Thăng dư của người sản xuất hay thạng dư sản xuất (producers' surplus) là gì ?

Thăng dư của người sản xuất hay thạng dư sản xuất (producers' surplus) là mức chênh lệch giữa số tiền mà người sản xuất thực sự nhận được từ việc cung ứng một lượng hàng hoá hay dịch vụ nhất định và số tiền tối thiểu mà anh ta sẵn sàng chấp nhận. Marshall cho rằng mức doanh thu cao hơn mức doanh thu của doanh nghiệp cận biên trong một ngành làm cho nhiều người sản xuất khác nhau trong ngành đó thu được tô kinh tế hoặc bán tô trong ngắn hạn. Bán tô đôi khi nằm trong trong tô kinh tế. Khái niệm và cách tính thặng dư của người sản xuất tương tự như thặng dư của người tiêu dùng.

Hình 110. Thặng dư của người sản xuất.

Trong hình 110, tại bất kỳ điểm nào dọc theo đoạn đường cung AE, các nhà sản xuất cũng sẵn sàng cung ứng một lượng hàng nhất định với giá thấp hơn OP, nhưng họ vẫn bán được hàng giá OPe (giá cân bằng thị trường). Chẳng hạn, họ sẵn sàng cung ứng lượng hàng 001 với giá OPị, nhưng vẫn nhận được giá thị trường OPf và vì vậy mức thặng dư mà họ nhận được bằng phần diện tích APfi. Trong điều kiện cạnh tranh hoàn hảo, các nhà sản xuất phải đối mặt với đường cầu nằm ngang. Vì vậy, khi các doanh nghiệp sản xuất tổng sản lượng bằng OQt, thặng dư của người sản xuất hoàn toàn không xuất hiện. Từ đó suy ra rằng chỉ có các nhà sản xuất hoạt động trong môi trường cạnh tranh không hoàn hảo (thị trường cạnh tranh độc quyền, thiểu quyền, độc quyền) mới nhận được thặng dư sản xuất. Cả khái niệm thặng dư sản xuất và thặng dư tiêu dùng đều có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả phân bổ và khoa kinh tế phúc lợi.