1. Thi thăng hạng chức danh nghề nghiệp được hiểu như thế nào?

Trước hết về chức danh nghề nghiệp, theo quy định tại Điều 8 Khoản 1 Luật viên chức 2010 sửa đổi, bổ sung 2019 thì chức danh nghề nghiệp là cách gọi để thể hiện trình độ và khả năng chuyên môn, nghiệp vụ của viên chức trong một lĩnh vực nghề nghiệp, công việc cụ thể. Theo đó, thăng hạng chức danh nghề nghiệp chính là việc viên chức sẽ được bổ nhiệm giữ chức danh nghề nghiệp ở một hạng cao hơn so với hạng cũ trong cùng một lĩnh vực nghề nghiệp nhất định.

Như vậy, thi thăng hạng chức danh nghề nghiệp là quá trình mà giáo viên hoặc các viên chức trong các ngành nghề khác được đánh giá và xét duyệt để nâng hạng chức danh nghề nghiệp của mình. Quá trình này bao gồm một kỳ thi để đánh giá kiến thức, kỹ năng và năng lực chuyên môn của người dự thi trong lĩnh vực công việc của họ. Kết quả của kỳ thi sẽ quyết định xem người dự thi có được thăng hạng lên một chức danh nghề nghiệp cao hơn trong ngành hay giữ nguyên chức danh hiện tại.

Quá trình thi thăng hạng chức danh nghề nghiệp thường được quản lý và điều chỉnh bởi cơ quan hoặc đơn vị có thẩm quyền trong lĩnh vực đó. Cơ quan này có thể là bộ giáo dục, sở giáo dục hoặc các tổ chức chuyên ngành tương tự, tùy thuộc vào lĩnh vực công việc cụ thể. Nhiệm vụ của cơ quan này là thiết lập các tiêu chuẩn và quy định về quá trình thi, quyết định về việc thăng hạng chức danh nghề nghiệp và đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong quá trình đánh giá. Và viên chức dự thi sẽ phải tham gia kỳ thi để chứng minh khả năng và năng lực của mình trong lĩnh vực công việc theo những bài thi đã được đề ra.

2. Trường hợp nào được miễn thi môn ngoại ngữ và môn tin học trong kỳ thi thăng hạng?

Hiện nay thi thăng hạng viên chức gồm những môn thi khác nhau, và căn cứ theo Điều 39 Nghị định 115/2020/NĐ-CP quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức thì kỳ thi thăng hạng viên chức bao gồm bốn môn thi đó là:

- Môn kiến thức chung với hình thức thi trắc nghiệm, thời gian 60 phút, nội dung bao gồm 60 câu hỏi về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật liên quan đến viên chức.

- Môn ngoại ngữ với hình thức thi trắc nghiệm, thời gian 30 phút, tương ứng với 30 câu hỏi về một trong năm thứ tiếng Anh, Nga, Pháp, Đức, Trung Quốc theo yêu cầu của người đứng đầu cơ quan, đơn vị tổ chức thi thăng hạng.

- Môn tin học có hình thức thi trắc nghiệm trong thời gian 30 phút, nội dung 30 câu hỏi được thiết lập theo yêu cầu của chức danh nghề nghiệp dự thi.

- Môn nghiệp vụ chuyên ngành, tùy từng trường hợp viên chức thi thăng hạng chức danh nghề nghiệp hạng 1, hạng 2 hay hạng 3, hạng 4 thì yêu cầu về hình thức, thời gian, nội dung thi là khác nhau.

Cũng tại Nghị định 155 tại Khoản 6 và Khoản 7 Điều 39, viên chức chỉ bắt buộc phải tham gia dự thi hai môn đó là môn kiến thức chung và môn nghiệp vụ chuyên ngành, còn môn thi ngoại ngữ và môn thi tin học sẽ được miễn trong kỳ thi thăng hạng. Cụ thể như sau:

- Điều kiện để miễn thi môn ngoại ngữ:

Viên chức còn dưới 5 năm công tác, căn cứ theo tháng đủ tuổi nghỉ hưu.
Viên chức dự thi có chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số hoặc là người dân tộc thiểu số đang công tác ở vùng dân tộc thiểu số.
Viên chức cần có bằng tốt nghiệp đại học, sau đại học chuyên ngành ngoại ngữ, hoặc có bằng tốt nghiệp chuyên ngành ngoại ngữ cùng trình độ đào tạo so với trình độ đào tạo chuyên môn và nghiệp vụ quy định cho chức danh nghề nghiệp mà viên chức đang dự thi.
Viên chức cần có bằng tốt nghiệp đại học, sau đại học hoặc có bằng tốt nghiệp theo yêu cầu về trình độ đào tạo so với trình độ đào tạo chuyên môn và nghiệp vụ quy định trong tiêu chuẩn của chức danh nghề nghiệp, thông qua việc học tập ở nước ngoài hoặc học bằng tiếng nước ngoài ở Việt Nam, và được cơ quan có thẩm quyền công nhận.

- Điều kiện để miễn thi môn tin học:

Viên chức dự thi phải có một bằng tốt nghiệp hợp lệ từ trường trung cấp trở lên, và chuyên ngành của bằng tốt nghiệp đó phải liên quan đến lĩnh vực tin học và công nghệ thông tin. Viên chức có thể sở hữu bằng tốt nghiệp từ các chuyên ngành như Kỹ thuật máy tính, Công nghệ thông tin, Quản lý hệ thống thông tin, Lập trình, An ninh mạng, hay bất kỳ chuyên ngành nào khác có liên quan đến tin học và công nghệ thông tin.

3. Quy định về hồ sơ thi thăng hạng viên chức hiện nay

Để đăng ký dự thi thăng hạng viên chức hợp lệ thì viên chức cần phải đáp ứng những điều kiện về hồ sơ đăng ký dự thi thăng hạng theo quy định tại Điều 36 Nghị định 115/2020/NĐ-CP bao gồm những thành phần giấy tờ, tài liệu như sau:

- Sơ yếu lý lịch của viên chức phải được lập trước thời hạn cuối cùng nộp hồ sơ dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp, và không muộn hơn 30 ngày so với thời hạn đó. Sơ yếu lý lịch này cần có xác nhận từ cơ quan hoặc đơn vị sử dụng viên chức.

- Bản nhận xét và đánh giá của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập sử dụng viên chức đăng ký dự thi hoặc của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý đơn vị sự nghiệp công lập cần được đính kèm theo hồ sơ đăng ký. Những nhận xét và đánh giá này liên quan đến tiêu chuẩn và điều kiện đăng ký dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp của viên chức, theo quy định hiện hành.

- Viên chức cần nộp bản sao các văn bằng, chứng chỉ theo yêu cầu của chức danh nghề nghiệp mà viên chức đang dự thi hoặc xét thăng hạng. Điều đáng lưu ý là:

Nếu viên chức có bằng tốt nghiệp chuyên môn đã đạt chuẩn đầu ra về ngoại ngữ và tin học theo quy định tương ứng với yêu cầu của chức danh nghề nghiệp dự thi, thì bằng tốt nghiệp đó có thể được sử dụng thay thế chứng chỉ ngoại ngữ và tin học.
Ngoài ra, nếu viên chức được miễn thi môn ngoại ngữ hoặc môn tin học, thì cũng được miễn chứng chỉ tương ứng theo quy định của pháp luật.

- Ngoài những yêu cầu đã nêu trên, còn có các yêu cầu khác được quy định trong tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp đối với việc dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh. Để nắm rõ được các yêu cầu cụ thể khác cần phải căn cứ vào các văn bản hướng dẫn của từng ngành nghề cụ thể, chẳng hạn căn cứ vào Điều 3 Thông tư 34/2021/T-BGDĐT quy định tiêu chuẩn, điều kiện thi thăng hạng chức danh nghề nghiệp giáo viên, đã nêu rõ các tiêu chuẩn, điều kiện thăng hạng đối với giáo viên đó là: Cơ sở giáo dục có nhu cầu cử viên chức dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp nếu có nhu cầu và được sự đồng ý của người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền quản lý. Để đủ điều kiện, viên chức cần được xếp loại ở mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong năm công tác liền kề trước năm dự thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp. Ngoài ra, viên chức cần có phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp tốt. Đồng thời, viên chức không được đang trong thời hạn xử lý kỷ luật và không được thực hiện các quy định liên quan đến kỷ luật viên chức,.....

Để hiểu rõ hơn về vấn đề này bạn có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề Tiêu chuẩn, điều kiện thi, xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp viên chức giảng dạy tại trường cao đẳng sư phạm, cơ sở giáo dục đại học công lập của Luật Minh Khuê.

Để được hỗ trợ với bất kỳ vướng mắc nào hoặc cần tư vấn về các vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7 theo số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tới địa chỉ: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin chân thành cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm và theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.