trường hợp phạm tội gì? Do lỗi cố ý hay vô ý? Đồng thời phải xem hành vi của tội sau (tội mới đang xét xử) với lỗi cố ý hay vô ý để kết luận lại là có tái phạm hay không, cũng như để tránh trường hợp nhầm lẫn giữa tái phạm và tái phạm nguy hiểm. Đây là sự nhầm lẫn thường thấy trên thực tế 

- Tình tiết tái phạm đã được quy định là dấu hiệu định tội hoặc định khung hình phạt thì sẽ không được coi là tình tiết tăng nặng khi quyết định hình phạt nữa. Như vậy một tình tiết tái phạm sẽ không được phép áp dụng cho cả hai mục đích. Theo đó định tội là xác định dấu hiệu tội phạm nào đó còn định khung là xác định tình tiết đó thuộc khung nào trong cấu thành tội phạm đó. 

Để nắm rõ hơn về tái phạm, quý khách có thể tham khảo bài viết sau đây của Luật Minh Khuê: Tái phạm là gì? Quy định của pháp luật về tái phạm

2. Thế nào là thời gian thử thách?

Tiếp theo là về thời gian thử thách. Theo quy định tại khoản 1 Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015 thì khi Tòa án quyết định cho người phạm tội hưởng án treo thì phải ấn định thời gian thử thách từ 01 năm đến 05 năm và thực hiện các nghĩa vụ trong thời gian thử thách theo quy định của Luật Thi hành án hình sự. Vậy chúng ta cần tìm hiểu sơ qua về án treo, án treo là gì? Cùng với việc quy định các loại hình phạt trong Bộ luật Hình sự để Tòa án lựa chọn áp dụng đối với người phạm tội thì Luật hình sự nước ta còn quy định thêm chế định án treo để áp dụng đối với người bị xử phạt tù nhưng được miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện. Có thể hiểu khái niệm án treo như sau: Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, do Tòa án quyết định áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, xét thấy không cần bắt họ phải chấp hành hình phạt tù. 

Theo hướng dẫn của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, khi cho người phạm tội hưởng án treo thì Tòa án phải ấn định thời gian thử thách bằng hai lần mức hình phạt tù nhưng không được dưới 01 năm và không được quá 05 năm. Thời điểm bắt đầu tính thời gian thử thách được xác định cụ thể trong Hướng dẫn. Quý khách có thể tham khảo thêm bài viết sau đây để hiểu rõ hơn về án treo: Án treo là gì? Điều kiện hưởng, thời gian thử thách của án treo và thời gian thử thách: Thời gian thử thách là gì? Quy định pháp luật về thời gian thử thách

Nếu trong thời gian thử thách mà người phạm tội vi phạm nghĩa vụ của mình hoặc thực hiện một tội phạm mới thì sẽ phải gánh chịu hậu quả pháp lý theo từng trường hợp mà pháp luật quy định. Vậy khi phạm tội mới trong thời gian thử thách thì người phạm tội sẽ phải chịu những hậu quả trách nhiệm pháp lý nào? Mới các quý độc giả hãy cùng theo dõi phần thứ 2 của bài viết dưới đây được Luật Minh Khuê phân tích chi tiết: 

3. Tái phạm trong thời gian thử thách sẽ bị xử lý như nào? 

Khoản 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định rõ trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 Bộ luật Hình sự năm 2015. 

Tại Điều 7 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP có hướng dẫn về việc quyết định hình phạt trong trường hợp người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách như sau: 

- Trường hợp người được hưởng án treo phạm tội mới trong thời gian thử thách thì Tòa án quyết định hình phạt đối với tội phạm mới và tổng hợp với hình phạt tù của bản án trước theo quy định tại Điều 55 và Điều 56 của Bộ luật Hình sự. Nếu họ đã bị tạm giam; tạm giữ thì thời gian bị tam giam, tạm giữ được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. 

- Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định giải quyết đề nghị buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo, Tòa án phải gửi quyết định đó cho người bị buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo, cơ quan đề nghị buộc chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo, Viện kiểm sát cùng cấp, cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp, Tòa án đã ra quyết định thi hành án phạt tù cho hưởng án treo, Sở Tư pháp nơi Tòa án đã ra quyết định có trụ sở. 

Theo đó, nếu trong thời gian thử thách mà người được hưởng án treo tiếp tục phạm tội mới thì Tòa án sẽ quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp hình phạt tù của bản án trước rồi đưa ra quyết định hình phạt chung như sau: 

Đối với hình phạt chính, Tòa án quyết định hình phạt đối với từng tội và tổng hợp hình phạt theo quy định sau đây: 

- Nếu các hình phạt đã tuyên cùng là cải tạo không giam giữ hoặc cùng là tù có thời hạn thì các hình phạt đó được cộng lại thành hình phạt chung. Hình phạt chung không được vượt quá 03 năm đối với hình phạt cải tạo không giam giữ và không được vượt quá 30 năm đối với hình phạt tù có thời hạn 

- Nếu các hình phạt đã tuyên là cải tạo không giam giữ, tù có thời hạn thì hình phạt cải tạo không giam giữ được chuyển đổi thành hình phạt tù theo tỷ lệ cứ 03 ngày cải tạo không giam giữ được chuyển thành 01 ngày tù để tổng hợp hình phạt chung như trên 

- Nếu hình phạt nặng nhất trong số các hình phạt đã tuyên là tù chung thân thì hình phạt chung là tù chung thân

- Nếu hình phạt nặng nhất trong số các hình phạt đã tuyên là tử hình thì hình phạt chung là tử hình

- Phạt tiền không tổng hợp với các loại hình phạt khác, mà khi đó các khoản phạt tiền được cộng lại thành hình phạt chung 

- Trục xuất cũng không được tổng hợp với các loại hình phạt khác. 

Bên cạnh đó, nếu có hình phạt bổ sung thì được tính như sau: 

- Nếu các hình phạt đã tuyên là cùng loại thì hình phạt chung được quyết định trong giới hạn do Bộ luật hình sự quy định đối với loại hình phạt đó. Riêng đối với hình phạt tiền thì các khoản tiền phạt được cộng lại thành hình phạt chung 

- Nếu các hình phạt đã tuyên là khác loại thì người bị kết án phải chấp hành tất cả các hình phạt đã tuyên 

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Tái phạm, phạm tội tỏng thời gian thử thách sẽ bị xử lý như thế nào? do Công ty Luật Minh Khuê biên soạn và muốn gửi đến quý khách mang tính chất tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!