1. Bị tâm thần, cha mẹ có được thay mặt xin ly hôn ?

Mới đây, TAND một quận tại TP.HCM đã trả đơn trong một vụ xin ly hôn khá lạ: Cha mẹ của một người đàn ông bị tâm thần đề nghị thay mặt con trai đứng đơn khởi kiện và tham gia tố tụng tại tòa nhằm giúp người con dâu được tự do, có cơ hội đi lấy chồng khác.

Thực tiễn áp dụng luật Hôn nhân và gia đình : Bị tâm thần, cha mẹ có được thay mặt xin ly hôn ?

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Giải thoát cho con dâu

Người con dâu trong vụ này là chị G. Theo trình bày của chị, vợ chồng chị lấy nhau được hơn 10 năm, có với nhau hai mặt con. Trước đây, chồng chị hoàn toàn bình thường nhưng sau mấy năm đi làm thuê ở một số nơi về thì thấy có dấu hiệu thần kinh không ổn định. Sau đó người chồng đổ bệnh, ốm liền mấy tháng, khi tạm khỏe lại thì đầu óc không còn minh mẫn như trước, suốt ngày tưng tưng, nói năng lảm nhảm.

Hai năm trước, chị cùng gia đình đưa chồng đến bệnh viện tâm thần khám. Các bác sĩ kết luận chồng chị bị tâm thần nặng. Gần đây, thấy bệnh tâm thần của con trai chữa trị mãi nhưng không hết mà có phần nặng thêm, phía gia đình chồng đã vận động chị G. đứng đơn xin ly hôn để tìm hạnh phúc mới.

Tuy nhiên, do thương chồng và cũng đã lớn tuổi, chị G. không chịu, quyết định ở vậy chăm sóc chồng và các con. Về phía cha mẹ chồng, vì muốn giải thoát cho con dâu khỏi cảnh khổ nên khi vận động không được, họ đã quyết định thay con trai làm đơn “xin ly hôn giùm”.

Luật không cho phép đại diện

Nghiên cứu đơn “xin ly hôn giùm” này, tòa đã giải thích cho cha mẹ chồng chị G. biết là theo Điều 85 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đối với các vụ án ly hôn không được áp dụng chế độ người đại diện. Tức là phải đích thân chồng hay vợ đứng đơn khởi kiện và tham gia tố tụng chứ không thể nhờ ai thay mặt mình được trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014

Điều 85 Bộ luật tố tụng dân sự 2015

4. Người đại diện theo ủy quyền theo quy định của Bộ luật dân sự là người đại diện theo ủy quyền trong tố tụng dân sự.

Điều 51 Luật hôn nhân và gia đình 2014


2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

Cha mẹ chồng chị G. vẫn thắc mắc rằng bản thân con trai họ đang bị bệnh tâm thần, làm sao tỉnh táo được như người bình thường mà khởi kiện hay tham gia tố tụng. Họ thương người con dâu đã bao năm vất vả vì chồng vì con, giờ có chồng mà cũng như không. Họ muốn gánh trách nhiệm lo lắng, chăm sóc, nuôi dưỡng con trai để con dâu có cơ hội đi tìm hạnh phúc mới. Chẳng lẽ người con dâu của họ sẽ phải bị giam hãm cả cuộc đời mình với người chồng tâm thần suốt đời suốt kiếp hay sao?

Do đó, toà án sẽ xem xét giải quyết trường hợp này có thuộc theo quy định khoản 2 điều 51 đó có phải là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khoẻ, tinh thần của họ.

>> Xem thêm:  Thủ tục xin ly hôn khi đang mang thai ? Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết ly hôn ?

2. Tư vấn giải quyết tranh chấp tài sản trước khi ly hôn ?

Thưa luật sư, Đầu tiên cho phép tôi gửi lời chúc sức khỏe đến toàn thể lãnh đạo cán bộ công ty sức khỏe, hạnh phúc. Sau đây gia đình tôi rất mong muốn được anh chị hỗ trợ tư vấn cho tôi về trường hợp như sau:
- Tôi có một bà bác ruột (chị gái ruột của bố tôi) là vợ liệt sỹ, Bác tôi có 1 người con gái, năm 2015 chị tôi có xây dựng gia đình với anh L. Sau khi cưới anh L ở rể tại gia đình bác tôi. trong quá trình chung sống chị tôi và anh L được xã cấp cho 1 mảnh đất do chị tôi đứng tên chính trong bìa đỏ. Năm 2016 anh L có mượn bìa đỏ của bác tôi ( bìa đỏ do bác tôi đứng tên) và bìa đỏ của chị tôi thế chấp vào QTD để mua xe ô tô kinh doanh chở khách. Hiện tại số tiền vay là 320 triệu tài sản thế chấp bao gồm 2 bìa đỏ và 1 bộ đăng ký giấy tờ của 1 chiếc xe ôtô, ngoài ra anh chị tôi còn có 1 chiếc xe mua sau ( chiếc này không đem thế chấp). hợp đồng tín dụng do anh rể tôi đứng hợp đồng, hai bìa đỏ đều được sự đồng ý của bác và chị gái.
Hiện nay chị tôi và anh rể chuẩn bị ly hôn ( nh rể tôi không hợp tác trong việc trả nợ vì anh ta không có gì, toàn bộ tài san, do anh L không trả được tiền lãi nên QTD đã yêu cầu gia đình chi trả công nợ, để đam bảo cho miếng đất của bác tôi, chị tôi đã đem chiếc xe còn lại gởi vào ngân hàng làm tài sản thế chấp.
- QTD đã bán 2 chiếc xe của gia đình chị tôi mà không thông báo với chị tôi và cũng không thông qua đấu giá, như tôi được biết 2 chiếc xe bán được 215 triệu số nợ còn lại là 95 triệu . QTD còn muốn tiếp tục bán mảnh đất của chị tôi đứng tên. xin anh chị tư vấn cho những câu hỏi sau:
- Việc QTD bán xe như vậy có đúng không. Hiện nay chị tôi muốn nộp nốt số tiền còn lại để rút 2 mảnh đất ra nhưng QTD không đồng ý mà muốn để bán như vậy có đúng không?
- Do chuẩn bị ly hôn nếu mảnh đất của chị tôi được rút về thì nó sẽ là tài sản chung của 2 người vậy phải làm cách nào để chồng chị gái tôi không dòi chia mảnh đất đó ( tiền để rút mảnh đất do chị tôi đi vay và có xác nhận của chính quyền địa phương). Mục đích của chồng chị gái tôi là muốn để QTD bán hết.
- Chị gái tôi có khởi kiện QTD về việc bán 2 vhiếc xe trên được không vÀ nếu khởi kiện thì cơ quan nào sẽ nhận đơn.
- Lưu ý anh chị ông GĐ quỹ tín dụng đã bán 1 trong 2 chiếc xe trên cho anh L chồng chị tôi tất nhiên mượn tên người khác mua.

Rất mong các anh chị tư vấn giúp gia đình tôi. Xin chân thành cảm ơn. rất mong được sự hồi âm của anh chị!

Người gửi: Giang Truong

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Trả lời:

Vấn đề 1: Việc quỹ tín dụng bán tài sản thế chấp là đúng hay sai phụ thuộc vào việc đã hết thời hạn thực hiện nghĩa vụ trả tiền vay cho ngân hàng chưa.( vì câu hỏi của bạn đưa ra chưa nêu rõ là thời hạn thực hiện nghĩa vụ đã hết hay còn nên bạn có thế căn cứ theo quy định tại Điều 300 Bộ luật dân sự 2015 thì thời hạn thế chấp sẽ do các bên thỏa thuận, nếu không có thỏa thuận thì việc thế chấp có thời hạn cho đén khi chấm dứt nghĩa vụ được bảo đảm bằng thế chấp). Có 2 trường hợp như sau:

- Nếu đã hết mà chưa thực hiện được nghĩa vụ trả tiền vay đương nhiên việc tổ chức tín dụng xử lý tài sản thế chấp là đúng.

- Còn nếu chưa hết thời hạn thực hiện nghĩa vụ thì việc làm của tổ chức tín dụng là sai.

Vấn đề được xử tài sản thế chấp sẽ kéo theo nhiều vấn đề liên quan khác như

- Về hình thức xử lý tài sản thế chấp. Theo quy định tại Điều 303 Bộ luật dân sự năm 2015 về xử lý tài sản thế chấp thì tài sản thế chấp đã sẽ được xử lý theo thỏa thuận của các bên hoặc bán đấu giá theo quy định của pháp luật. Nếu bên không có thỏa thuận gì thì tổ chức tín dụng phải xử lý tài sản thế chấp theo hình thức bán đấu giá

- Nếu còn thời hạn thực hiện nghĩa vụ thì đương nhiên chị bạn được nộp nốt số tiền còn lại để lấy lại giấy tờ về tài sản thế chấp (sổ đỏ của mảnh đất đã thế chấp) theo quy định tại khoản 1 Điều 305 Bộ luật dân sự 2015

Như vậy: Từ những ý kiến trên của tôi bạn có thể rút ra việc tổ chức tín dụng làm đúng hay sai. Nếu sai chị bạn có thể kiện tại tòa án cấp huyện ( tranh chấp về hợp đồng thế chấp)

Vấn đề 2: mảnh đất mà chị bạn đứng tên là do xã cấp cho 2 vợ chồng trong thời kì hôn nhân. Nên anh L sẽ được chia khi giải quyết ly hôn giữa 2 vợ chồng vì đó là tài sản chung trong thời kì hôn nhân bởi theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 tài sản mà vợ chồng được tặng cho chung trong thời kỳ hôn nhân và những tài sản khác mà vợ chồng thỏa thuận là tài sản chung. Riêng quyền sử dụng đất mà vợ chồng có được sau khi kết hôn là tài sản chung, nếu có trước khi kết hôn hoặc được thừa kế riêng thì chỉ là tài sản chung khi đôi bên có thỏa thuận. Những tài sản khác có tranh chấp mà các bên không chứng minh được là tài sản riêng thì đó là tài sản chung.

Trân trọng./.

>> Xem thêm:  Tư vấn thủ tục ly hôn trực tuyến qua tổng đài điện thoại

3. Thời hạn xét xử vụ án ly hôn ?

Thưa luật sư, Tôi muốn hỏi: Tôi quá bức xúc về việc xét xử vụ ly hôn giữa tôi và ông Huỳnh Ngọc Đệ của Toà án nhân dân quận Thủ Đức, TP HCM.
Toà đưa ra xét xử sơ thẩm ông Đệ đã thống nhất ly hôn, tới đoạn tranh chấp những tài sản chung, ông thẩm phán nêu ra những tài sản của những người khác mà ông Đệ cho là tài sản chung, rồi đình chỉ phiên toà. Thời gian toà thụ lý và điều tra vụ án này đã gần 2 năm, toà đã cho ông Đệ rất nhiều cơ hội và thời gian để ông nộp tiền tạm ứng án phí phản tố đối với người có quyền lợi liên quan trong những tài sản khác mà ông Đệ cho là họ đứng tên hộ ông. Nhưng cho đến nay ông Đệ vẫn chưa nộp tiền, chưa cung cấp chứng cứ nào khác. Tôi đã gặp ông thẩm phán và đề nghị ông đưa vụ này ra xét xử, không thể chờ đợi sự vô lý này từ phía ông Đệ để trì hoãn xét xử sơ thẩm, trong khi tôi là phụ nữ đang lâm bệnh hiểm nghèo (ung thư vú di căn qua xương đi lại rất khó khăn phải chống nạng gỗ ...) mà cứ phải ngồi chờ đợi toà xét xử, nhưng ông thẩm phán lại trả lời là có thể kéo dài từ 4 đến 6 tháng nữa vì chờ ông Đệ nộp tiền án phí và cung cấp chứng cứ những tài sản mà ông Đệ cho là họ đứng tên hộ ông. Riêng ngày hôm nay tôi xuống toà gặp thẩm phán không giải thích gì, nhưng bảo tôi có ức thì làm đơn khiếu nại.
Vậy là như thế nào? Tôi muốn quý cơ quan cho tôi biết thời hạn xét xử như vậy có đúng pháp luật hay không và tôi phải làm gì, đến đâu để giúp tôi sớm chia được tài sản chung để có tiền chạy chữa bệnh tật.
Tôi rất chân thành biết ơn quý cơ quan hướng dẫn và giải thích giúp tôi!

Thời hạn xét xử vụ án ly hôn ?

Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi: 1900.6162

Trả lời:

Do chị chưa nói rõ tiến trình khởi kiện cũng như những thông tin liên quan đến vụ án ly hôn giữa bạn và người chồng của mình, nên chúng tôi chỉ có thể trả lời chị trên cơ sở cung cấp những quy định của pháp luật về vấn đề thời hạn xét xử, cũng như trường hợp đình chỉ vụ án để bạn tham khảo.

Theo quy định tại khoản 1, Điều 217, Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Toà án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong các trường hợp sau đây:

1. Sau khi thụ lý vụ án thuộc thẩm quyền của mình, Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự trong các trường hợp sau đây:

Theo khoản 2, Điều 217, Bộ luật TTDS, Toà án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, xoá tên vụ án đó trong sổ thụ lý và trả lại đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ kèm theo cho đương sự nếu vụ án thuộc trường hợp trả lại đơn khởi kiện quy định tại Điều 192 của Bộ luật TTDS bao gồm:

1. Thẩm phán trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp sau đây:

Như vậy, căn cứ các quy định của pháp luật nêu trên, chị có thể đối chiếu với trường hợp cụ thể của chị để giải đáp thắc mắc và bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

4. Tư vấn thủ tục ly hôn theo luật hôn nhân và gia đình ?

Luật Minh Khuê tư vấn và hỗ trợ pháp lý trong lĩnh vực hôn nhân gia đình bao gồm thủ tục tư vấn và giải quyết thủ tục ly hôn theo đúng quy định của pháp luật:

Luật sư tư vấn:

Thủ tục ly hôn

Điều 51.Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn (Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014)

"1. Vợ, chồng hoặc cả hai người có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

2. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ cgiủa họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ.

3. Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn trong trường hợp vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi"

Điều 56 Ly hôn theo yêu cầu của một bên ( Luật hôn nhân gia đình năm 2014)

1. Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được.

2. Trong trường hợp vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích yêu cầu ly hôn thì Tòa án giải quyết cho ly hôn.

3. Trong trường hợp có yêu cầu ly hôn theo quy định tại khoản 2 Điều 51 của Luật này thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc chồng, vợ có hành vi bạo lực gia đình làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của người kia.

Căn cứ vào quy định trên cùng với thông tin mà bạn cung cấp thì bạn hoàn toàn có thể làm đơn xin ly hôn .

Hồ sơ xin ly hôn bao gồm:

+ Đơn xin ly hôn đơn phương

+ Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn;

+ Bản sao Hộ khẩu thường trú, tạm trú của vợ và chồng

+ Bản sao Chứng minh thư nhân dân hoặc bản sao hộ chiếu của vợ và chồng

+ Các giấy tờ chứng minh về tài sản: Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất, sở hữu nhà ở (nếu có)…

+ Bản sao giấy khai sinh của con.

Nơi nộp hồ sơ: Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi vợ hoặc chồng cư trú ( nếu ly hôn thuận tình)

Tòa án nhân dân cấp quận/huyện nơi chồng cư trú ( bị đơn) nếu ly hôn đơn phương

Tòa án nhân dân cấp tỉnh nếu ly hôn có

5. Giải quyết ly hôn vắng mặt?

Điều 227 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định về: Sự có mặt của đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

"1. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ nhất, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa; nếu có người vắng mặt thì Hội đồng xét xử phải hoãn phiên tòa, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Tòa án phải thông báo cho đương sự, người đại diện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự về việc hoãn phiên tòa.

2. Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai, đương sự hoặc người đại diện của họ, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự phải có mặt tại phiên tòa, trừ trường hợp họ có đơn đề nghị xét xử vắng mặt; nếu vắng mặt vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án có thể hoãn phiên tòa, nếu không vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì xử lý như sau:

a) Nguyên đơn vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ việc khởi kiện và Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án đối với yêu cầu khởi kiện của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Nguyên đơn có quyền khởi kiện lại theo quy định của pháp luật;

b) Bị đơn không có yêu cầu phản tố, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt họ;

c) Bị đơn có yêu cầu phản tố vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu phản tố và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố, trừ trường hợp bị đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Bị đơn có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu phản tố đó theo quy định của pháp luật;

d) Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập vắng mặt mà không có người đại diện tham gia phiên tòa thì bị coi là từ bỏ yêu cầu độc lập và Tòa án quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu độc lập của người đó, trừ trường hợp người đó có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập có quyền khởi kiện lại đối với yêu cầu độc lập đó theo quy định của pháp luật;

đ) Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt họ.

>> Các văn bản liên quan: Bộ luật tố tụng dân sự 2015

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn luật hôn nhân gia đình - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Tư vấn giải quyết cưỡng chế thi hành án khi chồng không thực hiện nghĩa vụ tài sản sau ly hôn ?