1. Trách nhiệm cơ quan nhà nước trong sử dụng tài nguyên liên quan đến đập
Trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa theo quy định tại khoản 8 và khoản 9 Điều 50 Luật Tài nguyên nước 2023 (chưa có hiệu lực):
- Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn:
+ Chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường nghiên cứu, đề xuất phương án sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ chứa lớn, quan trọng để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du khi xảy ra các tình huống khẩn cấp, bất thường.
+ Trình phương án nêu trên lên Thủ tướng Chính phủ quyết định.
- Nhà nước: Đầu tư và khuyến khích tổ chức, cá nhân xây dựng công trình, hồ chứa nhằm mục đích:
+ Bảo vệ, kiểm soát, cải tạo, phục hồi, phát triển nguồn nước.
+ Cấp, trữ nước, bổ cập nước dưới đất.
+ Chuyển nước cho vùng khan hiếm nước, các đảo có dân sinh sống, vùng bị ảnh hưởng lớn do biến đổi khí hậu.
+ Bảo đảm chủ động trữ nước ngọt.
+ Điều hoà, phân phối tài nguyên nước nội tỉnh, liên tỉnh.
- Lưu ý: Luật Tài nguyên nước 2023 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2024, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 85 Luật Tài nguyên nước 2023.
Luật Tài nguyên nước 2023 quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa. Mục tiêu là đảm bảo an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội.
2. Vì sao cần có sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên nước
Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên nước là cần thiết vì những lý do sau:
- Tính phức tạp của nguồn nước:
+ Tài nguyên nước liên quan đến nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, môi trường,... do vậy đòi hỏi sự quản lý thống nhất và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước có liên quan.
+ Nguồn nước chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố tự nhiên và xã hội, biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường,... đòi hỏi có sự chung tay giải quyết từ nhiều phía.
- Hiệu quả quản lý:
+ Phối hợp giúp tránh chồng chéo, lãng phí trong công tác quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước.
+ Tăng cường tính hiệu quả, đồng bộ trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến nguồn nước, đảm bảo an ninh nguồn nước quốc gia.
+ Thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ tiên tiến vào quản lý tài nguyên nước.
- Bảo vệ môi trường:
+ Khai thác, sử dụng tài nguyên nước không hợp lý có thể dẫn đến ô nhiễm nguồn nước, suy thoái môi trường.
+ Phối hợp giúp xây dựng chiến lược, quy hoạch tổng thể về quản lý, khai thác và sử dụng tài nguyên nước một cách bền vững, bảo vệ môi trường.
+ Nâng cao ý thức trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả.
- Phát triển kinh tế - xã hội:
+ Nguồn nước đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là nông nghiệp, công nghiệp, du lịch,...
+ Phối hợp giúp đảm bảo cung cấp đủ nước cho các nhu cầu thiết yếu của đời sống và sản xuất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
+ Hỗ trợ các địa phương, đặc biệt là vùng khó khăn về nguồn nước, trong việc phát triển kinh tế - xã hội.
- Hợp tác quốc tế:
+ Việt Nam có nhiều sông ngòi, hồ nước liên quốc gia, đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ với các nước láng giềng trong quản lý tài nguyên nước.
+ Phối hợp giúp giải quyết các vấn đề chung về nguồn nước, như lũ lụt, hạn hán, ô nhiễm môi trường,...
+ Góp phần củng cố mối quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các nước trong khu vực và trên thế giới.
- Lợi ích của sự phối hợp:
+ Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên nước.
+ Bảo vệ nguồn nước và môi trường.
+ Phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
+ Tăng cường hợp tác quốc tế.
Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên nước là vô cùng quan trọng để đảm bảo an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
3. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước với việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa
Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước với việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa:
- Hoàn thiện hệ thống pháp luật:
+ Bổ sung, hoàn thiện các quy định về quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa, đảm bảo đồng bộ, chặt chẽ và phù hợp với thực tế.
+ Nâng cao tính minh bạch, công khai trong việc cấp phép xây dựng, vận hành đập, hồ chứa.
+ Quy định rõ trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra:
+ Thường xuyên thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
+ Nghiêm minh xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
+ Áp dụng các biện pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro do đập, hồ chứa gây ra.
- Ứng dụng khoa học kỹ thuật:
+ Áp dụng khoa học kỹ thuật vào công tác quản lý, vận hành đập, hồ chứa.
+ Sử dụng các hệ thống giám sát, cảnh báo sớm lũ lụt, hạn hán.
+ Lập các mô hình dự báo, đánh giá tác động của đập, hồ chứa đến môi trường.
- Nâng cao nhận thức:
+ Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về tầm quan trọng của việc bảo vệ nguồn nước, sử dụng tài nguyên nước tiết kiệm, hiệu quả.
+ Nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
+ Phát động phong trào thi đua về bảo vệ nguồn nước liên quan đến đập, hồ chứa.
- Phát triển nguồn nhân lực:
+ Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về tài nguyên nước có trình độ chuyên môn cao.
+ Nâng cao năng lực cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
- Hợp tác quốc tế:
+ Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa.
+ Chia sẻ kinh nghiệm, thông tin về quản lý, vận hành đập, hồ chứa.
+ Hợp tác giải quyết các vấn đề chung về nguồn nước liên quốc gia.
- Giải pháp cụ thể:
+ Đối với đập, hồ chứa lớn, quan trọng:
-> Lập và thực hiện quy hoạch tổng hợp khai thác, sử dụng tài nguyên nước lưu vực sông, liên lưu vực, quốc gia.
-> Xây dựng hệ thống giám sát, cảnh báo sớm lũ lụt, hạn hán.
-> Lập các mô hình dự báo, đánh giá tác động của đập, hồ chứa đến môi trường.
-> Thường xuyên kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa
.-> Có phương án ứng phó với các tình huống khẩn cấp, bất thường.
+ Đối với đập, hồ chứa nhỏ:
-> Quản lý theo quy định của địa phương.
-> Tăng cường tuyên truyền, giáo dục về an toàn đập, hồ chứa.
-> Hướng dẫn người dân sử dụng nước hợp lý, tiết kiệm.
Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước với việc khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa là nhiệm vụ quan trọng góp phần bảo đảm an ninh nguồn nước, bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân và cộng đồng trong việc thực hiện các giải pháp trên.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quy định về khai thác, sử dụng tài nguyên nước liên quan đến đập, hồ chứa. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
