Người gửi: B.A.N
Câu hỏi được biên tập từ Chuyên mục Tư vấn pháp luật hình sự của Công ty Luật Minh Khuê.
Trả lời:Chào bạn,cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau
Cơ sở pháp lý:
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2013
Nội dung phân tích:
Căn cứ khoản 1 Điều 1 Luật tổ chức Quốc hội năm 2014:
"Quốc hội là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí của nhân dân, là cơ quan lập pháp, lập hiến, Hiến pháp là văn bản có hiệu lực pháp lý cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tất cả những văn bản khác phải tuân theo các quy định của Hiến pháp."
Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân ở đơn vị bầu cử ra mình và của Nhân dân cả nước. Nếu Đại biểu quốc hội vi hiến tức là đại biểu quốc hội vi phạm pháp luật, thì khi đó đại biểu quốc hội sẽ bị xử lý nghiêm minh.
Nếu đại biểu quốc hội thực hiện tội phạm, vi phạm pháp luật hình sự thì Đại biểu quốc hội cũng bị xử lý theo quy định của pháp luật hình sự với tư cách là một công dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tuy nhiên, đại biểu quốc hội là một chủ thể đặc biệt nên khi ĐBQH thực hiện tội phạm ĐBQH được hưởng quyền miễn trừ theo quy định tại Điều 81 Hiến pháp 2013 và Điều 37 Luật Tổ chức Quốc hội 2014:
"Không được bắt, giam giữ, khởi tố đại biểu Quốc hội nếu không có sự đồng ý của Quốc hội hoặc trong thời gian Quốc hội không họp không có sự đồng ý của Ủy ban thường vụ Quốc hội; trong trường hợp đại biểu Quốc hội phạm tội quả tang mà bị tạm giữ thì cơ quan tạm giữ phải lập tức báo cáo để Quốc hội hoặc Ủy ban thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định." (Điều 81 Hiến pháp 2013)
Nếu ĐBQH có hành vi vi phạm khác thì sẽ bị xử lý theo pháp luật tương đương như bị xử phạt vi phạm hành chính,...
Khi Đại biểu Quốc hội bị khiếu nại, tố cáo thì trách nhiệm giải quyết đơn thư được thực hiện theo quy định chung của pháp luật. Cụ thể, Điều 5 của Luật khiếu nại năm 2011 quy định về trách nhiệm giải quyết khiếu nại và phối hợp giải quyết khiếu nại như sau: "Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm tiếp nhận, giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các khiếu nại, xử lý nghiêm minh người vi phạm; áp dụng biện pháp cần thiết nhằm ngăn chặn thiệt hại có thể xảy ra; bảo đảm cho quyết định giải quyết khiếu nại được thi hành nghiêm chỉnh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình".
Điều 39 Luật Tổ chức quốc hội năm 2014 quy định:
"Điều 39. Việc tạm đình chỉ hoặc mất quyền đại biểu Quốc hội
1. Trong trường hợp đại biểu Quốc hội bị khởi tố bị can thì Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu Quốc hội đó.
Đại biểu Quốc hội được trở lại thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đại biểu và khôi phục các lợi ích hợp pháp khi cơ quan có thẩm quyền đình chỉ điều tra, đình chỉ vụ án đối với đại biểu đó hoặc kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật tuyên đại biểu đó không có tội hoặc được miễn trách nhiệm hình sự.
2. Đại biểu Quốc hội bị kết tội bằng bản án, quyết định của Tòa án thì đương nhiên mất quyền đại biểu Quốc hội, kể từ ngày bản án, quyết định của Toà án có hiệu lực pháp luật."
Điều 40 Luật Tổ chức quốc hội năm 2014:
"Điều 40. Việc bãi nhiệm đại biểu Quốc hội
1. Đại biểu Quốc hội không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của Nhân dân thì bị Quốc hội hoặc cử tri bãi nhiệm.
2. Trong trường hợp Quốc hội bãi nhiệm đại biểu Quốc hội thì việc bãi nhiệm phải được ít nhất hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành.
3. Trong trường hợp cử tri bãi nhiệm đại biểu Quốc hội thì việc bãi nhiệm được tiến hành theo trình tự do Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định."
Vì vậy, khi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật thì ĐBQH không còn đủ tư cách để làm đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân và có thể bị tạm đình chỉ, mất quyền đại biểu quốc hội hoặc bị bãi nhiệm
Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua email: Tư vấn pháp luật hình sự miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận Tư vấn Pháp luật Hình sự.
