1. Đương nhiên được xóa án tích
Căn cứ quy định tại Điều 70 Bộ luật Hình sự 2015 thì đương nhiên được xóa án tích được áp dụng đối với người bị kết án không phải về các tội quy định tại Chương XIII và Chương XXVI Bộ luật Hình sự 2015 khi họ đã chấp hành xong hình phạt chính, thời gian thử thách án treo hoặc hết thời hiệu thi hành bản án và đáp ứng các điều kiện sau đây:
Theo quy định, để được xóa án tích đương nhiên, người bị kết án phải đáp ứng một số điều kiện quan trọng. Trước hết, người đó phải hoàn thành toàn bộ hình phạt chính, bao gồm các hình phạt bổ sung nếu có, và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong các khoảng thời gian nhất định. Cụ thể:
- Nếu người bị kết án nhận án cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, hoặc án treo, họ phải không phạm tội mới trong thời gian 01 năm sau khi chấp hành xong hình phạt chính.
- Đối với án tù dưới 05 năm, thời gian phải không phạm tội mới là 02 năm.
- Với án tù từ trên 05 năm đến 15 năm, khoảng thời gian này kéo dài đến 03 năm.
- Trong trường hợp án tù từ trên 15 năm, án chung thân hoặc tử hình (nhưng đã được giảm án), thời gian không phạm tội mới là 05 năm.
Tuy nhiên, nếu người bị kết án còn đang chấp hành các hình phạt bổ sung như quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, hoặc các hình phạt khác kéo dài hơn các khoảng thời gian nêu trên, thì thời gian xóa án tích sẽ kéo dài đến khi họ hoàn tất chấp hành các hình phạt bổ sung này.
Ngoài ra, người bị kết án còn được xóa án tích đương nhiên nếu họ không thực hiện hành vi phạm tội mới kể từ khi hết thời hiệu thi hành bản án. Điều này nhấn mạnh rằng không chỉ việc hoàn thành hình phạt chính mà còn cần duy trì lối sống pháp luật không vi phạm trong thời gian quy định.
Cơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp có trách nhiệm cập nhật thông tin về tình trạng án tích của người bị kết án. Khi có yêu cầu, cơ quan này sẽ cấp phiếu lý lịch tư pháp xác nhận rằng cá nhân đó không có án tích, nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện nêu trên. Đây là cơ sở để các cơ quan, tổ chức có thể xác nhận tình trạng pháp lý của cá nhân trong các thủ tục hành chính và pháp lý khác.
2. Xóa án tích theo quyết định của Tòa án
Điều 71 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định các trường hợp đủ điều kiện xóa án tích theo quyết định của Toà án gồm:
- Xóa án tích theo quyết định của Toà án được áp dụng với người bị kết án về các tội quy định tại Chương XIII và Chương XXVI của Bộ luật Hình sự khi họ đã chấp hành xong hình phạt chính, thời gian thử thách án treo hoặc hết thời hiệu thi hành bản án và đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 71 Bộ luật Hình sự năm 2015.
Tòa án quyết định việc xóa án tích đối với những người đã bị kết án về các tội quy định tại Chương XIII và Chương XXVI của Bộ luật Hình sự, căn cứ vào tính chất của tội phạm đã thực hiện, thái độ chấp hành pháp luật, thái độ lao động của người bị kết án.
- Người bị kết án được Tòa án quyết định xóa án tích, nếu từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc thời gian thử thách án treo, người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn sau đây:
Thời gian không phạm tội mới sau khi chấp hành hình phạt chính hoặc thời gian thử thách án treo:
03 năm: Đối với người bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ, hoặc phạt tù đến 05 năm.
05 năm: Đối với người bị phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm.
07 năm: Đối với người bị phạt tù từ trên 15 năm, tù chung thân hoặc tử hình nhưng đã được giảm án.
Chấp hành xong hình phạt bổ sung: Nếu đang chấp hành các hình phạt bổ sung như quản chế, cấm cư trú, hoặc tước quyền công dân với thời gian dài hơn thời hạn quy định, thời gian xóa án tích sẽ kéo dài đến khi hoàn tất hình phạt bổ sung.
- Người bị kết án được Tòa án quyết định xóa án tích, nếu từ khi hết thời hiệu thi hành bản án, người đó không thực hiện hành vi phạm tội mới trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật Hình sự.
Những quy định này nhằm xác định rõ điều kiện và thời gian cụ thể để cá nhân có thể được xóa án tích, từ đó tạo điều kiện cho những người đã cải tạo tốt có cơ hội tái hòa nhập xã hội và khôi phục quyền công dân của mình.
3. Xóa án tích trong trường hợp đặc biệt
Theo quy định, người bị kết án có thể được xóa án tích trong trường hợp đặc biệt nếu họ đã chứng tỏ sự tiến bộ rõ rệt và có những đóng góp tích cực cho cộng đồng. Đặc biệt, nếu người đó đã nhận được sự đề nghị xóa án tích từ cơ quan, tổ chức nơi họ làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú, Tòa án có thể quyết định xóa án tích cho họ. Điều kiện để được xóa án tích trong trường hợp này là người đó phải đã thực hiện ít nhất một phần ba thời gian quy định tại các điều khoản liên quan của Bộ luật Hình sự năm 2015. Điều này nhằm khuyến khích và tạo điều kiện cho những cá nhân đã cải tạo tốt và có đóng góp tích cực cho xã hội có cơ hội khôi phục danh dự và quyền công dân của mình.
4. Cách tính thời hạn để xóa án tích
Theo quy định tại Điều 73 Bộ luật Hình sự năm 2015, thời hạn để xóa án tích được xác định dựa trên hình phạt chính đã tuyên. Điều này có nghĩa là, thời gian cần thiết để một người bị kết án có thể được xóa án tích sẽ tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hình phạt chính mà họ đã nhận. Cụ thể, thời hạn này được quy định rõ ràng tại Điều 70 và Điều 71 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi năm 2017), và nó phản ánh mức độ chấp hành hình phạt của người phạm tội cũng như việc thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến bản án.
Nếu người bị kết án chưa được xóa án tích mà thực hiện hành vi phạm tội mới, dẫn đến việc bị Tòa án kết án bằng bản án có hiệu lực pháp luật, thì thời hạn xóa án tích trước đó sẽ bị tính lại. Trong trường hợp này, thời gian tính để xóa án tích sẽ bắt đầu lại kể từ ngày người đó hoàn tất việc chấp hành hình phạt chính của bản án mới, thời gian thử thách án treo của bản án mới, hoặc từ ngày bản án mới hết thời hiệu thi hành. Điều này nhằm đảm bảo rằng các cá nhân không thể lợi dụng việc xóa án tích để né tránh trách nhiệm pháp lý khi họ tiếp tục vi phạm pháp luật.
Đối với những người phạm nhiều tội, trong đó có tội thuộc trường hợp đương nhiên được xóa án tích và tội thuộc trường hợp cần quyết định của Tòa án, thời hạn xóa án tích sẽ được căn cứ vào quy định của Điều 71 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi năm 2017). Tòa án sẽ xem xét các yếu tố liên quan đến từng tội phạm và quyết định việc xóa án tích dựa trên các điều kiện và thời hạn cụ thể đã quy định.
Nếu người bị kết án được miễn chấp hành phần hình phạt còn lại, điều này cũng được coi là đã hoàn tất việc chấp hành hình phạt. Do đó, thời gian cần thiết để xóa án tích sẽ được tính từ thời điểm người đó hoàn thành việc chấp hành hình phạt, kể cả khi phần còn lại của hình phạt đã được miễn. Điều này giúp công nhận những nỗ lực của cá nhân trong việc tuân thủ bản án, ngay cả khi họ được miễn một phần hình phạt.
5. Thủ tục xóa án tích tại Sở tư pháp TPHCM cần những gì?
Theo Điều 369 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 và Điều 45 Luật lý lịch tư pháp 2009 quy định như sau:
Thủ tục xóa án tích theo quyết định của Tòa án (bao gồm cả xóa án tích trong trường hợp đặc biệt).
Bước 1: Nộp hồ sơ xóa án tích
Người bị kết án phải nộp hồ sơ xin xóa án tích đến Tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án của mình. Hồ sơ này bao gồm các tài liệu chứng minh đã chấp hành xong hình phạt và đáp ứng các điều kiện để được xóa án tích.
Bước 2: Chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát
Sau khi nhận hồ sơ, Tòa án có trách nhiệm chuyển hồ sơ xin xóa án tích đến Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn ba ngày. Viện kiểm sát sẽ xem xét hồ sơ và thông báo bằng văn bản về ý kiến của mình trong thời hạn năm ngày kể từ khi nhận hồ sơ. Viện kiểm sát cũng sẽ chuyển tài liệu lại cho Tòa án sau khi hoàn tất việc xem xét.
Bước 3: Quyết định xóa án tích
Trong thời hạn năm ngày kể từ khi nhận lại tài liệu từ Viện kiểm sát, Tòa án sẽ xem xét và ra quyết định về việc xóa án tích. Quyết định này chỉ được ban hành nếu người bị kết án đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được xóa án tích theo quy định của pháp luật.
Bước 4: Gửi quyết định cho người bị kết án
Sau khi ra quyết định xóa án tích, Tòa án sẽ gửi quyết định này đến người bị kết án trong thời hạn năm ngày tiếp theo. Quyết định này sẽ giúp người bị kết án chứng minh rằng họ đã hoàn tất việc chấp hành bản án và không còn án tích.
Thủ tục xóa án tích đương nhiên
Đối với các trường hợp xóa án tích đương nhiên, người bị kết án có thể thực hiện các bước sau để nhận Phiếu lý lịch tư pháp:
Người đương nhiên xóa án tích cần chuẩn bị bản sao CMND/CCCD và tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp. Các tài liệu này phải được chuẩn bị đầy đủ và chính xác để đảm bảo việc cấp phiếu diễn ra thuận lợi.
Người yêu cầu phải nộp hồ sơ tại Sở Tư pháp nơi mình thường trú hoặc tạm trú. Sở Tư pháp sẽ tiếp nhận hồ sơ và thực hiện kiểm tra, xác minh thông tin theo quy định.
Trong thời hạn mười ngày kể từ khi nhận được yêu cầu và hồ sơ đầy đủ, Sở Tư pháp trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu sẽ cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người bị kết án. Phiếu này xác nhận tình trạng án tích của người yêu cầu và là bằng chứng quan trọng cho thấy người đó đã được xóa án tích theo quy định của pháp luật.
Các bước trên giúp đảm bảo rằng quy trình xóa án tích được thực hiện một cách công bằng và chính xác, đồng thời giúp người bị kết án có thể tái hòa nhập cộng đồng sau khi hoàn tất các nghĩa vụ pháp lý.
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Thủ tục xóa án tích tại Sở tư pháp TPHCM cần những gì? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Bài viết liên quan: Thời gian xóa án tích với người bị kết án tù treo là bao lâu?
Nếu quý khách hàng còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách hàng cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất. Xin trân trọng cảm ơn!
