1. Các lĩnh vực giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính
Theo quy định tại Điều 3 của Thông tư 04/2022/TT-BTC, lĩnh vực giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính bao gồm các khía cạnh sau đây:
- Giám định tư pháp về kế toán và kiểm toán.
- Giám định tư pháp về giá.
- Giám định tư pháp về chứng khoán.
- Giám định tư pháp về thuế.
- Giám định tư pháp về hải quan.
- Giám định tư pháp về tải sản công.
- Giám định tư pháp về tài chính doanh nghiệp.
- Giám định tư pháp về các lĩnh vực tài chính khác theo quy định của pháp luật.
2. Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính mới nhất?
Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, khi đáp ứng đủ các tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 của Điều 7 Luật Giám định tư pháp 2012 và không nằm trong các trường hợp được mô tả tại khoản 2 của điều này, sẽ được xem xét và bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính. Chi tiết như sau:
- Các tiêu chuẩn mà Công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam cần đáp ứng để được xem xét và bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp bao gồm:
+ Sức khỏe tốt và phẩm chất đạo đức cao.
+ Trình độ đại học trở lên và đã có ít nhất 5 năm thực tế hoạt động chuyên môn trong lĩnh vực được đào tạo.
- Đối với những người được đề xuất bổ nhiệm làm giám định viên pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự, họ cần có ít nhất 3 năm thực tế hoạt động chuyên môn tại tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự. Đồng thời, người này cần có chứng chỉ đã qua đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ giám định.
- Các trường hợp sau đây sẽ không được bổ nhiệm làm giám định viên tư pháp:
+ Mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
+ Đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án mà chưa được xoá án tích về tội phạm do vô ý hoặc tội phạm ít nghiêm trọng do cố ý; đã bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng do cố ý.
+ Đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính giáo dục tại xã, phường, thị trấn, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc.
(Khoản 1 Điều 5 Thông tư 04/2022/TT-BTC)
3. Hồ sơ bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính
Hồ sơ bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính phải tuân theo quy định tại Điều 8 của Luật Giám định tư pháp năm 2012 (sửa đổi 2020), gồm có:
- Văn bản đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, theo đúng quy định tại khoản 2 của Điều 9 trong Luật Giám định tư pháp năm 2012 (sửa đổi 2020). Nếu là đơn đề nghị bổ nhiệm từ cá nhân đã từng là giám định viên tư pháp nhưng bị miễn nhiệm do nghỉ hưu hoặc thôi việc để thành lập Văn phòng giám định tư pháp, cũng phải đáp ứng các điều kiện nêu trên.
- Bản sao bằng tốt nghiệp từ trường đại học trở lên, phù hợp với lĩnh vực chuyên môn mà người được đề nghị bổ nhiệm tham gia.
- Sơ yếu lý lịch và Phiếu lý lịch tư pháp.
- Trong trường hợp người được đề nghị bổ nhiệm là công chức, viên chức, sĩ quan quân đội, sĩ quan công an nhân dân, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng, không cần có Phiếu lý lịch tư pháp.
- Giấy xác nhận về thời gian thực tế hoạt động chuyên môn của cơ quan, tổ chức nơi người được đề nghị bổ nhiệm đã làm việc.
- Chứng chỉ đào tạo hoặc bồi dưỡng nghiệp vụ giám định, đặc biệt là đối với người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên tư pháp trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự.
- Các giấy tờ khác chứng minh người được đề nghị bổ nhiệm đáp ứng đủ tiêu chuẩn theo quy định của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền quản lý lĩnh vực giám định.
Ngoài các điều đã nêu, quy trình bổ nhiệm giám định viên tư pháp tại Bộ Tài chính còn được thực hiện như sau:
- Lập văn bản đề xuất bổ nhiệm và cấp thẻ giám định viên tư pháp cho cá nhân được đề cử từ đơn vị thuộc Bộ Tài chính, nơi mà người được đề xuất đang thực hiện công tác.
- Đính kèm bản sao các văn bằng chứng minh về quá trình đào tạo, tuân thủ theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 7 của Luật Giám định tư pháp 2012 (đã được sửa đổi năm 2020). Đồng thời, bao gồm văn bản công nhận của cấp có thẩm quyền đối với các văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp.
- Đính kèm sơ yếu lý lịch của ứng viên, được xác nhận bởi cấp có thẩm quyền.
- Xác nhận về thời gian hoạt động chuyên môn của người được đề cử bổ nhiệm giám định viên tư pháp, theo thông tin chi tiết được quy định trong Phụ lục I, đi kèm theo Thông tư 04/2022/TT-BTC.
4. Quy định mới về giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính
Ngày 29/6/2022, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 40/2022/TT-BTC về giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính. Thông tư này bao gồm 4 chương, 29 điều và đưa ra nhiều quy định mới, đặc biệt được đánh giá là phù hợp với Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp năm 2020. Cụ thể:
Thứ nhất, Thông tư bổ sung 02 lĩnh vực giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính. Theo đó, giám định tư pháp trong lĩnh vực này bao gồm giám định tư pháp về kế toán, kiểm toán, giá, chứng khoán, thuế, hải quan, tài sản công, tài chính doanh nghiệp, và các lĩnh vực tài chính khác theo quy định của pháp luật. Thông tư số 40/2022/TT-BTC cụ thể bổ sung 02 lĩnh vực giám định tư pháp mới là giám định tư pháp về tài sản công và giám định tư pháp về tài chính doanh nghiệp so với quy định hiện hành tại Thông tư số 138/2013/TT-BTC ngày 09/10/2013 của Bộ Tài chính.
Thứ hai, Thông tư bổ sung quy định về tiêu chuẩn, hồ sơ, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp và việc cấp, thu hồi thẻ giám định viên tư pháp trong lĩnh vực tài chính. Tiêu chuẩn bổ nhiệm giám định viên tư pháp theo Thông tư là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam, đủ tiêu chuẩn quy định tại khoản 1 Điều 7 Luật Giám định tư pháp và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 7 Luật Giám định tư pháp. Hồ sơ, trình tự, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm giám định viên tư pháp và việc cấp, thu hồi thẻ giám định viên tư pháp được thực hiện theo quy định tại Điều 8 Luật Giám định tư pháp; khoản 4, khoản 6 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp và Thông tư số 11/2020/TT-BTP ngày 31/12/2020 của Bộ Tư pháp về mẫu thẻ, trình tự, thủ tục cấp mới, cấp lại thẻ giám định viên tư pháp.
Thứ ba, bổ sung thời hạn giám định tư pháp: Thông tư chi tiết quy định về thời hạn giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính, với thời gian tối đa không quá 03 tháng. Điều này áp dụng trừ khi vụ việc giám định liên quan đến ít nhất 02 nội dung giám định khác nhau trong lĩnh vực tài chính, có tính chất phức tạp hoặc đòi hỏi khối lượng công việc lớn, liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc phụ thuộc vào kết quả giám định của cơ quan, tổ chức, cá nhân khác. Trong những trường hợp này, thời hạn giám định tối đa có thể được mở rộng lên 04 tháng. Đồng thời, thời hạn giám định tư pháp có thể được gia hạn dưới quyết định của cơ quan trưng cầu giám định, nhưng không được vượt quá một nửa thời hạn giám định tối đa được quy định ban đầu.
Thứ tư, bổ sung quy định về Hội đồng giám định: Thông tư hướng dẫn chi tiết về việc thành lập Hội đồng giám định tại cơ quan Bộ Tài chính. Nếu việc thành lập Hội đồng giám định theo quy định tại Điều 30 Luật Giám định tư pháp, Vụ Tổ chức cán bộ chủ trì và phối hợp với các đơn vị liên quan thuộc Bộ sẽ lựa chọn cá nhân hoặc tổ chức có chuyên môn cao và uy tín trong lĩnh vực cần giám định. Thành phố này phải có ít nhất 03 thành viên. Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ quyết định việc thành lập Hội đồng giám định.
Thành phần, số lượng thành viên và cơ chế hoạt động của Hội đồng giám định sẽ được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Giám định tư pháp. Ngoài ra, Thông tư cũng bổ sung nhiều quy định mới về việc chuẩn bị giám định tư pháp, trình tự thực hiện giám định tư pháp, cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan.
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2022 và thay thế Thông tư số 138/2013/TT-BTC ngày 09/10/2013 của Bộ Tài chính, hướng dẫn một số nội dung của Luật Giám định tư pháp và Nghị định số 85/2013/NĐ-CP ngày 29/7/2013 của Chính phủ về chi tiết và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp.
Bài viết liên quan: Giám định viên tư pháp là gì? Điều kiện trở thành giám định viên tư pháp là gì?
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
