Nghị quyết 194/2025/QH15 Sửa đổi Hiến pháp năm 2013

Tổng quan

Nghị quyết 194/2025/QH15 là văn kiện pháp lý đặc biệt quan trọng, thể hiện sự điều chỉnh, bổ sung của Quốc hội đối với Hiến pháp năm 2013 - đạo luật cơ bản của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Việc sửa đổi Hiến pháp thường được tiến hành khi có những yêu cầu khách quan từ thực tiễn phát triển đất nước, sự thay đổi về chính trị, kinh tế, xã hội, hoặc hội nhập quốc tế sâu rộng, nhằm hoàn thiện thể chế nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền con người, quyền công dân, và định hướng phát triển bền vững cho quốc gia trong giai đoạn mới.

Hiệu lực

Nghị quyết này có hiệu lực từ ngày 19/06/2025.

Đối tượng áp dụng

Nghị quyết này tác động đến toàn bộ hệ thống pháp luật, các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức, cá nhân, công dân Việt Nam và các tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam. Mọi văn bản pháp luật dưới Hiến pháp đều phải phù hợp với các quy định mới của Hiến pháp đã được sửa đổi.

Các điểm quan trọng

Do Nghị quyết sửa đổi Hiến pháp là một sự kiện hiến định mang tính nền tảng, các điểm quan trọng có thể bao gồm những thay đổi, bổ sung lớn trong các lĩnh vực sau (mang tính giả định do đây là một văn bản được tạo ra trong tương lai, nhưng dựa trên xu hướng phát triển pháp luật và quản lý nhà nước):

• Về chế độ chính trị và tổ chức bộ máy nhà nước:

  • Có thể có những điều chỉnh về vai trò, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước (Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Hội đồng bầu cử quốc gia, Kiểm toán nhà nước, chính quyền địa phương) nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực.

  • Làm rõ hơn các quy định về hệ thống pháp luật, quy trình lập pháp, thực thi pháp luật và giám sát việc tuân thủ Hiến pháp.

• Về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân:

  • Có thể bổ sung, làm rõ hơn các quyền con người, quyền công dân mới phát sinh trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế (ví dụ: quyền riêng tư trên không gian mạng, quyền tiếp cận thông tin số, quyền được bảo vệ dữ liệu cá nhân...).

  • Đồng thời, làm rõ các nghĩa vụ cơ bản của công dân phù hợp với bối cảnh mới.

  • Tăng cường cơ chế bảo vệ, thực thi các quyền này trong thực tiễn.

• Về chế độ kinh tế:

  • Có thể cập nhật các quy định về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đảm bảo vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, phát triển các thành phần kinh tế, và tạo môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch.

  • Làm rõ hơn các quy định về sở hữu, quản lý và sử dụng đất đai, tài nguyên nhằm đảm bảo hiệu quả, bền vững và hài hòa lợi ích.

  • Bổ sung các quy định về kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu.

• Về văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ, môi trường:

  • Nhấn mạnh hơn vai trò của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển.

  • Bổ sung các quy định về phát triển văn hóa, giáo dục trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa.

  • Tăng cường các quy định về bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, phát triển bền vững.

• Về quốc phòng, an ninh và đối ngoại:

  • Cập nhật các quy định về quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân trong tình hình mới.

  • Khẳng định các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam, đảm bảo hòa bình, hợp tác và phát triển.