1. Khi bỏ lương cơ sở thì tiền lương hưu thấp nhất cao hơn 1,8 triệu đồng từ 01/7/2024?
Theo thông tin bạn cung cấp, Nghị quyết 104/2023/QH15 đã quy định về việc tiến hành cải cách toàn diện chính sách tiền lương kể từ ngày 01/7/2024, dựa trên Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018. Cải cách này bao gồm nhiều điều chỉnh quan trọng như điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng, trợ cấp ưu đãi cho những người có công, và một số chính sách an sinh xã hội khác liên quan đến mức lương cơ sở. Theo Nghị quyết 27-NQ/TW năm 2018, khi thực hiện cải cách tiền lương, sẽ loại bỏ mức lương cơ sở và hệ số lương hiện tại. Thay vào đó, sẽ thiết lập mức lương cơ bản bằng một số tiền cụ thể trong bảng lương mới. Có nghĩa là mức lương cơ bản sẽ được xác định trực tiếp bằng một số tiền cụ thể, thay vì dựa trên mức lương cơ sở và hệ số lương như trước đây. Quyết định này có thể mang lại sự minh bạch và rõ ràng hơn trong việc xác định mức lương của các nhân viên và hưởng lương hưu sau này.
Hiện nay, công thức tính lương hưu được thực hiện như sau: Lương hưu hàng tháng = Tỉ lệ hưởng hàng tháng x Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. Do đó, nếu cải cách tiền lương theo Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 từ ngày 01/7/2024 như kế hoạch, có thể công thức tính lương hưu sẽ không thay đổi. Mặc dù công thức tính lương hưu không thay đổi, nhưng việc cải cách tiền lương có thể vẫn mang lại những tác động và điều chỉnh khác trong hệ thống bảo hiểm xã hội và chính sách lương hưu.
Tuy nhiên, theo Điều 56 và Điều 71 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, mức hưởng lương hưu tối thiểu khi tham gia BHXH bắt buộc phải bằng mức lương cơ sở. Hiện tại, mức lương cơ sở được xác định là 1.800.000 đồng theo Nghị định 24/2023/NĐ-CP, nên mức lương hưu tối thiểu là 1.800.000 đồng/tháng. Do đó, khi loại bỏ mức lương cơ sở từ 01/7/2024, cần có hướng dẫn cụ thể để xác định mức hưởng lương hưu tối thiểu. Như đã đề cập, từ 01/7/2024, việc cải cách tiền lương và tăng lương hưu sẽ được thực hiện đồng thời, do đó, mức lương hưu tối thiểu cũng sẽ cao hơn mức 1.800.000 đồng/tháng.
2. Các nhóm đối tượng được tăng lương hưu từ ngày 01/7/2024 khi thực hiện cải cách tiền lương
Trong cuộc họp thứ 31 vào chiều ngày 15/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đưa ra ý kiến về việc giải trình, tiếp thu và điều chỉnh dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Trong diễn thuyết tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã thông tin rằng ngành đang được giao nghiên cứu và xử lý 4 vấn đề liên quan đến việc cải cách chính sách tiền lương.
Đầu tiên, đối với cải cách tiền lương khu vực nhà nước, Bộ trưởng đã nhấn mạnh về cần thiết thực hiện triệt để 5 điểm, dự kiến áp dụng từ ngày 1/1/2025. Liên quan đến chính sách đối với người có công, Bộ trưởng cho biết sẽ tuân thủ nguyên tắc theo Pháp lệnh, đề cập đến việc người có công sẽ được hưởng trợ cấp cao hơn so với mức bình thường. Theo đó, mức trợ cấp cho người có công sẽ được tăng cao hơn một bậc so với mức cải cách tiền lương.
Đối với nhóm đối tượng hưởng bảo trợ xã hội, người đứng đầu ngành Lao động - Thương binh và Xã hội đã đề xuất sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định 20/2021/NĐ-CP của Chính phủ, về chính sách trợ giúp xã hội đối với nhóm đối tượng này theo hướng tăng mức trợ giúp tương đương với tăng lương bình quân của công chức. Kế hoạch này dự kiến sẽ có hai giai đoạn thời gian: 1/7/2024 và 1/7/2025.
Trong vấn đề thời sự về việc tăng mức lương hưu, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã báo cáo rằng sau khi tiếp thu ý kiến của Ban Chỉ đạo Trung ương về cải cách tiền lương, Bộ đã phát triển một phương án điều chỉnh lương hưu, chia thành 3 nhóm đối tượng:
+ Nhóm đầu tiên là những người nghỉ hưu thông thường. Đối với nhóm này, mức tăng lương hưu sẽ được tính toán một cách công bằng giữa khu vực đang làm việc và những người nghỉ hưu, đồng thời đảm bảo sự cân đối giữa những người cùng chức vụ trước và sau ngày 1/7/2024. Quan điểm là không giảm mức lương hưu dưới 50% so với mức tăng lương sau cải cách, nhằm đảm bảo tính hài hòa, cân đối và tránh tình trạng người nghỉ hưu bị thiệt thòi khi có cải cách tiền lương, Bộ trưởng đã nhấn mạnh như vậy.
+ Nhóm thứ hai là những người nghỉ hưu trước ngày 1/7/2024, và nhà nước cần áp dụng mức bù để giảm bớt sự chênh lệch về lương giữa những người nghỉ hưu trước và sau thời điểm cải cách chính sách tiền lương. Ngoài việc áp dụng chính sách bảo hiểm xã hội, những người hưởng lương từ ngân sách khi nghỉ hưu sẽ được đảm bảo đầy đủ các chế độ như những người nghỉ hưu thông thường.
+ Nhóm thứ ba là nhóm người nghỉ hưu trước năm 1995, Bộ trưởng đã cho biết sẽ có chính sách đặc biệt nhằm nâng cao mức lương hưu. Đối với nhóm này, sẽ đề nghị Bộ Chính trị và các cơ quan có thẩm quyền áp dụng những chính sách đặc biệt, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nói. Theo kế hoạch, từ ngày 01/7/2024 khi thực hiện cải cách tiền lương, mức lương hưu sẽ được tăng đối với 3 nhóm đối tượng như đã đề cập. Việc điều chỉnh mức lương hưu không thấp hơn 50% so với mức tăng lương sau cải cách nhằm đảm bảo tính hài hòa, cân đối và tránh tình trạng người nghỉ hưu bị thiệt thòi khi có cải cách tiền lương.
3. Quy định về thời điểm hưởng lương hưu hiện nay
Theo quy định tại Điều 59 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời điểm hưởng lương hưu được quy định như sau:
- Đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, theo các điểm a, b, c, d, đ, e và i của khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời điểm hưởng lương hưu là thời điểm ghi trong quyết định nghỉ việc do người sử dụng lao động lập khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định pháp luật. Thường thì, khi người lao động đủ điều kiện nghỉ hưu, công ty hoặc tổ chức mà họ làm việc sẽ lập một quyết định nghỉ việc chính thức. Trong quyết định này, thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu thường được ghi rõ. Thời điểm này có thể là ngay sau ngày nghỉ việc, hoặc có thể là sau một khoảng thời gian nhất định sau ngày nghỉ việc.
- Đối với người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, theo điểm h của khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thời điểm hưởng lương hưu được tính từ tháng liền kề sau khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu và có văn bản đề nghị gửi cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Trong trường hợp này, người lao động khi đạt đến điều kiện hưởng lương hưu sẽ gửi một đơn hoặc văn bản yêu cầu hưởng lương hưu cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu sẽ được tính từ tháng sau khi văn bản này được gửi đi.
- Đối với người lao động quy định tại điểm g của khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và người đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội, thời điểm hưởng lương hưu là thời điểm ghi trong văn bản đề nghị của người lao động đã đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định. Có nghĩa là khi người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định, họ sẽ lập một văn bản đề nghị cho cơ quan bảo hiểm xã hội với thời điểm hưởng lương hưu được ghi rõ. Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ xem xét và xác nhận thời điểm bắt đầu hưởng lương hưu dựa trên văn bản này.
- Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định chi tiết về thời điểm hưởng lương hưu đối với người lao động quy định tại khoản 1 Điều 2 của Luật Bảo hiểm xã hội 2014.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Lương hưu là gì? Cách tính mức hưởng lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi?. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
