Mục lục bài viết

Căn cứ vào khoản 4 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019, lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc; thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.

Như vậy, trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi, lao động nữ có thể được đi làm muộn, đi về sớm, nhưng tổng thời gian đi làm muộn và đi về sớm không quá 60 phút/ngày.

Tóm lại, quy định nêu trên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho lao động nữ trong việc chăm sóc con nhỏ dưới 12 tháng tuổi (bảo đảm có thồi gian cho con bú, cho con ăn...).

Luật Minh Khuê phân tích, làm rõ quy định pháp lý trên như sau:

Nữ giới là bộ phận quan trọng hệ thống lao động nhằm tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần thúc đẩy sự tiến bộ của thế giới. Hiện nay, nữ giới tham gia vào lực lượng lao động ngày càng nhiều và cũng có thể tham gia vào nhiều lĩnh vực công việc như nam giới. Chúng ta có thể hiểu cơ bản rằng Luật Lao động là người có khả năng lao động và có giới tính nữ, được nhận làm việc theo Hợp đồng lao động, được tuyển dụng hợp pháp và được trả lương cũng như chịu sự quản lý từ người sử dụng lao động. Trong hệ thống các quyền của con người thì quyền của Lao động nữ được coi như là một bộ phận có vai trò quan trọng được thừa nhận thành một giá trị của xã hội. Lao động nữ mang những đặc tính về sức khỏe, tâm sinh lý riêng mà chỉ bản thân họ mới có. Quyền của lao động nữ khi mang thai, sinh con và nuôi con nhỏ đã được pháp luật đảm qua các quyền: Về việc làm, bảo hiểm xã hội, nghỉ thai sản, kỷ luật lao động. Kết quả nghiên cứu đã khẳng định về cơ bản, quyền của lao động nữ khi mang thai, sinh con và nuôi con nhỏ đã được bảo vệ có hiệu quả bằng các quy định của pháp luật. Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là Lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi được hưởng những quyền lợi gì?

 

1. Thời gian làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi

Tại điểm b khoản 1 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019 quy định Người sử dụng lao động không được sử dụng người lao động làm việc ban đêm, làm thêm giờ và đi công tác xã trong hai trường hợp đó là: Mang thai từ tháng thứ 07 hoặc từ tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo; Đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, trừ trường hợp được người lao động đồng ý. 

Các quy định của pháp luật lao động này về mảng đảm bảo thời gian nghỉ ngơi bước đầu cũng đã có những ưu đãi đối với Luật lao động để giúp họ thực hiện tốt chức năng chính của mình là một người mẹ người vợ đảm đồng thời chăm sóc sức khỏe sinh sản của lao động nữ để nâng cao hỗ trợ điều kiện tốt nhất cho lao động nữ giúp họ phát triển toàn diện về tâm lý tinh thần và thể chất để phục vụ cho việc quay lại với sản xuất. Đây là quy định rất phù hợp vì trong các khoảng thời gian này nếu người phụ nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi đi làm thì sẽ quá sức với họ, không đảm bảo được vấn đề sức khỏe cho người lao động. Vì trong quá trình này, người lao động vừa thực hiện nghĩa vụ của người lao động, vừa phải thực hiện trách nhiệm của một người làm vợ, làm mẹ nên nếu thời gian làm việc quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của người lao động và ảnh hưởng đến con của người lao động khi người mẹ không có nhiều thời gian ở bên cạnh và chăm sóc con.

Ngoài ra trong quá trình lao động để người lao động nữ có thêm thời gian để chăm sóc con khi con đang dưới 12 tháng tuổi thì pháp luật lao động quy định về việc rút ngắn thời giờ làm việc mà vẫn được hưởng đủ lương theo hợp đồng lao động. Cụ thể đối với người lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi sẽ được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc của mình, trong thời gian nghỉ ngơi này người lao động vẫn được hưởng toàn bộ quyền lợi của mình. Quy định này được áp dụng nhằm mục đích để người lao động nữ có thêm thời gian để nghỉ ngơi, chăm sóc bản thân, gia đình và con cái. Trong quá trình nghỉ người lao động và người sử dụng lao động có thể thỏa thuận với nhau về việc sắp xếp thời gian nghỉ ở thời điểm nào trong ngày.

>> Tham khảo: Xử lý hợp đồng lao động hết hạn khi đang mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi?

 

2. Người lao động nuôi con dưới 12 tháng tuổi không bị kỷ luật lao động

Khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động, theo đó:

"4. Không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang trong thời gian sau đây:

a) Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động;

b) Đang bị tạm giữ, tạm giam;

c) Đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 125 của Bộ luật này;

d) Người lao động nữ mang thai; người lao động nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi."

Theo quy định của Bộ luật lao động năm 2019 thì khi người lao động vi phạm vào những trường hợp bị kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật hay theo quy chế lao động của người sử dụng lao động. Theo đó các hình thức kỷ luật lao động bao gồm hình thức khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức hay sa thải. Tuy nhiên với quy định của pháp luật về bảo vệ người lao động khi vừa mới sinh con thì dù đó là hình thức xử lý kỷ luật lao động nào thì người lao động đang trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi vẫn không bị xử lý kỷ luật trong giai đoạn này. 

Do đó, nếu lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi vi phạm kỷ luật sẽ không bị xử lý. Tuy nhiên, hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng thì lao động nữ vẫn có thể bị xử lý kỷ luật do thời hiệu xử lý kỷ luật lao động có thể kéo dài. (Quy định tại Điều 123 Bộ luật lao động năm 2019). Quy định này nhằm đảm bảo quyền lợi và công việc cho người lao động nữ khi đang thực hiện thiên chức làm mẹ. Tuy nhiên quy định này không có nghĩa là lao động nữ không bị xử lý kỷ luật mà người lao động nữ không bị xử lý kỷ luật mà ngươi lao động khi vi phạm sẽ được tạm hoãn xử lý kỷ luật lao động và kể từ thời điểm con đủ 01 tuổi, nếu vẫn còn thời hiệu, lúc này lao động nữ mới bị xử lý kỷ luật.

>> Tham khảo: Chế độ làm việc khi đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi?

 

3. Người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi không bị sa thải hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, được bảo đảm về công việc

Điều 140 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về bảo đảm việc làm cho lao động nghỉ thai sản, theo đó:  "Lao động được bảo đảm đảm việc làm cũ khi trở lại làm việc sau khi nghỉ hết thời gian theo quy định tại các khoản 1, 3 và 5 Điều 139 của Bộ luật này mà không bị cắt giảm tiền lương và quyền, lợi ích so với trước khi nghỉ thai sản; trường hợp việc làm cũ không còn thì người sử dụng lao động phả bố trí việc làm khác cho họ với mức lương không thấp hơn mức lương trước khi nghỉ thai sản."

Như vật, lao động nữ được bảo đảm việc làm cũ khi trở lại làm việc sau khi nghỉ hết thời gian thai sản theo quy định; trường hợp việc làm cũ không còn thì người sử dụng lao động phải bố trí việc làm khác cho họ với mức lương không thấp hơn mức lương trước khi nghỉ thai sản.

Bên cạnh đó, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm con, thì người phụ nữ cần có việc làm và thu nhập ổn định cuộc sống, pháp luật lao động quy định về các trường hợp sa thải hay đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động không được áp dụng với người lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi. Theo đó, khi lao động nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người sử dụng lao động không được phép lấy lý do này để sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, trừ khi người sử dụng lao động là cá nhân chết hoặc là tổ chức chấm dứt hoạt động. Vì sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là việc người sử dụng lao động chấm dứt quan hệ lao động với người lao động, nguyên nhân dẫn tới việc này có thể xuất phát từ nguyên nhân khách quan hoặc từ lỗi của người lao động.

Bởi lẽ, phải hiểu rằng việc chấm dứt quan hệ lao động trong giai đoạn người lao động dưới 12 tháng tuổi sẽ làm cho người lao động gặp khó khăn trong cuộc sống, làm ảnh hưởng đến thu nhập của người lao động đến đời sống của người lao động và những người liên quan. Có thể thấy đây là một quy định rất hợp lý để đảm bảo quyền lợi cho người lao động nhằm đảm bảo cuộc sống ổn định cho lao động nữ cũng như giúp lao động nữ có thu nhập để trang trải chi phí nuôi con nhỏ.

 

4. Được nghỉ 1 giờ hưởng nguyên lương mỗi ngày

Căn cứ khoản 4 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019 thì: "4. Lao động nữ trong thời gian hành kinh được nghỉ mỗi ngày 30 phút, trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc. Thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động".

Đây là quy định pháp luật tạo điều kiện cho lao động nữ trong việc cho con bú, trà sữa và nghỉ ngơi. Ngoài ra theo hướng dẫn tại khoản 4 Điều 80 Nghị định 145/2020/NĐ-CP ngày 14 tháng 12 năm 2020 của chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của bộ luật lao động về điều kiện lao động và quan hệ lao động thì:

- Lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi có quyền được nghỉ mỗi ngày 60 phút trong thời gian làm việc để cho con bú, vắt, trữ sữa, nghỉ ngơi. Thời gian nghỉ vẫn được hưởng đủ tiền lương theo hợp đồng lao động.

- Trường hợp lao động nữ có nhu cầu nghỉ linh hoạt hơn so với quy định tại điểm a khoản này thì người lao động thỏa thuận với người sử dụng lao động để được bố trí nghỉ phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc và nhu cầu của lao động nữ.

- Trường hợp lao động nữ không có nhu cầu nghỉ và được người sử dụng lao động đồng ý để người lao động làm việc thì ngoài tiền lương được hưởng theo quy định tại điểm a khoản này, người lao động được trả thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm trong thời gian được nghỉ.

Như vật lao động nữ được phép thỏa thuận với người sử dụng lao động để được bố trí việc lịch nghỉ linh hoạt phù hợp với điều kiện thực tế tại nơi làm việc và nhu cầu của lao động nữ. Đặc biệt, nếu không có nhu cầu nghỉ và được người sử dụng lao động đồng ý cho làm việc thì người lao động sẽ được trả thêm tiền lương theo công việc mà người lao động đã làm trong thời gian được nghỉ.

 

5. Hưởng chế độ ôm đau khi con ốm

Điều 141 Bộ luật Lao động năm 2019 có quy định về trợ cấp trong thời gian chăm sóc con ốm đau, thai sản và thực hiện các biện pháp tránh thai, theo đó thời gian nghỉ việc khi chăm sóc con dưới 07 tuổi ốm đau, khám thai, sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu, phá thai bệnh lý, thực hiện các biện pháp tránh thai, triệt sản, người lao động được hưởng trợ cấp theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Như vậy, người lao động sẽ được nghỉ làm và hưởng theo chế độ của Bảo hiểm xã hội.

Căn cứ Điều 25 Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau khi con bị bệnh nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện: Phải nghỉ việc để chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau; Có xác nhận của cơ sở khám, chữa bệnh có thẩm quyền. Như vậy, nếu đáp ứng các điều kiện trên, lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng cũng sẽ được hưởng quyền lợi về chế độ ốm đau.

 

6. Lao động nữ được ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới

Trong trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian người lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng tuổi, sẽ được ưu tiên giao kết hợp đồng mới theo quy định tại khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019.

 

7. Được chuyển làm công việc nhẹ nhàng hơn

Căn cứ khoản 2 Điều 137 Bộ luật Lao động năm 2019 vê bảo vê thai sản, theo đó:  "Lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai và có thông báo cho người sử dụng lao động biết thì được người sử dụng lao động chuyển sang làm công việc nhẹ hơn, an toàn hơn hoặc giảm bớt 01 giờ làm việc hằng ngày mà không bị cắt giảm tiền lương và quyền, lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi."

Như vậy, theo quy định này lao động nữ sẽ được làm công việc nhẹ nhàng hơn, an toàn hơn mà không bị cắt giảm tiền lương và quyền, lợi ích cho đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi tuy nhiên quyền lợi này chỉ áp dụng đến hết thời gian nuôi con dưới 12 tháng đồng nghĩa với việc nếu con trong 01 tuổi, lao động nữ sẽ phải quay về chế độ làm việc trước khi mang thai và sinh con.

 

8. Xử phạt người sử dụng lao động vi phạm quy định về lao động nữ nuôi con dưới 12 tháng

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đới với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:

a) Sử dụng người lao động mang thai từ tháng thứ 07 hoặc từ tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa;

b) Sử dụng người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm hoặc đi công tác xa, trừ trường hợp được người lao động đồng ý.

c) Không thực hiện việc chuyển công việc hoặc làm giờ làm đối với lao động nữ làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm nghề, công việc có ảnh hưởng xấu tới chức năng sinh sản và nuôi con khi mang thai mà người lao động đã thông báo với người sử dụng lao động biết theo quy định tại khoản 2 Điều 137 của Bộ luật Lao động trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.

d) Không cho lao động nữ nghỉ 30 phút mỗi ngày trong thời gian hành kinh trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác.

đ) Không cho lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác;

e) Không bảo đảm việc làm cho người lao động theo quy định tại Điều 140 của Bộ luật lao động.

g) Không ưu tiên giao kết hợp đồng lao động mới đối với trường hợp hợp đồng lao động hết hạn trong thời gian lao động nữ mang thai hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi;

h) Xử lý kỷ luật lao động đối với lao động nữ trong thời gian mang thai hoặc nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội; xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi,...

Như vậy, người sử dụng lao động có hành vi không cho lao động nữ trong thời gian nuôi con dưới 12 tháng tuổi nghỉ 60 phút mỗi ngày trừ trường hợp hai bên có thỏa thuận khác thì bị phạt tiền từ 10 - 20 triệu đồng.

Trong trường hợp bạn còn bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến vấn đề này hay các vấn đề khác như doanh nghiệp, hôn nhân và gia đình, bảo hiểm, dân sự, hình sự,... cần giải đáp về mặt pháp lý các bạn đừng ngần ngại nhấc máy lên và gọi tới số tổng đài Luật sư tư vấn pháp luật lao động: 1900.6162 để được đội ngũ luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý với nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi rất hân hạnh được đồng hành cùng quý khách hàng. Trân trọng!