Vận chuyển 05 cá thể hổ và 01 bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ có bị phạt tù chung thân không?

1. Một bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ được hiểu là gì?

Căn cứ vào khoản 5 Điều 2 Nghị quyết số 05/2018/NQ-HĐTP ngày 05 tháng 11 năm 2018 của Hội đồng thẩm phán có quy định bộ phận không thể tách rời sự sống là những bộ phận thực hiện các chức năng chuyên biệt của cơ thể động vật, ngay khi tách rời những bộ phận này khỏi cơ thể sống của động vật thì động vật đó chết (ví dụ: đầu, tim, bộ da, bộ xương, buồng gan...).

Theo đó, bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ có thể kể đến như đầu hổ, bộ xương của hổ, bộ da hổ, ... Đây là những bộ phận thực hiện các chức năng chuyên biệt của cá thể hổ khi hổ còn sống. Ví dụ, một bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ là tim. Tim là cơ quan cơ bản của hệ tuần hoàn, chịu trách nhiệm vận chuyển máu và dẫn dưỡng cho các cơ, mô và cung cấp oxi và dưỡng chất cho toàn bộ cơ thể. Tim giúp duy trì hoạt động sống và là một bộ phận cần thiết để cá thể hổ có thể sống và hoạt động bình thường.

Bên cạnh đó, theo Phụ lục I được ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 84/2021/NĐ-CP thì trong danh mục động vật quý hiếm tại Bộ thú ăn thịt có bao gồm Hổ đông dương (Panthera tigris corbetti). Do đó, có thể thấy, hổ đông dương được xác định là thuộc danh mục động vật quý hiếm của Việt Nam.

2. Vận chuyển 05 cá thể hổ và 01 bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ cấu thành tội gì?

Nếu cá thể hổ được vận chuyển trong trường hợp này thuộc loài hổ đông dương thì cá nhân thực hiện hành vi vận chuyển cá thể hổ và bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.

Đây là hành vi vi phạm các quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm là hành vi săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể hoặc sản phẩm của loài động vật đó. Một vài yếu tố để xác định hành vi vận chuyển này bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội này có thể xem xét đến như:

Thứ nhất, về mặt khách thể của tội phạm:

Tội vi phạm các quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm là tội xâm phạm đến chế độ quản lý của nhà nước về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm, xâm phạm nghiêm trọng đến môi trường sinh thái, gây ra những hậu quả nghiêm trọng khác cho đời sống xã hội.

Đối tượng tác động: các loại động vật nguy cấp, quý, hiếm thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; động vật nguy cấp, quý hiếm thuộc quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Thứ hai, về mặt khách quan của tội phạm:

Hành vi khách quan được xác định là một hoặc một số hành vi sau được coi là dấu hiệu định tội của tội vi phạm các quy định về quản lý, bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm:

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;

- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này;

- Ngà voi có khối lượng từ 02 kilôgam đến dưới 20 kilôgam; sừng tê giác có khối lượng từ 50 gam đến dưới 01 kilôgam;

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp mà không thuộc loài quy định tại điểm a khoản này với số lượng từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác;

- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm d khoản này;

- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật có số lượng dưới mức quy định tại các điểm c, d và đ khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.

Ngoài ra có các dấu hiệu khách quan khac như các quy định về quản lý, bảo vệ động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ nói chung, quy định về thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm thuộc Nhóm IB hoặc thuộc Phụ lục I của Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Hậu quả không phải là dấu hiệu bắt buộc khi xác định tội danh này.

Thứ ba, về chủ thể:

- Là cá nhân đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, cần lưu ý về dấu hiệu nhân thân “đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm” được xác định là một trong những dấu hiệu cấu thành tội phạm trong trường hợp “Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật có số lượng dưới mức quy định tại các điểm c, d và đ” khoản 1.

- Pháp nhân thương mại cũng phải chịu trách nhiệm hình sự về tội này.

Thứ tư, mặt chủ quan của tội phạm:

Người thực hiện hành vi phạm tội này có lỗi cố ý. Nếu vì một lý do nào đó mà họ hoàn toàn không biết hoặc không buộc họ phải biết đó là động vật hoang dã quý hiếm thì không bị coi là cố ý và không bị coi là phạm tội này. Nếu không biết hoặc không buộc phải biết thì tùy trường hợp cụ thể, họ có thể chỉ bị xử phạt hành chính.

Như vậy có thể thấy, trước hết hổ đông dương được xác định là động vật được quy định trong Danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm nhóm IB, do đó, hành vi vận chuyển cá thể hổ đông dương và một bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ (như tim, da, ...) được xác định bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.

3. Vận chuyển 05 cá thể hổ và 01 bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ có bị phạt tù chung thân không?

Từ nội dung nêu trên, ta có thể thấy hành vi vận chuyển 05 cá thể hổ và 01 bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm tại Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017. Theo đó, tại điểm c khoản 2 Điều 244, có xác định: 

Đối với hành vi vận chuyển từ 03 cá thể đến 05 cá thể hổ hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 05 cá thể hổ thì sẽ bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.

Như vậy, đối với hành vi vận chuyển 05 cá thể hổ và 01 bộ phận không thể tách rời sự sống của cá thể hổ không bị phạt tù chung thân mà bị áp dụng phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ngoài ra, nếu người phạm tội là pháp nhân thì pháp nhân sẽ bị phạt tiền từ 05 tỷ đồng đến 10 tỷ đồng. Đồng thời, có thể bị áp dụng biện pháp bổ sung là phạt tiền từ 300 triệu đồng đến 600 triệu đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Bài viết liên quan: Tàng trữ, vận chuyển răng hổ có bị xử lý hình sự?

Để nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng của Luật Minh Khuê, quý khách vui lòng gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn.