Căn cứ vào khoản 2 Điều 61 Bộ luật Lao động năm 2019, tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động là việc người sử dụng lao động tuyển người vào để hướng dẫn thực hành công việc, tập làm nghề theo vị trí việc làm tại nơi làm việc, về thời hạn tập nghề luật quy định không được quá 03 tháng.
Như vậy, so với Bộ luật Lao động năm 2012 (Điều 61), thì Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung quy định về thời hạn tập nghề không được quá 03 tháng.
Với quy định này sẽ tránh trường hợp người sử dụng lao động yêu cầu người lao động làm việc như chính thức nhưng lại đứng trên danh nghĩa tập nghề, không thựchiện giao kết hợp đồng lao động, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.
Luật Minh Khuê phân tích, làm sáng tỏ quy định pháp luật lao động về vấn đề trên như sau:
1. Quy định về tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 61 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định tập nghề làm việc người sử dụng lao động tuyển người vào để hướng dẫn thực hành công việc, tập làm nghề theo vị trí việc làm tại nơi làm việc để sau này tôi làm việc cho chính người sử dụng lao động đó. Học nghề và tập nghề có nhiều nét tương đồng nên thường bị nhầm lẫn với nhau; Điểm khác biệt đặc trưng của học nghề, tập nghề là nội dung, Đào tạo mà người sử dụng lao động. Với học nghề thì người lao động sẽ được người sử dụng lao động đào tạo kiến thức nghề nghiệp bao gồm cả kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành. Nhưng tập nghề thì người sử dụng lao động sẽ chỉ tập trung hướng dẫn người lao động thực hành công việc chứ không dạy lí thuyết.
2. Độ tuổi của lao động tập nghề là bao nhiêu?
Để người lao động có thể tham gia vào học nghề, tập nghề thì người lao động đó phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi. Người hãy tập nghề phải từ đủ 14 tuổi trở lên và phải có sức khỏe phù hợp với các yêu cầu học nghề và tập nghề. Người tập nghệ thuộc vào danh mục nghề, công việc nặng nhọc, Độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng, Độc, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ lao động - Thương binh và Xã hội ban hành phải từ đủ 18 tuổi trở lên trừ các lĩnh vực nghệ thuật và thể dục thể thao.
3. Quy định về thời gian tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động?
Tập nghề để làm việc cho người sử dụng lao động là việc người sử dụng lao động tuyển người vào để hướng dẫn thực hành công việc, tập làm nghề theo vị trí việc làm tại nơi làm. Và thời hạn tập nghề không quá 03 tháng. Người sử dụng lao động tuyển người vào học nghề, tập nghề để làm việc cho mình thì không phải đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp và không được thu học phí, phải ký kết hợp đồng đào tạo theo quy định của pháp luật. Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 61 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định thời gian học nghề theo chương trình đào tạo của từng trình độ sẽ theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014.
Cụ thể, tại Điều 33 Luật giáo dục nghề nghiệp năm 2014 quy định về thời gian đào tạo: Thời Gian đào tạo trình độ sơ cấp được thực hiện từ 03 tháng đến 01 năm học nhưng phải đảm bảo thời gian thực học tối thiểu là 300h học đối với người có trình độ học vấn phù hợp với nghề cần học. thời gian đào tạo trình độ trung cấp theo địa chỉ đối với người có bằng tốt nghiệp Trung học cơ sở trở nên là 01 năm đến 02 năm học tùy theo chuyên ngành hoặc ngành đào tạo. Thời gian đào tạo trình độ trung cấp theo phương thức tính tích lũy mô - đun hoặc tính chỉ là thời gian tích lũy đủ số lượng mô - đun học tín chỉ quy định cho từng chương trình đào tạo; Người có bằng tốt nghiệp Trung học cơ sở, nếu có nguyện vọng tiếp tục học lên trình độ cao đẳng thì phải học và thi đạt yêu cầu khối lượng văn hóa Trung học phổ thông.
Thời gian đào tạo trình độ cao đẳng theo niên chế: Từ 02 - 03 năm tùy theo chuyên ngành hoặc ngày đào tạo đối với người có bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông; Từ 01 - 02 năm tùy theo chuyên ngành hoặc đi đào tạo đối với người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng ngành, nghề đào tạo và có bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông hoặc giấy chứng nhận hoàn thành chương trình học giáo dục phổ thông và giấy chứng nhận đủ yêu cầu cuối nữa kiến thức văn hóa trung học. Thời gian đào tạo trình độ cao đẳng theo phương thức tích lũy mô - đun hoặc tín chỉ là thời gian tích lũy đủ số lượng mô - đun hoặc tín chỉ cho từng chương trình đào tạo đối với người có bằng tốt nghiệp Trung học phổ thông hoặc giấy chứng nhận hoàn thành chương trình giáo dục phổ thông hoặc giấy chứng nhận đủ yêu cầu cuối lượng kiến thức văn hóa Trung học phổ thông. Theo quy định của pháp luật thì thời gian tập nghề sẽ không được phép quá 03 tháng. Quy định này để tránh trường hợp người sử dụng lao động yêu cầu người lao động làm việc như chính thức nhưng lại đứng trên danh nghĩa tập nghề và không thực hiện giao kết hợp đồng lao động, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.
4. Trách nhiệm của người sử dụng lao động khi tuyển người tập nghề
Căn cứ tại Khoản 3 Điều 61 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định người sử dụng lao động tuyển người vào tập nghề để làm việc cho mình thì không phải đăng ký hoạt động giáo dục; không được thu học phí; và phải ký hợp đồng đào tạo theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014. Bên cạnh đó, trong thời gian tập nghề, nếu người tập nghề trực tiếp hoặc tham gia lao động thì người sử dụng lao động phải trả lương theo mức do cả hai bên đã thỏa thuận. Khi hết thời hạn tập nghề thì người sử dụng lao động và người tập nghề dễ và ký kết hợp đồng lao động khi đủ các điều kiện theo quy định.
Theo điều 39 Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014 quy định thì hợp đồng đào tạo là sự giao kết bằng lời nói hoặc bằng văn bản về quyền và nghĩa vụ giữa người đứng đầu cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, lớp đào tạo, tổ chức, cá nhân với người học tham gia các chương trình đào tạo thường xuyên theo quy định và trong trường hợp doanh nghiệp tuyển người và đào tạo để làm việc cho doanh nghiệp. Hợp đồng đào tạo phải có các nội dung đầy đủ sau đây: Tên nghề đào tạo hoặc các kỹ năng nghề đặt; Địa điểm đào tạo; Thời Gian hoàn thành quá học; Mức học phí và phương thức thanh toán học phí; Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của mỗi bên kia vi phạm hợp đồng; Thanh lý hợp đồng; Các thỏa thuận khác không trái pháp luật và đạo đức. Trong trường hợp doanh nghiệp tuyển người vào đào tạo để làm việc cho doanh nghiệp thì hợp đồng đào tạo ngoài những nội dung nêu trên thì còn có các nội dung cụ thể: Cam kết của người học về thời hạn làm việc cho danh; Cam kết của doanh nghiệp về việc sử dụng lao động sau khi học xong; Thoả thuận về thời gian và mức tiền công cho người học trực tiếp hoặc tham gia vào làm giá sản phẩm cho doanh nghiệp trong thời gian đào tạo.
Theo quy định thì khi tuyển lao động và tập nghề để làm việc cho mình thì người sử dụng lao động không được thu học phí. Người lao động tập nghệ sẽ không phải mất phí mà vẫn được đào tạo nghiệp vụ. Trong trường hợp người sử dụng lao động cố tình thu học phí của người tập nghề thì theo quy định tại Khoản 1 Điều 14 Nghị định số 12/2022/NĐ-CP quy định tùy vào số lượng người nào đó bị xâm phạm quyền lợi mà người sử dụng lao động sẽ bị xử phạt:
- Phạt 500.000 đồng đến 2.000.000 khi số lượng người lao động bị xâm phạm quyền lợi từ 01 người đến 10 người lao động bị vi phạm;
- Phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng khi có từ 11 người đến 50 người lao động;
- Phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng khi có từ 51 người đến 100 người nào đã bị vi phạm;
- Nếu có từ 101 người đến 300 người lao động bị vi phạm thì người sử dụng lao động sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 Đồng;
- Phạt từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng khi có từ 301 người lao động bị vi phạm trở lên.
Trên đây là tư vấn vào công ty Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng. Nếu quý khách hàng có bất kỳ vướng mắc hay có câu hỏi pháp lý khác thì vui lòng liên hệ trực tiếp đến Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách!
