Tăng theo nghĩa thứ hai là cộng đồng Tăng,Ni và Sa di “thực hành theo lời giáo huấn của Đức Phật để đi đến Giác Ngộ”. Cộng đồng này cũng gọi là Tăng.

Theo nghĩa thứ hai của Saṅgha thì cộng đồng Tăng Ni và Sa di có thể bao gồm cả những vị đã Giác Ngộ và những vị chưa Giác Ngộ, nhưng theo nghĩa thứ nhất thì “Tăng là cộng đồng những cá nhân đã Giác Ngộ”. Tăng ở đây chỉ bao gồm có tám bậc thánh Giác Ngộ. Tất cả tám bậc thánh đó là Saṅgha.

Những người Phật tử được khuyến khích phải Quy y Phật Pháp Tăng. Quy y Tăng ở đây, đặc biệt là hạng Tăng thứ hai. Hạng Tăng thứ hai này dù chưa Giác Ngộ Đạo Quả, nhưng đã giữ gìn những lời dạy của Đức Phật và truyền thừa xuống các thế hệ sau cho đến ngày nay. Vậy nên, chúng ta phải tri ân cộng đồng Tăng Chúng này vì các vị đã bảo tồn lời dạy của Đức Phật cho đến ngày nay. Nếu không có Tăng loại hai này thì ngày nay chúng ta không thể ngồi đây hành thiền hay bàn luận học hỏi những lời dạy của Đức Phật. Như vậy, Tăng là những người gìn giữ lời dạy của Đức Phật và truyền thừa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Những thành viên của Saṅgha cũng không phải là những tu sĩ hay thiền sinh trung gian giữa Đức Phật và mọi người. Mọi người đều có thể trực tiếp đến với Đức Phật. Họ không bị bắt buộc phải qua trung gian những tu sĩ. Như vậy, Tăng không phải là những nhà sư hay thiền sinh trung gian giữa Đức Phật và mọi người. Các vị này chỉ là người hướng dẫn tinh thần cho người tại gia cư sĩ. Tỳ-khưu, Tỳ- khưu Ni xuất gia đã bỏ bớt những việc làm không nằm trong lãnh vực của mình, có nhiều thời giờ hơn người tại gia cư sĩ nên họ cống hiến nhiều thời gian của mình vào việc học tập và thực hành giáo pháp. Tăng, Ni có nhiều điều kiện thuận lợi hơn người cư sĩ trong việc nghiên cứu, học hỏi, thực hành và duy trì Pháp bảo. Đó là lý do tại sao chúng ta phải Quy y Tăng. Do lòng tri ân nên chúng ta Quy y Tăng vì Tăng đã chuyên chở giáo pháp của Đức Phật.

Những lời dạy của Đức Phật hay Phật giáo được truyền thừa từ thế hệ này đến thế hệ khác trên 2500 năm. Trong khoảng thời gian 2500 dài truyền thừa nên Phật giáo phân chia ra nhiều bộ phái. Sự phân chia bộ phái này là một điều đáng buồn. Tôi chỉ muốn có một bộ phái duy nhất là Phật giáo thôi, nhưng tôi không thể làm gì được. Hiện nay trên thế giới có hai bộ phái Phật giáo chính là Theravāda (Phật giáo Nguyên thủy) và Mahāyāna (Phật giáo Đại thừa).

Tôi là một nhà Sư thuộc Phật giáo Nguyên thủy, chúng tôi gọi nhau là những tín đồ Phật giáo Nguyên thủy. Chữ Theravāda nghĩa là những lời dạy của các Trưởng lão hay các Thượng tọa.

Phật giáo Nguyên thủy duy trì những lời dạy của Đức Phật dưới hình thức Nguyên thủy. Có thể hiểu rằng: những lời dạy nguyên thủy của Đức Phật được tìm thấy trọn vẹn trong Phật giáo Theravāda. Phật giáo Đại thừa khác hơn. Kinh điển Đại thừa có thêm những phần khác vào lời dạy của Đức Phật, do đó một số kinh mới được thêm vào.

Hiện nay, Phật giáo có hai tông phái chính: Phật giáo Nguyên thủy được truyền bá ở Miến Điện, Tích Lan, Thái Lan, Campuchia, Lào. Năm xứ này còn được gọi là những xứ Phật giáo Nguyên thủy. Phật giáo Nguyên thủy còn được tìm thấy ở Nepal và Việt Nam. Việt Nam là xứ duy nhất Phật giáo Đại thừa và Phật giáo Nguyên thủy đều phát triển. Chúng ta có thể tìm thấy Phật giáo Đại thừa ở Tây Tạng, Bhutan, Mông Cổ, Trung Hoa, Hàn Quốc, Nhật. Phật giáo Nguyên thủy còn được gọi là Phật giáo Nam truyền vì được truyền bá về phía nam. Từ trung Ấn Độ truyền xuống nam Ấn Độ rồi xuống Sri Lanka. Từ Sri Lanka truyền qua hướng đông như Miến Điện, Thái Lan v.v… Phật giáo Đại thừa còn được gọi là Phật giáo Bắc truyền vì từ trung tâm Ấn Độ truyền sang các quốc gia miền bắc như Bhutan, Tây Tạng, Mông Cổ, Hàn Quốc, Nhật v.v… Như vậy hiện nay có hai tông phái là Theravāda và Mahāyāna.

Vì tôi là một nhà sư Nguyên thủy nên tôi chỉ biết về Phật giáo Nguyên thủy thôi, xin đừng hỏi tôi những câu hỏi về Phật giáo Bắc truyền, tôi không đủ thẩm quyền và khả năng để nói về Phật giáo Bắc truyền. Tôi không muốn tạo sự hiểu lầm và không muốn trình bày một cách sai lầm về Phật giáo Bắc truyền như một Tôn giáo khác, nên xin các bạn hãy hỏi tôi về Phật giáo Nguyên thủy, và tôi sẽ trả lời theo khả năng của tôi.

Khóa giảng này có mục đích trình bày cho quý vị biết về căn bản Phật Pháp. Phần nói về Tam bảo, Phật bảo, Pháp bảo, Tăng bảo đã được trình bày sơ lược. Bây giờ tôi sẽ dành nhiều thì giờ để nói đến Pháp bảo nhiều hơn, vì chúng ta có nhiều thích thú khi học những gì Đức Phật đã dạy hơn là hiểu biết về cuộc đời của Ngài.

Điều này không có nghĩa là chúng ta không biết ơn Đức Phật. Chúng ta luôn luôn hết lòng tri ân Đức Phật đã để lại gia tài Pháp bảo cho chúng ta, nhưng chúng ta luôn nghĩ đến những lợi ích mình gặt hái được từ sự hiểu biết và thực hành những lời dạy của Đức Phật. Bởi thế, những lời dạy của Đức Phật đối với chúng ta quan trọng hơn đời sống của Ngài hay Tăng-già. Do đó, chúng ta sẽ dành nhiều thời gian hơn để nghiên cứu học hỏi những lời dạy quan trọng của Đức Phật. Và khóa học này chỉ giới thiệu những điểm quan trọng căn bản của Phật giáo thôi.