Thủ tục giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ được quy định như thế nào?

1. Hiểu như thế nào về chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ? 

Chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là một chế độ thể hiện rõ ràng chính sách ghi nhờ công ơn các anh hùng liệt sĩ của Đảng và Nhà nước ta. Chính sách này thể hiện sâu sắc truyền thống "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" của dân tộc ta. Các anh hùng liệt sĩ là những người đã hi sinh cả tính mạng để bảo vệ nền độc lập của đất nước, góp phần không nhỏ vào sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nước ta. Chính vì thế, Nhà nước ta luôn khắc ghi sâu sắc sự đóng góp của những anh hùng liệt sĩ từ đó có những chính sách nhằm thể hiện sự ghi nhớ công lao ấy.

Bên cạnh việc thực hiện tổ chức báo tử, truy điệu, an táng và ghi danh tại công trình ghi công liệt sĩ hay truy tặng Bằng “Tổ quốc ghi công” theo quy định của Chính phủ cũng như thực hiện việc tìm kiến, quy tập, xác định danh tính và an táng. Ngoài ra, Nhà nước còn có những chính sách đặc biệt hỗ trợ thân nhân liệt sĩ như trợ cấp hàng tháng đối với thân nhân thuộc các điều kiện mà luật có quy định; chợ cấp tuất nuôi dưỡng hàng tháng theo quy định của pháp luật,......Bên cạnh đó, đối với các đối tượng liệt sĩ không còn thân nhân hưởng trợ cấp tuất hằng tháng quy định tại khoản 3 Điều 16 Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạnh 2020 thì người được giao, ủy quyền thờ cúng liệt sĩ được hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ.

Chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ đã cho thấy sự ghi nhớ công ơn của Nhà nước ta đối với các anh hùng liệt sĩ, hơn thế nữa, còn thể hiện sâu sắc sự tôn trọng và duy trì, phát huy truyền thống và phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc ta. 

2. Hồ sơ giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo quy định của pháp luật 

Hiện nay theo quy định tại Điều 28 Nghị định số 131/2021/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2021 Nghị định Quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng có nêu rõ nếu như liệt sĩ không còn thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại khoản 3 Điều 16 Pháp lệnh người có công với cách mạng 2020 nộp hồ sơ để được giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú, theo đó, hồ sơ trong trường hợp này bao gồm các giấy tờ, tài liệu sau:

- Trong hồ sơ cần có đơn đề nghị theo Mẫu số 18 Phụ lục I Nghị định 131/2021/NĐ-CP

- Bên cạnh đóm người làm hồ sơ cần cung cấp kèm văn bản ủy quyền. Theo quy định của pháp luật, cần có giấy ủy quyền trong việc đảm nhiệm việc thờ cúng nếu các liệt sĩ còn thân nhân, người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được các thân nhân liệt sĩ ủy quyền bằng văn bản đảm nhiệm việc thờ cúng liệt sĩ và nhận trợ cấp theo quy định của Pháp lệnh và trong hồ sơ như đã nói ở trên cần có văn bản này. Nếu thân nhân liệt sĩ chỉ còn con, nếu liệt sĩ có nhiều con thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được những người con còn lại ủy quyền, tròng hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ cần có giấy ủy quyền này; nếu liệt sĩ chỉ có một con hoặc chỉ còn một con còn sống thì không phải làm văn bản ủy quyền. Trường hợp con liệt sĩ giao người khác thực hiện thờ cúng liệt sĩ thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được con liệt sĩ thống nhất ủy quyền. Pháp luật cũng có quy định, nếu liệt sĩ không còn thân nhân hoặc chỉ còn một thân nhân duy nhất nhưng người đó bị hạn chế năng lực hành vi, mất năng lực hành vi, cư trú ở nước ngoài hoặc không xác định được nơi cư trú thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được những người thuộc quy định tại điểm b khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự ủy quyền. Trường hợp những người này không còn thì được những người thuộc quy định tại điểm c khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự ủy quyền, trong hồ sơ cũng cần nộp kèm theo giấy ủy quyền này

- Ngoài ra, trong hồ sơ cần nộp kèm theo Bản sao chứng thực Bằng "Tổ quốc ghi công". Theo đó, trong hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ cần phải có hồ sơ cần nộp kèm Bản sao Bằng "Tổ quốc ghi công", lưu ý, Bằng "Tổ quốc ghi công" phải được chứng thực theo quy định của pháp luật

3. Quy định của pháp luật về thủ tục giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ

Về thủ tục giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ được quy định cụ thể tại Điều 28 Nghị định 131/2021/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2021 Nghị định Quy định chi tiết và biện pháp thi hành pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, cụ thể:

Bước 1: Cá nhân nộp hồ sơ tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thường trú

Bước 2: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận hồ sơ, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi tiếp nhận hồ sơ, có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận đơn đề nghị, lập danh sách kèm đơn đề nghị; văn bản ủy quyền (nếu có); Bằng "Tổ quốc ghi công" đến Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội.

Bước 3: Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được giấy tờ, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm tổng hợp và lập danh sách gửi các giấy tờ kèm theo tới cơ quan có thẩm quyền mà cụ thể là Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

Bước 4: Trong thời hạn 12 ngày kể từ ngày tiếp nhận đủ hồ sơ, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có trách nhiệm kiểm tra, đối chiếu hồ sơ của liệt sĩ đang quản lý, ban hành quyết định trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo Mẫu số 55 Phụ lục I Nghị định 131/2021/NĐ-CP. Quyết định này được thực hiện liên tục nếu không có sự thay đổi về người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ hoặc về mức trợ cấp. Người được ủy quyền thờ cúng liệt sĩ được hưởng trợ cấp hằng năm kể từ năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quyết định. Trường hợp hồ sơ gốc của liệt sĩ do địa phương khác quản lý thì Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có văn bản đề nghị nơi quản lý hồ sơ thực hiện di chuyển hồ sơ liệt sĩ kèm văn bản xác nhận chưa được giải quyết chế độ trợ cấp thờ cúng liệt sĩ

Ngoài ra, theo quy định của pháp luật nếu người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ chết hoặc không có điều kiện tiếp tục thờ cúng liệt sĩ thì cá nhân khác được ủy quyền thờ cúng liệt sĩ thực hiện thủ tục theo quy định của pháp luật để được hưởng trợ cấp thờ cúng được thực hiện kể từ năm Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quyết định. Nếu như người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ chết trong năm nhưng trước thời điểm chi trả trợ cấp thì trợ cấp thờ cúng liệt sĩ của năm đó được chi trả cho người hưởng trợ cấp thờ cúng khác.

Bên cạnh đó, pháp luật cũng có quy định về việc xác định người được ủy quyền thờ cúng liệt sĩ hoặc cơ quan, đơn vị được giao thờ cúng liệt sĩ, cụ thể xác định như sau:

+ Nếu như liệt sĩ còn thân nhân thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được các thân nhân liệt sĩ ủy quyền bằng văn bản đảm nhiệm việc thờ cúng liệt sĩ và nhận trợ cấp theo quy định của Pháp lệnh người có công với cách mạng 2020

+ Nếu thân nhân liệt sĩ chỉ còn con, nếu liệt sĩ có nhiều con thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được những người con còn lại ủy quyền; nếu liệt sĩ chỉ có một con hoặc chỉ còn một con còn sống thì không phải làm văn bản ủy quyền. Và nếu con liệt sĩ giao người khác thực hiện thờ cúng liệt sĩ thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được con liệt sĩ thống nhất ủy quyền.

+ Nếu như liệt sĩ không còn thân nhân hoặc chỉ còn một thân nhân duy nhất nhưng người đó bị hạn chế năng lực hành vi, mất năng lực hành vi, cư trú ở nước ngoài hoặc không xác định được nơi cư trú thì người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ là người được những người thuộc quy định tại điểm b khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự ủy quyền. Và nếu người này không còn thì được những người thuộc quy định tại điểm c khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự ủy quyền.

+ Nếu không xác định được người ủy quyền thì Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành quyết định trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo Mẫu số 55 Phụ lục I Nghị định này đối với Ủy ban nhân dân cấp xã nơi liệt sĩ cư trú trước khi tham gia hoạt động cách mạng. Nếu không xác định được xã nơi liệt sĩ cư trú trước khi tham gia hoạt động cách mạng thì giao cơ quan, đơn vị cấp giấy chứng nhận hy sinh để thực hiện nghi thức dâng hương liệt sĩ theo phong tục địa phương.

Trên đây là một số nội dung có liên quan đến thủ tục giải quyết chế độ trợ cấp liệt sĩ. Để hiểu rõ hơn, tham khảo: Thân nhân liệt sĩ bao gồm những ai?

Mọi thắc mắc liên hệ 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.

Trân trọng!