Tổng thống Mỹ có quyền rút nước Mỹ khỏi Nato không?

1. NATO có thể phải đối mặt với nguy cơ Mỹ rời khỏi liên minh NATO

Tờ Telegraph đã đưa tin vào ngày 9/3 về những cảnh báo của một số nhà ngoại giao từ các quốc gia thành viên của NATO. Các nhà ngoại giao này đã cảnh báo rằng các quốc gia châu Âu, là thành viên của khối quân sự này, cần chuẩn bị một số chiến lược để đối phó với hậu quả có thể xảy ra nếu Mỹ quyết định rút khỏi liên minh này. Một số ý kiến đưa ra trong bài báo cho thấy sự lo ngại về khả năng này, với một nhà ngoại giao châu Âu nói rằng việc Mỹ rút khỏi NATO là một "mối lo ngại" và không ai biết ông Trump sẽ ra quyết định gì tiếp theo.

Việc cựu Tổng thống Trump trở lại trở thành ứng cử viên cho cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2024 đã làm dấy lên những lo ngại và suy đoán về tương lai của NATO. Sau khi giành chiến thắng tại 14 trong tổng số 15 bang trong ngày "Siêu thứ Ba" và nhận được 995 phiếu bầu từ cử tri Đảng Cộng hòa, ông Trump đã trở thành đối thủ duy nhất của đảng Dân chủ. Hiện nay, ông được cho là sẽ đối đầu với đương kim Tổng thống Joe Biden trong cuộc bầu cử chính thức vào tháng 11. Trước đó, nhiều cựu quan chức cấp cao của Mỹ đã đưa ra dự đoán rằng dưới sự lãnh đạo của ông Trump, Mỹ có thể rút khỏi NATO. Cựu Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Mark Esper cũng đã đưa ra những lo ngại tương tự vào tháng 12/2023, dự đoán rằng ông Trump có thể quyết định rút binh sĩ Mỹ ra khỏi các quốc gia thành viên NATO, gây ra "sự sụp đổ của liên minh quân sự này".Thông tin này cũng được Reuters đưa tin vào thời điểm đó.

Vào giữa tháng 2, cựu Cố vấn An ninh quốc gia của ông Trump, ông John Bolton, đã đưa ra tuyên bố cũng nhấn mạnh về nguy cơ mà NATO đang đối diện: "NATO sẽ thực sự gặp nguy hiểm". Ông Bolton cũng cho biết rằng ông Trump "sẽ nỗ lực rời khỏi khối".

Một nhà ngoại giao châu Âu lên tiếng đề xuất rằng các thành viên còn lại của liên minh quân sự nên "lập kế hoạch" cho một kịch bản trong đó ông Trump thực hiện những kế hoạch như vậy hoặc làm suy yếu cam kết của Mỹ với NATO. Ông ta nhấn mạnh rằng cần phải "chuẩn bị sẵn sàng".

Một quan chức khác mô tả NATO đã "quá phụ thuộc vào Mỹ". Do đó, một "cuộc thảo luận" về việc phòng ngừa rủi ro khi Mỹ rút khỏi NATO là "cần thiết". Nguồn thứ ba được tờ báo trích dẫn cho biết các quốc gia châu Âu cũng cần kiểm tra tính đầy đủ của "kế hoạch phòng thủ" của chính họ trước những rủi ro như vậy.

Ở Anh, những lo ngại tương tự trước đây cũng đã được ông Lord Kim Darroch, cựu Đại sứ Anh tại Mỹ và Cố vấn An ninh quốc gia của Thủ tướng, lên tiếng. "Nếu tôi là một quan chức trong bất kỳ văn phòng thủ tướng nào trên khắp châu Âu, tôi sẽ ủy quyền cho các chuyên gia trong chính phủ bắt đầu thực hiện một số định hướng dự phòng về việc một NATO không có Mỹ sẽ như thế nào và hoạt động ra sao", ông Darroch nói trong một bài phát biểu.

Trong khi đó, ông Trump gần đây không đưa ra bất kỳ bình luận nào về việc rời khỏi liên minh quân sự. Thay vào đó, ông chỉ nhấn mạnh rằng ông sẽ không "bảo vệ" những thành viên NATO không đạt ngưỡng chi tiêu quân sự 2% GDP trong trường hợp xảy ra một cuộc tấn công, bao gồm cả từ Nga.

>> Xem thêm: NATO là gì? NATO gồm những nước nào? Những điều cần biết về Nato?

2. Tổng thống Mỹ có quyền rút nước Mỹ khỏi Nato không?

Trong một diễn biến mới, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bắt đầu thảo luận về khả năng rút nước này khỏi NATO hoặc giảm đáng kể cam kết của Mỹ với tổ chức này nếu ông tái đắc cử vào năm 2024.

Ông Trump đã thể hiện sự cởi mở với việc rời khỏi NATO hoàn toàn hoặc duy trì tại liên minh quân sự nếu các thành viên châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng và loại bỏ Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương. Điều này sẽ giảm bớt cam kết của Mỹ trong trường hợp một quốc gia thành viên bị tấn công.

Trong bối cảnh căng thẳng tại Ukraine, các thành viên Đông Âu - Baltic của NATO đang kêu gọi liên minh này tăng cường viện trợ quân sự cho Kiev. Tuy nhiên, ông Trump đã cảnh báo về nguy cơ "Chiến tranh thế giới thứ ba" ở châu Âu và hứa sẽ cắt giảm viện trợ quân sự cho Ukraine nếu ông tái đắc cử. Thay vào đó, ông muốn buộc Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky, phải đàm phán một thỏa thuận hòa bình với Nga.

Trong một video vận động tranh cử mới công bố, ông Trump đổ lỗi cho cuộc xung đột ở Ukraine cho "những kẻ hiếu chiến và những người theo chủ nghĩa toàn cầu hóa 'Nước Mỹ cuối cùng' ở Deep State, Lầu Năm Góc, Bộ Ngoại giao và tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia". Ông cho rằng họ đang ám ảnh với việc đẩy Ukraine vào phía NATO.

Ông Trump đã nghiên cứu một đề xuất chính sách của Tiến sĩ Sumantra Maitra với tựa đề "Đưa Mỹ rời xa châu Âu để hướng tới một NATO tê liệt" và ông đã thích một số ý tưởng của đề xuất này. Ông Trump vẫn muốn đưa Mỹ rời khỏi NATO, mặc dù có thể không thực hiện được, nhưng ông muốn có một nhóm chính sách cứng rắn hơn đối với NATO.

Ngày 12/7, Thượng nghị sĩ Marco Rubio, đại diện cho đảng Cộng hòa và bang Florida, cùng với Thượng nghị sĩ Tim Kaine, đại diện cho đảng Dân chủ và bang Virginia, đã tái giới thiệu Dự luật cấm bất kỳ Tổng thống Mỹ nào ra quyết định tự ý rút tư cách thành viên khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) mà không có sự đồng ý của Quốc hội hoặc không được Quốc hội phê chuẩn.

Trong bài phát biểu giới thiệu dự luật, Thượng nghị sỹ Rubio đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của NATO là một liên minh quân sự trong việc bảo vệ các lợi ích đồng minh và tăng cường sự hiện diện quốc tế của Mỹ. Do đó, mọi quyết định về việc rút khỏi liên minh này cần phải được thảo luận kỹ lưỡng và có sự đồng thuận của Quốc hội và người dân Mỹ.

Thượng nghị sỹ Tim Kaine đã khẳng định lại cam kết của Mỹ đối với NATO và đảm bảo rằng không có Tổng thống nào có thể đơn phương tuyên bố rút khỏi liên minh này mà không có sự phê chuẩn từ Quốc hội.

Dự luật này đã được giới thiệu lại nhiều lần trong các kỳ họp của Quốc hội Mỹ, kể cả trong thời gian Tổng thống Donald Trump đang tại chức và đã đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh quân sự này. Điều này cho thấy một sự nhất quán và cam kết của cả hai đảng đối với việc bảo vệ vai trò và cam kết của Mỹ đối với NATO.

Như vậy, Tổng thống Mỹ có quyền rút nước Mỹ khỏi Nato khi chưa ban hành đạo luật ngăn Tổng thống rút tư cách thành viên khỏi NATO.

3. NATO sẽ thiệt hại như thế nào nếu Mỹ rút khỏi?

Một báo cáo của Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) có trụ sở tại London đã chỉ ra rằng nếu Mỹ đột ngột rút khỏi NATO, các thành viên còn lại sẽ chịu mất mát lên đến 357 tỉ USD và có thể mất đến 15-20 năm mới có thể phục hồi được năng lực quốc phòng của liên minh.

Nghiên cứu được tài trợ bởi Bộ Ngoại giao Đức cho biết các thành viên NATO cần phải đầu tư thêm vào khí tài trên bộ, máy bay, hệ thống phòng thủ và tàu chiến để bảo vệ an ninh của liên minh khi Mỹ không còn là một phần của nó.

Báo cáo này đưa ra hai kịch bản, cả hai đều giả định về việc Mỹ rút khỏi NATO vào đầu những năm 2020. Trong kịch bản đầu tiên, các quốc gia châu Âu sẽ cần thay thế các khí tài hải quân của Mỹ, vốn đang đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ các lợi ích của liên minh ở các vùng biển quốc tế. Các chuyên gia ước tính rằng các thành viên NATO còn lại sẽ cần 94-110 tỉ USD để mua thiết bị mới, trong đó có 20-31 tỉ USD để mua 16 tàu chiến và 19-21 tỉ USD cho hệ thống khu trục hạm trang bị tên lửa phòng không tiên tiến.

Trong kịch bản thứ hai, một cuộc chiến tranh trên mặt đất với Nga có thể bùng nổ, đặc biệt là ở khu vực Kaliningrad nằm giữa Lithuania và Ba Lan. Trong trường hợp này, ngân sách mua sắm thiết bị có thể cao hơn, dao động từ 288 đến 357 tỉ USD, với 78 tỉ USD dành cho việc mua 90 hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot, xe tăng chiến đấu chủ lực, tàu chiến và máy bay.

Báo cáo của IISS cũng nhấn mạnh rằng chi phí trên không không bao gồm một cuộc chiến tranh toàn diện ở châu Âu, mà chỉ là một cuộc chiến tranh khu vực hạn chế, trong đó NATO có thể chiến thắng trước một đối thủ ngang hàng như Nga.

Những lo ngại của giới chức NATO về khả năng Mỹ rút khỏi liên minh quân sự này đã ngày càng tăng cao sau khi Tổng thống Trump nhậm chức. Kể từ khi nhậm chức, ông Trump đã nhiều lần công khai đặt nghi vấn về hiệu quả của NATO trong cuộc chiến chống khủng bố và chỉ trích các đồng minh không thực hiện đúng cam kết về chi tiêu quốc phòng mà liên minh đặt ra.

Xem thêm: Phân tích chính sách kinh tế đối ngoại của Mỹ từ khi Donald Trump đắc cử tổng thống

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về "Tổng thống Mỹ có quyền rút nước Mỹ khỏi Nato không?" mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!