Trách nhiệm yêu cầu bồi thường thiệt hại, xác định thiệt hại về môi trường

1. Trách nhiệm yêu cầu bồi thường thiệt hại, xác định thiệt hại về môi trường

Theo quy định tại Điều 131 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020, việc xác định và yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường được thực hiện theo quy trình rõ ràng và minh bạch. Khi Ủy ban nhân dân các cấp, tổ chức hoặc cá nhân phát hiện dấu hiệu của ô nhiễm, suy thoái môi trường, họ có trách nhiệm thông báo cho cơ quan có thẩm quyền.

Cơ quan chức năng sau đó sẽ tổ chức thu thập và thẩm định dữ liệu, chứng cứ để xác định thiệt hại đối với môi trường. Quy trình này được chia thành các cấp độ, với Ủy ban nhân dân cấp xã đảm nhận trách nhiệm yêu cầu bồi thường và đề xuất Ủy ban nhân dân cấp huyện tổ chức thu thập và thẩm định dữ liệu. Tương tự, Ủy ban nhân dân cấp huyện và tỉnh sẽ tiếp tục quy trình này từ cấp xã trở lên, trong khi Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm yêu cầu bồi thường và phối hợp với các cấp ủy ban nhân dân.

Đồng thời, Chính phủ sẽ đảm nhận vai trò quan trọng trong việc quy định chi tiết các điều khoản của Điều 131 này. Quy định chi tiết này hứa hẹn sẽ hệ thống hóa quy trình xác định và bồi thường thiệt hại về môi trường, từ đó tăng cường công bằng và minh bạch trong quá trình bảo vệ môi trường và nguồn lợi thiên nhiên.

Theo quy định tại Điều 113 của Nghị định 08/2022/NĐ-CP, cơ quan tiếp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường chịu trách nhiệm như sau:

- Tiếp nhận thông báo và chuyển đến cơ quan có thẩm quyền:

+ Cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm tiếp nhận thông báo về việc môi trường có dấu hiệu ô nhiễm, suy thoái.

+ Trong trường hợp không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình, cơ quan tiếp nhận phải chuyển ngay thông báo và tài liệu kèm theo đến cơ quan có thẩm quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường để giải quyết.

- Kiểm tra, xác minh thông tin và lập biên bản:

+ Cơ quan tiếp nhận có nhiệm vụ kiểm tra và xác minh thông tin về các dấu hiệu môi trường bị ô nhiễm, suy thoái.

+ Lập biên bản với xác nhận của cán bộ xác minh, đại diện của dân cư nơi xảy ra ô nhiễm, suy thoái, đại diện Ủy ban nhân dân cấp xã (trong trường hợp cơ quan giải quyết là Ủy ban nhân dân cấp huyện trở lên).

- Xác định tổ chức, cá nhân gây ô nhiễm, suy thoái môi trường: Cơ quan tiếp nhận phải xác định tổ chức, cá nhân có trách nhiệm gây ô nhiễm, suy thoái môi trường.

- Tổ chức thu thập, thẩm định dữ liệu và yêu cầu bồi thường:

+ Tổ chức hoặc thuê đơn vị có chức năng và năng lực phù hợp để thu thập dữ liệu, chứng cứ và xác định trách nhiệm bồi thường.

+ Thành lập hội đồng thẩm định dữ liệu, chứng cứ để xác định thiệt hại đối với môi trường.

+ Đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại dựa trên kết quả tư vấn của hội đồng thẩm định dữ liệu, chứng cứ.

- Xác định thiệt hại và yêu cầu bồi thường:

+ Thực hiện xác định thiệt hại và yêu cầu bồi thường về tính mạng, sức khỏe con người, tài sản và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân do suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường.

+ Trong trường hợp được ủy quyền theo quy định của pháp luật về dân sự, cơ quan tiếp nhận phải thực hiện xác định thiệt hại và yêu cầu bồi thường.

Những quy định này nhằm đảm bảo rằng quá trình xử lý yêu cầu bồi thường thiệt hại về môi trường diễn ra có tính minh bạch, công bằng và tuân thủ theo quy định của pháp luật.

2. Giải quyết việc bồi thường thiệt hại bảo vệ môi trường theo quy định

Căn cứ vào Điều 133 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020, quy định về giải quyết bồi thường thiệt hại về môi trường như sau:

- Phương pháp giải quyết thông qua thương lượng:

+ Bồi thường thiệt hại về môi trường được khuyến khích giải quyết thông qua thương lượng giữa các bên liên quan.

+ Trong trường hợp không thể đạt được thỏa thuận thông qua thương lượng, các bên có thể chọn một trong các hình thức giải quyết sau đây:

- Hòa giải: Bên tố và bên bị tố có thể lựa chọn phương pháp hòa giải để giải quyết mâu thuẫn về bồi thường thiệt hại về môi trường.

- Giải quyết tranh chấp bằng trọng tài: Nếu không thể giải quyết thông qua hòa giải, bên tố và bên bị tố có thể thống nhất giải quyết mâu thuẫn bằng trọng tài.

- Giải quyết tranh chấp bằng Tòa án:

Trong trường hợp không thể thỏa thuận thông qua hòa giải hoặc trọng tài, các bên có quyền chọn giải quyết tranh chấp bằng cách nộp đơn kiện lên Tòa án.

- Quy trình giải quyết tại Tòa án:

+ Giải quyết tại Tòa án sẽ tuân theo quy định về bồi thường thiệt hại dân sự ngoài hợp đồng và pháp luật về tố tụng dân sự.

+ Tuy nhiên, có một điểm cần lưu ý: Luật Bảo vệ Môi trường 2020 không áp dụng các quy định về chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm pháp luật và thiệt hại xảy ra trong trường hợp giải quyết tại Tòa án. Việc này thuộc trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm, gây ô nhiễm về môi trường.

Những quy định này nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc giải quyết mâu thuẫn và bồi thường thiệt hại về môi trường một cách công bằng và hiệu quả.

3. Chi phí bồi thường thiệt hại bảo vệ môi trường 

Căn cứ vào Điều 134 của Luật Bảo vệ Môi trường 2020, chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường được quy định như sau:

- Các nội dung cụ thể để tính toán chi phí bồi thường:

+ Chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường được tính căn cứ vào nhiều nội dung:

• Chi phí thiệt hại trước mắt và lâu dài do sự suy giảm chức năng, tính hữu ích của môi trường.
• Chi phí xử lý, cải tạo môi trường.
• Chi phí giảm thiểu, triệt tiêu nguồn gây thiệt hại hoặc tổ chức ứng phó sự cố môi trường.
• Chi phí xác định thiệt hại và thực hiện thủ tục bồi thường thiệt hại về môi trường.

+ Tùy thuộc vào điều kiện cụ thể, có thể áp dụng quy định để tính chi phí thiệt hại về môi trường, làm căn cứ để bồi thường và giải quyết mâu thuẫn về bồi thường thiệt hại về môi trường.

- Hình thức chi trả chi phí bồi thường:

+ Chi phí bồi thường thiệt hại về môi trường do tổ chức, cá nhân gây ra có thể được chi trả trực tiếp.

+ Ngoài ra, tổ chức, cá nhân cũng có thể nộp chi phí bồi thường về Quỹ Bảo vệ Môi trường Việt Nam hoặc quỹ bảo vệ môi trường cấp tỉnh để tổ chức chi trả.

Những quy định này nhằm đảm bảo rằng người gây thiệt hại về môi trường sẽ chịu trách nhiệm và đóng góp vào việc khôi phục, bảo vệ môi trường theo nguyên tắc "người gây hại, người bồi thường"Theo Điều 133 và Điều 134 của Luật, người gây thiệt hại về môi trường phải chịu trách nhiệm và đóng góp vào việc khôi phục môi trường.

Chi phí bồi thường được tính dựa trên nhiều yếu tố như chi phí thiệt hại trước mắt và lâu dài, chi phí xử lý, cải tạo môi trường, chi phí giảm thiểu, triệt tiêu nguồn gây thiệt hại, chi phí xác định thiệt hại và thủ tục bồi thường. Các bên liên quan có thể lựa chọn giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải, trọng tài, hoặc Tòa án. Người gây thiệt hại có trách nhiệm chi trả chi phí bồi thường trực tiếp hoặc nộp về Quỹ Bảo vệ Môi trường để đảm bảo rằng nguồn lực này sẽ được sử dụng cho mục đích khôi phục môi trường. Những quy định này hỗ trợ nguyên tắc "người gây hại, người bồi thường", đồng thời tạo cơ chế để khôi phục môi trường và ngăn chặn các hành vi gây hại môi trường trong tương lai..

Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Ô nhiễm môi trường là gì? Dấu hiệu, nguyên nhân và cách khắc phục

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.