1. Tính tiền Nenkin tại Nhật Bản theo cách nào là hợp lý?
Nenkin là tiền bảo hiểm lương hưu, việc đóng khoản tiền này là nghĩa vụ của tất cả công dân trên 20 tuổi đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, kể cả người nước ngoài. Đối với các bạn thực tập sinh - do là người nước ngoài làm việc tại Nhật Bản, sau vài năm quay trở về nước, nên các bạn không thể hưởng những quyền lợi lương hưu về sau như người Nhật khi về già. Chính vì thể, với người lao động nước ngoài khi làm việc và sinh sống tại Nhật Bản đã hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế, khi về nước sẽ được hoàn lại tiền thuế (gọi là tiền Nenkin).
Việc hoàn lại tiền Nenkin sẽ phụ thuộc vào số thời gian đóng bảo hiểm và mức lương mà người lao động đóng dựa trên hợp đồng ký kết với doanh nghiệp.
Theo quy định của Nhật Bản thì sẽ có 03 giai đoạn nhận tiền Nenkin bao gồm:
- Lấy tiền Nenkin lần 1: Tên gọi chính xác là: Thủ tục xin hoàn tiền Nenkin. (80% tiền nenkin của bạn).
- Lấy tiền Nenkin lần 2: Lần này được gọi là : Thuế thu nhập trên tổng số Nenkin được tính (20% tổng số tiền nenkin của bạn).
- Lấy tiền Nenkin lần 3: Lần này thực chất cũng là thủ tục xin hoàn thuế thu nhập cá nhân, tùy người có hoặc không hoặc mỗi cuối năm bạn đã được công ty hoặc nghiệp đoàn làm giúp rồi.
Điều kiện để có thể nhận được tiền lương hưu khi đến tuổi là người lao động cần đóng nenkin từ 10 năm trở lên. Tuy nhiên, số tiền nenkin nhận 1 lần lại chỉ được quy định tối đa 03 năm, bởi vậy nếu có đóng nhiều hơn số thời gian này thì những người nước ngoài sẽ bị thiệt một phần không nhỏ số tiền đã đóng này
Luật cũ :Thời hạn đăng ký lấy lại tiền trợ cấp lương hưu trọn gói là 2 năm kể từ ngày bạn về nước. Số tiền này được tính theo số tháng bạn đã đóng Nenkin, thời gian tối đa là 36 tháng. Ví dụ: Cho dù bạn đã làm tại Nhật Bản 05 năm (tương đương 60 tháng), thì số tiền trợ cấp lương hưu trọn gói của bạn cũng chỉ được tính tương ứng bằng 36 tháng.
Tuy nhiên, trong Dự luật mới thì để tạo môi trường làm việc thuận lợi hơn cho những người nước ngoài sinh sống tại Nhật, Bộ Lao động, Y tế và Phúc lợi Nhật Bản đã trình lên Hội đồng An sinh Xã hội về đề xuất tăng thời gian nhận lại tiền nenkin từ 03 năm lên tối đa 05 năm.
Kể từ tháng 04 năm 2021 đối với những cá nhân đóng số phí bảo hiểm lần cuối cùng từ tháng 04 năm 2021 trờ đi thì mức tiền hoàn lương hưu (Nenkin) được tính dựa trên thời hạn đóng phí bảo hiểm và theo năm có tháng cuối cùng đóng mức phí bảo hiểm này. Đối với cá nhân đóng số phí bảo hiểm lần cuối cùng từ trước tháng 03 năm 2021 thì mức tiền hoàn lương hưu (Nenkin) vẫn được tính là 36 tháng giống như trước đây. Công thức tính trợ cấp lương hưu trọn gói như sau:
Trợ cấp lương hưu trọn gói = Số tiền phí bảo hiểm của năm có tháng đóng bảo hiểm cuối cùng x 1/2 x Số dùng để tính mức thanh toán
Số sử dụng để tính mức thanh toán được thiết lập lên đến 60 tháng (05 năm) theo phân loại số tháng như kỳ đóng phí bảo hiểm và được thể hiện trong bảng dưới đây.
Trường hợp nộp lương hưu phúc lợi (Kosei Nenkin)
Từ tháng 04 năm 2021 đối với người có tháng đóng bảo hiểm cuối cùng (tháng trước tháng có ngày bị loại) là tháng 04 năm 2021 trở đi số tiền thanh toán được tính tối đa 60 tháng. Với những người có tháng cuối cùng đóng bảo hiểm trước tháng 03 năm 2021 số tiền thanh toán vẫn được tính tối đa 36 tháng (03 năm) như cũ.
Công thức tính lương hưu trọn gói trong trường hợp này được xác định như sau:
Lương hưu trọn gói = Tiền lương căn bản trung bình trong thời gian của người được bảo hiểm x Tỷ lệ thanh toán (tỷ lệ phí bảo hiểm) x 1/2 x Số dùng để tính mức phí thanh toán
Trong đó:
- Tiền lương căn bản trung bình trong thời gian người được bảo hiểm là số tiền thu được khi lấy tổng số tiền bao gồm (tiền lương căn bản của các tháng trong thời gian của người được hưởng bảo hiểm trước tháng 04 năm 2003 x 1,3) + (tổng tiền thưởng và tiền lương căn bản của các tháng trong thời gian của người được hưởng bảo hiểm từ sau tháng 04 năm 2003); chia cho tổng số tháng của thời gian được bảo hiểm.
- Tỷ lệ thanh toán là mức tỷ lệ phí bảo hiểm của tháng 10 năm trước của năm có tháng cuối cùng đóng bảo hiểm (nếu tháng cuối cùng đóng bảo hiểm là tháng 01 đến tháng 08 thì tỷ lệ bảo hiểm sẽ được tính vào tháng 10 của năm trước và ngược lại nếu tháng cuối cùng đóng bảo hiểm là tháng 09 đến tháng 12 thì tỷ lệ phí bảo hiểm sẽ được tính vào tháng 10 của năm nay) x 1/2 x số dùng để tính mức phí thanh toán.
>> Tham khảo: Cách tính tiền nenkin phải đóng ở Nhật Bản mới nhất?
2. Tiền Nenkin 3 năm ở Nhật Bản sẽ được nhận về bao nhiêu?
Tiền Nenkin nhận về được tính bằng Tiền lương trung bình (bao gồm lương cơ bản, thưởng, làm thêm) x hệ số thời gian tương ứng.
Hệ số thời gian tương ứng sẽ được xác định theo bảng như sau:
| Số tháng đã đóng bảo hiểm | Số tháng dùng để tính mức thanh toán | Hệ số Nenkin mới nhất 2023 |
| Từ 06 tháng - Dưới 12 tháng | 6 | 0.5 |
| Từ 12 tháng - Dưới 18 tháng | 12 | 1.1 |
| Từ 18 tháng - Dưới 24 tháng | 18 | 1.6 |
| Từ 24 tháng - Dưới 30 tháng | 24 | 2.2 |
| Từ 30 tháng - Dưới 36 tháng | 30 | 2.7 |
| Từ 36 tháng - Dưới 42 tháng | 36 | 3.3 |
| Từ 42 tháng - Dưới 48 tháng | 42 | 3.8 |
| Từ 48 tháng - Dưới 54 tháng | 48 | 4.4 |
| Từ 54 tháng - Dưới 60 tháng | 54 | 4.9 |
| Từ 60 tháng trở lên | 60 | 5.5 |
Ví dụ: Lương năm thứ 1 nhận được trung bình là 14 năm; năm thứ 2 là 16 man; năm thứ 3 là 17 man thì lương trung bình = (14 x 12 + 16 x 12 + 17 x 12) : 36 = 15,67 (man)
Hệ số từ 36 tháng trở lên bằng 3,3
Như vậy, tiền tổng Nenkin nhận được sau 03 năm là: 15,67 x 3,3 = 51,71 (man)
- Nenkin lần 1 sẽ nhận được 80% trên tổng số tiền và được chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của các bạn tại Việt Nam. Theo ví dụ nêu trên thì tiền Nenkin lần 1 tương đương 51,71 x 80% = 41,37 (man)
- Nenkin lần 2 của bạn còn lại theo lý thuyết là 20%. Tuy nhiên theo quy định lấy Nenkin lần 2 thì người nhận tiền phải ở Nhật Bản vì vậy người lao động phải ủy quyền cho bên dịch vụ làm thủ tục để có thể nhận được số còn lại. Trong tổng số 20% còn lại này thì bên dịch vụ sẽ triết khấu 20% phí thủ tục. Như vậy bạn sẽ nhận được 80% của số còn lại của lần 2.
Số tiền lần 2 nhận được : (41,37 x 20% ) x 80% = 6,62 (man)
Tổng số tiền nhận được khoảng 41,37 + 6,62 = 47,99 (man)
>> Tham khảo: Về nước bao lâu thì lấy được Nenkin ở Nhật Bản lần 1 và lần 2?
3. Thủ tục lấy lại tiền Nenkin gồm những gì ?
Để lấy tiền Nenkin lần 1 thì người lao động cần chuẩn bị một bộ hồ sơ bao gồm văn bản, giấy tờ sau:
- Bản photo hộ chiếu có đóng dấu hải quan của Nhật Bản. Trên giấy cần ghi rõ ngày thực tập nhập xuất cảnh.
- Giấy xác nhận mở tài khoản Ngân hàng tại Việt Nam của thực tập sinh.
- Số nenkin bản gốc.
- Đơn xin hoàn thuế Nenkin hay tờ khai lấy Nenkin.
- Gửi tất cả thủ tục hồ sơ, giấy tờ cần thiết tới trung tâm Nenkin Nhật Bản: ЈАРАN РЕNЅІОN ЅЕRVІСЕ. Địa chỉ: 3-5-24 Таkаіԁо-nіѕһі, Ѕugіnаmі-ku, Тоkуо 168-8505 ЈАРАN.
Sau 03 đến 04 tháng, Nhật Bản sẽ gửi cho người lao động tờ giấy thông báo nhận Nenkin và cấp tiền vào tài khoản ngân hàng của họ. Trong giấy thông báo nhận nenkin sẽ ghi rõ số tiền họ chi trả là bao nhiêu, nộp thuế bao nhiêu.
Lần 1 này, người lao động chỉ nhận được 80 % trên tổng số tiền trợ cấp lương hưu trọn gói.
Tuy nhiên, để lấy tiền Nenkin lần 2 sẽ phức tạp hơn vì người nhận cần phải đang ở Nhật Bản. Theo quy định thì người lao động sẽ nhận được 20 % số tiền còn lại sẽ nộp vào sở thuế. Tuy nhiên, nếu người lao động đang ở Việt Nam thì vẫn có thể ủy quyền cho các đơn vị dịch vụ để có thể làm hồ sơ thủ tục hưởng tiền Nenkin lần 2.
Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về: Nenkin là gì? Những điều cần biết về chế độ Nenkin tại Nhật Bản của Luật Minh Khuê
Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.