1. Hiểu thế nào về thuốc lá điện tử?
Những năm gần đây, trào lưu sử dụng thuốc lá điện tử thay cho thuốc lá điếu, thuốc lá truyền thống đã trở nên khá phổ biến trên toàn thế giới và không ngoại trừ cả Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ thanh thiếu niên. Nhiều người sử dụng cho rằng việc dùng thuốc lá điện tử như một phụ kiện khiến họ trông có vẻ sang chảnh hơn, chất chơi hơn và lại không nguy hiểm như thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên đây liệu có phải cách hiểu đúng?
Thuốc lá điện tử là một cách cải tiến từ thuốc lá truyền thống, sử dụng nhiều chất hóa học để tạo nên. Đây là các thiết bị điện tử sử dụng pin để làm nóng dung dịch có chứa nicotine và các chất hóa học khác, đựng trong ống/bình chứa dùng một lần hoặc có thể tái nạp khí cho người sử dụng hít vào. Thuốc lá điện tử được hiểu là dạng mô phỏng theo hình dạng chức năng của thuốc lá thông thường, không tạo khói mà tạo ra luồng hơi có mùi vị và cảm giác giống thuốc lá thật.
Hiện nay trên thị trường Việt Nam có lưu hành những loại thuốc lá điện tử đa dạng như vape, pod, mods, e-cigs, e-hookahs,.... với nhiều mùi hương phong phú, thiết kế đẹp mắt, nhỏ gọn và trông có vẻ rất sang chảnh, phù hợp với nhiều lứa tuổi cũng như mục đích sử dụng.
2. Những tác hại khôn lường của thuốc lá điện tử
Với tính chất có chứa nicotine và sử dụng dưới dạng hít vào, thuốc lá điện tử được xem là một sản phẩm thuốc lá. Do vậy thuốc lá điện tử vừa tích hợp những tác hại của thuốc lá truyền thống thông thường lại vừa thêm những tác hại đặc trưng của việc dùng chất hóa học cũng như công nghệ điện tử như sau:
- Nâng cao tỷ lệ mắc ung thư: Nếu so sánh với thuốc lá truyền thống thì tỷ lệ khiến người dùng bị mắc ung thư khi dùng thuốc lá điện tử sẽ thấp hơn. Tuy nhiên, những người hút thuốc lá điện tử thì khả năng mắc bệnh ung thư sẽ cao hơn so với những người không hút. Một số dạng ung thư mà người dùng có thể gặp phải khi hút thuốc lá điện tử điển hình như:
+ Bệnh ung thư phổi.
+ Bệnh ung thư vòm họng.
+ Bệnh ung thư bàng quang.
Phần lớn những người bị mắc bệnh ung thư vì hút thuốc lá điện tử đều có liên quan đến phổi. Việc tiếp xúc thường xuyên với làn khói của thuốc lá điện tử cũng sẽ khiến cho các vấn đề về sức khỏe cũng như gen sẽ bị thay đổi. Bên cạnh đó, tỷ lệ bị mắc bệnh ung thư sẽ tăng lên cao hơn. Ngoài ra, hút thuốc lá điện tử cũng sẽ khiến cho bạn dễ mắc phải những căn bệnh liên quan đến đường hô hấp điển hình như chứng phổi tắc nghẽn mạn tính.
- Gây viêm phổi: Một ảnh hưởng đến sức khỏe tiếp theo khi hút thuốc lá điện tử chính là khả năng bị viêm phổi. Bên trong thuốc lá điện tử có chứa những thành phần nguy hại đối với hệ hô hấp, nhất là lá phổi. Thuốc lá điện tử có chứa một chất là diacetyl, hoạt chất này đã được FDA kiểm nghiệm về mức độ an toàn để ăn nhưng lại không tốt để hít. Thuốc lá điện tử có thể khiến người dùng mắc phải những căn bệnh liên quan đến phổi. Khi người hít phải khí diacetyl có thể làm xuất hiện nhiều vấn đề liên quan đến phổi về lâu dài như bị viêm tiểu phế quản tắc nghẽn hoặc bị chứng viêm phổi. Hàm lượng chất diacetyl có ở trong các chất tinh dầu của thuốc lá điện tử chỉ chiếm một phần nhỏ so với thuốc lá truyền thống thông thường. Và trung bình sẽ mất khoảng hơn 100 năm để chúng có thể gây nên những tác hại nghiêm trọng đối với phổi của người dùng.
- Có thể gây vô sinh: Cho đến hiện nay vẫn chưa có bất cứ nghiên cứu nào xác minh được rằng thuốc lá điện tử có thể gây nên tình trạng vô sinh. Thế nhưng, thành phần Coumarin có ở trong tinh dầu lại chất chứa một nguy cơ tiềm ẩn có thể khiến người dùng bị vô sinh. Coumarin chính là một dạng hợp chất hóa học có thể tạo nên được mùi hương nhân tạo cho tinh dầu của thuốc lá điện tử. Sau khi hoạt chất này thẩm thấu vào bên trong máu, chúng có thể khiến cho các hormon sinh dục của nữ Estrogen và hormon sinh dục của nam là Testosterone sẽ bị ảnh hưởng không tốt. Đối với phái nam, hoạt chất này sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của tinh trùng. Còn đối với nữ giới thì Coumarin có thể gây nên tình trạng đột biến và nguy hiểm hơn là bị sẩy thai.
- Gây hại đối với phụ nữ có thai và trẻ em: Dù thuốc lá điện tử được đánh giá là an toàn hơn so với loại thuốc lá truyền thống. Thế nhưng, chúng vẫn sẽ có một phần nhỏ ảnh hưởng không tốt đối với sức khỏe của các mẹ bầu. Có khá nhiều mẹ bầu đã chọn hút thuốc lá điện tử để thay cho thuốc lá truyền thống vì họ nghĩ rằng chúng sẽ làm giảm tác hại đối với thai nhi. Thế nhưng, thuốc lá điện tử vẫn có chứa nicotin nên vẫn sẽ gây nên những ảnh hưởng xấu với sức khỏe của thai nhi ở trong bụng mẹ. Để các bé có thể phát triển một cách tốt nhất ở trong bụng mẹ thì các bà bầu tuyệt đối tránh sử dụng các loại thuốc lá dù là Pod vay Vape. Tất cả những loại này đều sẽ có thể khiến cho cả bé và mẹ bị ảnh hưởng sức khỏe dù ít hay nhiều.
3. Thuốc lá điện tử có bị cấm kinh doanh tại Việt Nam không?
Kinh doanh thuốc lá là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Theo đó, tổ chức, cá nhân mua bán, chế biến, nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá; sản xuất, mua bán, nhập khẩu thuốc lá phải có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Thuốc lá điện tử được xem là một dạng của thuốc lá nên việc kinh doanh, mua bán thuốc lá điện tử phải đáp ứng các điều kiện kinh doanh theo quy định tại Điều 26 Nghị định số 67/2013/NĐ-CP.
Như vậy có thể hiểu việc kinh doanh thuốc lá điện tử hiện nay chưa bị cấm tại Việt Nam nhưng khi muốn kinh doanh hợp pháp thì người kinh doanh cần phải đăng ký kinh doanh cho loại ngành nghề này theo đúng quy định của pháp luật thì mới được cấp phép kinh doanh tại Việt Nam.
Nếu chưa đăng ký cấp giấy phép theo đúng quy định mà đã đưa sản phẩm thuốc lá điện tử vào lưu thông, buôn bán trên thị trường Việt Nam thì người bán sẽ bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 15 triệu đồng với hành vi kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mà không có giấy phép kinh doanh theo quy định.
Trường hợp không có giấy phép kinh doanh mà vẫn cố ý kinh doanh sản phẩm thuốc lá điện tử hoặc kinh doanh sản phẩm thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Điều 8 Nghị định 98/2020/NĐ-CP, cụ thể như sau:
- Dưới 50 bao (1 bao = 20 điếu, đối với thuốc lá xì gà và các dạng thuốc lá thành phẩm khác nhập lậu được quy đổi 20g = 1 bao): Phạt tiền từ 1 triệu đồng đến 3 triệu đồng
- Từ 50 bao đến dưới 100 bao: Phạt tiền từ 3 triệu đồng đến 5 triệu đồng
- Từ 100 bao đến dưới 300 bao: Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng
- Từ 300 bao đến dưới 500 bao: Phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng
- Từ 500 bao đến dưới 1000 bao: Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng
- Từ 1000 bao đến dưới 1200 bao: Phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng
- Từ 1200 bao đến dưới 1500 bao: Phạt tiền từ 70 triệu đồng đến 90 triệu đồng
- Trên 1500 bao nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự: Phạt tiền từ 70 triệu đồng đến 90 triệu đồng
Bên cạnh đó người vi phạm còn bị tịch thu tang vật và tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh từ 01 tháng đến 03 tháng.
Mức phạt trên áp dụng với cá nhân có hành vi vi phạm, còn trường hợp tổ chức có hành vi vi phạm thì mức xử phạt gấp 02 lần mức xử phạt đối với cá nhân.
Bên cạnh đó về trách nhiệm hình sự, người kinh doanh thuốc lá điện tử không có giấy phép kinh doanh hoặc thuốc lá điện tử không rõ nguồn gốc có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm theo quy định tại Điều 190 Bộ luật hình sự năm 2015. Theo đó, người có hành vi buôn bán thuốc lá điện tử nhập lậu có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tù cao nhất lên đến 15 năm, nếu pháp nhân vi phạm có thể bị xử lý hình sự với mức phạt tiền lên đến 200.000.000 đồng.
>> Xem thêm: Mua bán, kinh doanh, sử dụng thuốc lá điện tử có bị phạt không?
Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!