Tự ý lấy tiền lì xì của con có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

1. Tiền lì xì có phải là tài sản riêng không?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 75 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, quy định về quyền sở hữu tài sản riêng của con như sau: Con có quyền sở hữu tài sản riêng, bao gồm tài sản được thừa kế, tặng cho, thu nhập từ lao động, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng và các thu nhập hợp pháp khác. Những tài sản hình thành từ tài sản riêng của con cũng được coi là tài sản riêng của con. Nếu con sống chung với cha mẹ từ 15 tuổi trở lên, con có nghĩa vụ chăm sóc đời sống chung của gia đình và phải đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu con có thu nhập. Khi con đã đủ tuổi trưởng thành, con có nghĩa vụ đóng góp thu nhập để đáp ứng nhu cầu của gia đình, theo quy định tại Khoản 4, Điều 70 của Luật này.

Tiền lì xì của con là số tiền mà trẻ em nhận được trong các dịp lễ, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên Đán (Tết) tại Việt Nam. Trong ngữ cảnh này, tiền lì xì thường được trao bởi người lớn, gia đình, hoặc người có địa vị xã hội cao hơn. Điều này thường là một cách để chúc mừng và gửi đến trẻ em lời chúc phúc, may mắn, và tạo ra một không khí vui tươi trong gia đình. Tiền lì xì của con thường được đặt trong các phong bì đỏ, thường là màu đỏ vì màu đỏ được coi là màu may mắn và phong thủy tích cực trong văn hóa truyền thống của Việt Nam. Trong ngày Tết, việc nhận và trao tiền lì xì là một phần quan trọng của các hoạt động gia đình và tạo nên không khí ấm cúng, hạnh phúc trong dịp lễ này.

Do đó, tiền lì xì mà con nhận được từ người khác được xem là tài sản riêng của con và được bảo vệ bởi pháp luật. Con có quyền sở hữu và quản lý số tiền này theo ý muốn cá nhân của mình. Bảo vệ tiền lì xì của con là một cách để hỗ trợ và tôn trọng quyền lợi cá nhân và tài sản của trẻ em. Điều này giúp xây dựng ý thức về quản lý tài chính từ khi còn nhỏ và khuyến khích sự tự chủ. Mặc dù có thể có sự hướng dẫn từ phụ huynh hoặc người giám hộ về cách sử dụng tiền một cách có trách nhiệm, nhưng quyền lợi chủ quan của con về tài sản riêng của mình được đặt lên hàng đầu.

2. Quy định cha mẹ không được tự ý lấy tiền lì xì của con

Theo Điều 76 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, việc quản lý tài sản riêng của con sẽ phụ thuộc vào độ tuổi của con, được quy định cụ thể như sau: Con từ đủ 15 tuổi trở lên có quyền tự mình quản lý tài sản riêng hoặc có thể nhờ cha mẹ quản lý. Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi sẽ do cha mẹ quản lý, và con mất năng lực hành vi dân sự trong trường hợp này. Cha mẹ có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản riêng của con. Tài sản này sẽ được giao lại cho con khi con đủ 15 tuổi hoặc khi con khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ khi có thỏa thuận khác giữa cha mẹ và con. Cha mẹ không có quyền quản lý tài sản riêng của con nếu con đang được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự 2015 hoặc trong các trường hợp khác được quy định bởi pháp luật, như tài sản tặng hoặc thừa kế theo di chúc. Trong trường hợp cha mẹ quản lý tài sản riêng của con chưa thành niên, nhưng con đã thành niên và mất năng lực hành vi dân sự, tài sản riêng của con sẽ được giao lại cho người giám hộ theo quy định của Bộ luật dân sự 2015

Điều 77 của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định về định đoạt tài sản riêng của con chưa thành niên và con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự như sau: Cha mẹ hoặc người giám hộ quản lý tài sản riêng của con dưới 15 tuổi có quyền định đoạt tài sản đó vì lợi ích của con, và nếu con từ đủ 09 tuổi trở lên, phải xem xét nguyện vọng của con. Con từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có quyền định đoạt tài sản riêng, trừ khi tài sản đó là bất động sản, động sản có đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc làm kinh doanh, thì phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ hoặc người giám hộ. Trong trường hợp con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự, việc định đoạt tài sản riêng của con sẽ được thực hiện bởi người giám hộ.

Dựa trên các quy định trên, trẻ từ đủ 15 tuổi trở lên được coi là có đủ khả năng và trách nhiệm để quản lý tài sản riêng của mình, bao gồm cả tiền lì xì. Điều này thường được thực hiện để phát triển tinh thần tự lập và quản lý tài chính của trẻ từ khi trở thành người trưởng thành. Trong trường hợp trẻ dưới 15 tuổi, cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm quản lý tài sản riêng của trẻ. Tuy nhiên, họ chỉ có thể định đoạt tài sản đó vì lợi ích của trẻ, nhằm đảm bảo rằng sự sử dụng tiền lì xì và các tài sản khác được thực hiện với mục đích chăm sóc và phát triển cho con. Với quy định này, pháp luật hỗ trợ việc bảo vệ quyền lợi và tài sản của trẻ, đồng thời khuyến khích sự tự chủ và quản lý tài chính đúng đắn khi trẻ đạt đến độ tuổi phù hợp. Do đó, cha mẹ không được tự ý sử dụng tiền lì xì của con cho mục đích khác mà không phải là lợi ích của con.

3. Mức phạt với hành vi tự ý lấy tiền lì xì của con

Theo Điều 58 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP, hành vi bạo lực về kinh tế được quy định như sau: Người thực hiện một trong những hành vi sau đây sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng:

+ Chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên trong gia đình: Đây là hành động vi phạm quyền lợi và tài sản cá nhân của người khác, đặc biệt là trong bối cảnh mối quan hệ gia đình. Hành vi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên gia đình không chỉ gây tổn thương về mặt tài chính mà còn ảnh hưởng đến quan hệ gia đình và tinh thần cá nhân. Pháp luật thường có các quy định và hình phạt để đối phó với những hành vi bạo lực về kinh tế như vậy nhằm bảo vệ quyền lợi và tài sản cá nhân.

+ Ép buộc thành viên trong gia đình phải lao động quá sức, hoặc thực hiện công việc nặng nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại, hoặc thực hiện các công việc khác vi phạm quy định của pháp luật về lao động. Đây là một hành vi nghiêm trọng có thể gây hậu quả nặng nề cho sức khỏe và tâm lý của người bị áp đặt.

+ Ép buộc thành viên gia đình phải đi ăn xin hoặc lang thang kiếm sống. Ép buộc thành viên gia đình phải đi ăn xin hoặc kiếm sống ngoài đường là dấu hiệu của sự thiếu tôn trọng và quan tâm đến quyền lợi cơ bản của họ. Hành vi này có thể gây ra tổn thương tâm lý và xã hội sâu sắc, đặc biệt là khi người bị ép buộc là thành viên nhỏ tuổi, người già, hoặc người có tình trạng sức khỏe yếu đuối.  Điều này là vi phạm nghiêm trọng đối với quyền lợi cơ bản của con người, bao gồm quyền được sống một cuộc sống không bị bắt buộc phải đi ăn xin hay kiếm sống trong điều kiện khó khăn.

Điều này đồng nghĩa với việc cha mẹ, khi tự ý lấy tiền lì xì của con mà không có sự đồng ý từ con, và sử dụng nó cho mục đích không liên quan đến lợi ích của con, có thể bị phạt tiền trong khoảng từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Hành động này sẽ bị xem là vi phạm lỗi chiếm đoạt tài sản riêng của thành viên trong gia đình, theo quy định của Nghị định.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Mua, bán, sử dụng bao lì xì có in hình đồng tiền Việt Nam sẽ bị xử phạt ? 

Nếu có bất cứ thắc mắc nào về vấn đề này hay gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào khác, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!