Thu thập, rao bán thông tin căn cước công dân bị xử lý thế nào?

1. Các thủ đoạn thu thập, mua bán thông tin căn cước công dân

Hiện nay có nhiều đối tượng đã tận dụng lòng tin và thiếu hiểu biết của người dân, sử dụng các thông tin nhạy cảm như hình ảnh căn cước công dân, chứng minh nhân dân, hộ khẩu được chia sẻ trên các mạng xã hội như Zalo, Facebook để thực hiện các hành vi phạm tội. Họ thường lợi dụng sự thiếu cảnh giác của người dân, đưa ra nhiều lý do để thu thập thông tin như yêu cầu chụp ảnh chân dung hoặc các giấy tờ cá nhân, thậm chí trả tiền cho việc này (thường từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng cho mỗi thông tin cá nhân thu được).

Sau khi thu thập được thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, các đối tượng này tiếp tục bán thông tin cho các bên khác, bao gồm cả người nước ngoài, để sử dụng trong các hành vi phạm tội như mạo danh, làm giả giấy tờ để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thông qua việc vay vốn từ các ngân hàng, tổ chức tài chính. Họ cũng thường sử dụng thông tin này để tham gia vào các hoạt động đánh bạc hoặc mạo danh các cán bộ chức năng nhằm đe dọa và lừa đảo người dân, yêu cầu họ chuyển tiền vào các tài khoản được chỉ định để chiếm đoạt.

Mặc dù đa số những người cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng không biết rằng thông tin của họ sẽ được sử dụng trong các hành vi phạm tội, nhưng cũng có những trường hợp họ đã có ý định hỗ trợ với mục đích lợi ích cá nhân, tạo điều kiện cho các đối tượng thực hiện các hành vi phạm tội và đã bị xử lý với tư cách là đồng phạm trong vụ án.

2. Xử lý hành vi thu thập, rao bán thông tin căn cước công dân, chứng minh nhân dân

Tùy theo tính chất, mức độ của hành vi thu thập, rao bán thông tin căn cước công dân, chứng minh nhân dân mà người có hành vi vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Xử phạt vi phạm hành chính:

Căn cứ theo điểm c khoản 2 Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 30 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về thu thập, sử dụng thông tin cá nhân như sau:

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

+ Thu thập thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân về phạm vi, mục đích của việc thu thập và sử dụng thông tin đó;

+ Cung cấp thông tin cá nhân cho bên thứ ba khi chủ thể thông tin cá nhân đã yêu cầu ngừng cung cấp.

- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

+ Sử dụng không đúng mục đích thông tin cá nhân đã thỏa thuận khi thu thập hoặc khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân;

+ Cung cấp hoặc chia sẻ hoặc phát tán thông tin cá nhân đã thu thập, tiếp cận, kiểm soát cho bên thứ ba khi chưa có sự đồng ý của chủ thông tin cá nhân;

+ Thu thập, sử dụng, phát tán, kinh doanh trái pháp luật thông tin cá nhân của người khác.

- Biện pháp khắc phục hậu quả:

+ Buộc hủy bỏ thông tin cá nhân do thực hiện hành vi vi phạm quy định

Căn cứ theo điểm a khoản 5, khoản 8, khoản 9 Điều 102 Nghị định 15/2020/NĐ-CP quy định về vi phạm quy định về lưu trữ, cho thuê, truyền đưa, cung cấp, truy nhập, thu thập, xử lý, trao đổi và sử dụng thông tin như sau:

- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

+ Mua bán hoặc trao đổi trái phép thông tin riêng của người sử dụng dịch vụ viễn thông;

- Hình thức xử phạt bổ sung:

+ Tước quyền sử dụng Giấy phép thiết lập mạng xã hội từ 22 tháng đến 24 tháng đối với hành vi vi phạm 

+ Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm

- Biện pháp khắc phục hậu quả:

+ Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm

+ Buộc thu hồi đầu số, kho số viễn thông do thực hiện hành vi vi phạm 

+  Buộc thu hồi tên miền do thực hiện hành vi vi phạm 

Lưu ý: các mức phạt này áp dụng đối với tổ chức trong trường hợp cá nhân có hành vi vi phạm như của tổ chức thì mức phạt tiền bằng 1/2 mức phạt tiền đối với tổ chức.

3. Cần làm gì để tránh bị bán thông tin căn cước công dân, chứng minh nhân dân

Việc mua bán thông tin cá nhân là một hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có khả năng tiềm ẩn, phát sinh nhiều loại tội phạm như lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, rửa tiền, đánh bạc, tổ chức đánh bạc... Đây không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh và trật tự mà còn gây nguy hiểm cho cộng đồng.

Trước tình hình phức tạp của việc sử dụng trái phép thông tin cá nhân, cơ quan công an khuyến cáo người dân không nên cung cấp thông tin cá nhân, chụp ảnh CCCD, CMND mà không hiểu rõ mục đích. Đồng thời, hạn chế đăng tải, chia sẻ hình ảnh căn cước công dân, chứng minh nhân dân, tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội. Việc cung cấp thông tin cá nhân cho các dịch vụ không cần thiết và không có cam kết bảo đảm an toàn thông tin trên các nền tảng mạng xã hội cũng cần được tránh xa.

Người dân cần tuân thủ nguyên tắc không cho phép người lạ mượn, chụp, thuê, hoặc mua căn cước công dân hoặc tài khoản ngân hàng nếu không có mục đích chính đáng.

Việc đăng tải, chia sẻ hình ảnh CMND, căn cước công dân, hoặc thông tin tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội cần được tránh xa. Không cung cấp thông tin cá nhân cho các dịch vụ không cần thiết và không có cam kết bảo vệ thông tin cá nhân trên các nền tảng mạng xã hội.

Nếu mất căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân, người dân cần thông báo ngay cho cơ quan chức năng để làm lại giấy tờ. Điều này giúp xác minh chủ sở hữu của CMND không liên quan đến các giao dịch dân sự trong thời gian mất CMND, đồng thời ngăn chặn trường hợp lạm dụng thông tin cá nhân để thực hiện các giao dịch trái pháp luật.

Trong trường hợp bị lừa đảo hoặc mất thông tin cá nhân, người dân cần liên hệ ngay với cơ quan chức năng để được hỗ trợ. Nếu phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để thực hiện các hoạt động phi pháp, cần liên hệ với ngân hàng hoặc nhà mạng để khóa tài khoản hoặc thuê bao.

Nếu phát hiện việc mượn, chụp, thuê CMND hoặc chứng minh nhân dân, hoặc mời chào cho thuê, mua, bán tài khoản ngân hàng trái phép, người dân cần tố giác và cung cấp thông tin cho cơ quan Công an để xử lý theo quy định của pháp luật.

Bất kỳ ai biết đến việc sử dụng thông tin cá nhân vào việc vi phạm pháp luật nhưng vẫn tiếp tay, bao che hoặc tiếp tục bán, cho thuê, cho mượn có thể bị xử lý trách nhiệm hình sự với vai trò đồng phạm.

>> Xem thêm: Vi phạm quy định thu thập, sử dụng thông tin cá nhân bị xử lý thế nào?

Quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!