1. Thành viên giao dịch của Sở giao dịch chứng khoán

Theo quy định tại Điều 47 Luật Chứng khoán 2019 thì Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (HOSE), thành viên giao dịch là công ty chứng khoán được HOSE chấp thuận trở thành thành viên giao dịch.

* Thành viên giao dịch có thể được chia thành hai nhóm chính:

- Thành viên giao dịch bù trừ:

  • Là công ty chứng khoán có hợp đồng ủy thác bù trừ, thanh toán với Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam (VSD).
  • Có nghĩa vụ thực hiện bù trừ, thanh toán các giao dịch chứng khoán được thực hiện trên hệ thống giao dịch của HOSE theo quy định của VSD.
  • Có thể thực hiện các nghiệp vụ sau: Mua bán chứng khoán cho bản thân và cho khách hàng. Cung cấp dịch vụ môi giới chứng khoán. Tự tạo lập thị trường đối với một số mã chứng khoán nhất định. Tham gia vào các hoạt động khác liên quan đến thị trường chứng khoán theo quy định của pháp luật.

- Thành viên giao dịch không bù trừ:

  • Là công ty chứng khoán không có hợp đồng ủy thác bù trừ, thanh toán với VSD.
  • Không có nghĩa vụ thực hiện bù trừ, thanh toán các giao dịch chứng khoán được thực hiện trên hệ thống giao dịch của HOSE.
  • Chỉ có thể thực hiện các nghiệp vụ sau: Mua bán chứng khoán cho bản thân. Cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư chứng khoán. Tham gia vào các hoạt động khác liên quan đến thị trường chứng khoán theo quy định của pháp luật.

* Điều kiện để trở thành thành viên của Sở giao dịch chứng khoán với thành viên giao dịch thông thường được quy định tại khoản 1 Điều 97 Nghị định 155/2020/NĐ-CP và khoản 1 Điều 99 Nghị định 155/2020/NĐ-CP.

Theo quy định của HOSE, để trở thành thành viên giao dịch thông thường, công ty chứng khoán phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Điều kiện về năng lực tài chính: Có vốn tự có tối thiểu theo quy định của HOSE. Có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn. Có tỷ lệ dự trữ thanh khoản theo quy định của HOSE.

- Điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin, quy trình nghiệp vụ và nhân sự: Có hệ thống giao dịch chứng khoán đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và nghiệp vụ của HOSE. Có quy trình nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán an toàn, hiệu quả. Có đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ về chứng khoán theo quy định của HOSE.

- Điều kiện khác: Không trong tình trạng kiểm soát, kiểm soát đặc biệt theo quy định của pháp luật. Tuân thủ các quy định của pháp luật về chứng khoán và quy chế hoạt động của HOSE.

 

2. Thành viên giao dịch đặc biệt của Sở giao dịch chứng khoán

Theo quy định của HOSE, thành viên giao dịch đặc biệt là ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức khác được HOSE chấp thuận trở thành thành viên giao dịch đặc biệt. Thành viên giao dịch đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thanh khoản cho thị trường chứng khoán Việt Nam.

* Điều kiện để trở thành thành viên của Sở giao dịch chứng khoán với thành viên giao dịch đặc biệt cũng được quy định tại khoản 1 Điều 97 Nghị định 155/2020/NĐ-CP và khoản 1 Điều 99 Nghị định 155/2020/NĐ-CP.

Theo quy định của HOSE, để trở thành thành viên giao dịch đặc biệt, ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải đáp ứng các điều kiện sau:

- Điều kiện về năng lực tài chính: Có số vốn điều lệ thực góp hoặc được cấp tối thiểu bằng mức vốn pháp định theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng. Có khả năng thanh toán các khoản nợ đến hạn. Có tỷ lệ dự trữ thanh khoản theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

- Điều kiện về hoạt động: Không trong tình trạng kiểm soát đặc biệt theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng. Là thành viên lưu ký hoặc tổ chức mở tài khoản trực tiếp tại Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSD).

- Điều kiện về hạ tầng công nghệ thông tin, quy trình nghiệp vụ và nhân sự: Có hệ thống giao dịch chứng khoán đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và nghiệp vụ của HOSE. Có quy trình nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán an toàn, hiệu quả. Có đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ về chứng khoán theo quy định của HOSE.

- Điều kiện khác: Đáp ứng các yêu cầu về năng lực tài chính, hoạt động, hạ tầng công nghệ thông tin, quy trình nghiệp vụ và nhân sự cho hoạt động giao dịch công cụ nợ theo quy chế của Sở giao dịch chứng khoán. Tuân thủ các quy định của pháp luật về chứng khoán và quy chế hoạt động của HOSE.

 

3. Quyền của thành viên Sở giao dịch chứng khoán

Theo quy định tại khoản 2 Điều 47 Luật Chứng khoán 2019 thì thành viên giao dịch đặc biệt có những quyền chính sau:

- Giao dịch chứng khoán niêm yết trên HOSE: Thành viên giao dịch đặc biệt có quyền thực hiện giao dịch mua bán chứng khoán niêm yết trên hệ thống giao dịch của HOSE cho bản thân và cho khách hàng. Các loại chứng khoán mà thành viên giao dịch đặc biệt được phép giao dịch bao gồm: cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ quỹ, chứng chỉ tín thác đầu tư, v.v.

- Cung cấp dịch vụ môi giới chứng khoán cho nhà đầu tư: Thành viên giao dịch đặc biệt có quyền cung cấp dịch vụ môi giới chứng khoán cho nhà đầu tư, bao gồm: Tư vấn đầu tư chứng khoán; Mở tài khoản giao dịch chứng khoán; Đặt lệnh mua bán chứng khoán; Lưu ký chứng khoán; Thanh toán giao dịch chứng khoán; Cung cấp các dịch vụ khác liên quan đến thị trường chứng khoán.

- Tham gia hoạt động tạo lập thị trường chứng khoán do HOSE tổ chức:

  • Thành viên giao dịch đặc biệt có quyền tham gia vào các hoạt động tạo lập thị trường chứng khoán do HOSE tổ chức, nhằm mục đích tăng cường tính thanh khoản cho thị trường.
  • Các hoạt động tạo lập thị trường mà thành viên giao dịch đặc biệt có thể tham gia bao gồm: Đặt lệnh mua bán chứng khoán với mục đích tạo lập thị trường; Tham gia vào các chương trình tạo lập thị trường do HOSE tổ chức; Cung cấp thanh khoản cho thị trường khi có biến động mạnh.

 

4. Vai trò của thành viên Sở giao dịch chứng khoán

Thành viên Sở giao dịch chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động hiệu quả, minh bạch và an toàn của thị trường chứng khoán Việt Nam. Sau đây là một số vai trò chính của thành viên HOSE:

- Nâng cao tính thanh khoản: Thành viên HOSE cung cấp dịch vụ môi giới chứng khoán, giúp nhà đầu tư dễ dàng mua bán chứng khoán trên thị trường. Tham gia tạo lập thị trường, giúp tăng cường tính thanh khoản cho các mã chứng khoán. Góp phần thu hút thêm nhà đầu tư tham gia thị trường, từ đó thúc đẩy thanh khoản chung của thị trường.

- Đảm bảo tính minh bạch: Thành viên HOSE thực hiện công khai thông tin giao dịch, giúp nhà đầu tư có đầy đủ thông tin để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt. Tuân thủ các quy định về báo cáo giao dịch và thanh toán, đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động của thị trường. Góp phần xây dựng lòng tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán.

- Bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư: Thành viên HOSE có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư trong các hoạt động giao dịch chứng khoán. Cung cấp dịch vụ tư vấn đầu tư chứng khoán, giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư phù hợp với khả năng tài chính và nhu cầu của bản thân. Giải quyết các tranh chấp phát sinh trong quá trình giao dịch chứng khoán theo quy định của pháp luật.

- Thúc đẩy phát triển thị trường: Thành viên HOSE tham gia phát triển các sản phẩm và dịch vụ chứng khoán mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư. Áp dụng các công nghệ tiên tiến vào hoạt động kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường. Góp phần thu hút nguồn vốn đầu tư cho nền kinh tế.

Nhìn chung, thành viên Sở giao dịch chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam. Họ góp phần tạo dựng môi trường đầu tư an toàn, minh bạch và hiệu quả, từ đó thu hút thêm nhiều nhà đầu tư tham gia thị trường và thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Sở giao dịch chứng khoán là gì? Đặc điểm của sở giao dịch chứng khoán. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.