1. Sừng tê giác là gì?
Sừng tê giác là sừng con tê ngưu, mọc ở ngoài da khác với những động vật có sừng khác là sừng mọc trong xương.
Đã tư lâu chúng ta đã biết đến các nguồn thông tin cho rằng sừng tê giác là " tiên dược" theo đó mà những hành vi săn sừng tê giác và vận chuyển buôn bán sừng tê giác theo đó cũng tăng theo. Tuy nhiên quan niệm sừng tê giác là " tiên dược" đây là một quan niệm cổ hủ từ hàng ngàn năm về trước. Theo khảo sát của tổ chức TRAFFIC - Mạng lưới giám sát buôn bán động thực vật hoang dã, ở khu vực châu Á, Trung Quốc và Việt Nam được xem là hai quốc gia có nhu cầu tiêu thụ sừng tê giác rất cao. Theo lương y Ngô Đức Phương, trong đông y hiện nay hầu như không dùng sừng tê giác để chữa bệnh. Khẳng định sừng tê giác không có tác dụng bổ dưỡng làm cho người khỏe mạnh hơn và cũng không có chuyện uống sừng tê giác để tăng tuổi thọ. Sừng tê giác cũng không có tác dụng chữa ung thư, bởi đông y gọi ung thư là bệnh “nham”, còn ung là mụn nhọt. Theo Đông y, bệnh nham do hàn tích lâu ngày mà sinh ra, sừng tê giác là vị thuốc tính hàn nếu dùng điều trị bệnh nham thì hàn gặp hàn nên càng tụ lại, do đó dùng sừng tê giác để điều trị chứng nham là một việc làm sai lầm.
Đến nay vẫn chưa có bất kỳ một công trình nghiên cứu khoa học lâm sàng nào chứng minh các tính chất chữa bệnh của sừng tê theo y văn cổ
Theo đó sừng tê giác không phải là liều thuộc trị bách bệnh và không có tác dụng để chữa bệnh như mọi người đồn đoán. Những cơ sở đồn đoán này không dựa trên khoa học, nếu chúng ta vẫn khai thác sừng tê giác thì dẫn đến loài động vật này sẽ bị nguy hại , bên cạnh đó còn gây hai cho chính bản thân mình.
2. Danh mục thực vật rừng, động vật rừng quý hiếm.
Căn cứ theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP quy định về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi công ước về buôn bán quốc tế các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp. Theo đó danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp quý hiếm bao gồm:
Nhóm I: Các loài thực vật rừng, động vật rừng đang bị đe dọa tuyệt chủng nghiêm cấm khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục I CITES phân bố tự nhiên tại Việt Nam.
- Nhóm IA: các loài thực vật rừng.
- Nhóm IB: Các loài động vật rừng
Nhóm II: Các loài thực vật rừng, động vật rừng chưa bị đe dọa tuyệt chủng nhưng có nguy cơ bị đe dọa nếu không được quản lý chặt chẽ, hạn chế khai thác, sử dụng vì mục đích thương mại và các loài thuộc Phụ lục II CITES có phân bố tự nhiên tại Việt Nam.
- Nhóm IIA: Các loài thực vật rừng
- Nhóm IIB : Các loại động vật rừng.
Tê giác một sừng là động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm có bộ móng guốc lẻ được quy định tại Phụ lục I Nghị định 84/2021/NĐ-CP, thuộc vào nhóm IB của nhóm I tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 06/2019/NĐ-CP.
3. Vận chuyển trái phép sừng tê giác bị xử lý như thế nào?
Căn cứ pháp lý: Điều 244 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017
Theo đó thì điều 244 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 về tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý hiếm như sau:
Khung 01 : Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ;
- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật quy định tại điểm a khoản này;
- Ngà voi có khối lượng từ 02 kilôgam đến dưới 20 kilôgam; sừng tê giác có khối lượng từ 50 gam đến dưới 01 kilôgam;
- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IB hoặc Phụ lục I Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp mà không thuộc loài quy định tại điểm a khoản này với số lượng từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác;
- Tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm d khoản này;
- Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật hoặc tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép cá thể, bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống hoặc sản phẩm của động vật có số lượng dưới mức quy định tại các điểm c, d và đ khoản này nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
Khung 02: Phạm tội một trong các trường hợp sau đây thì bi phạt từ 05 đến 10 năm tù
- Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 07 cá thể lớp thú, từ 07 cá thể đến 10 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 10 cá thể đến 15 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;
- Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 08 cá thể đến 11 cá thể lớp thú, từ 11 cá thể đến 15 cá thể lớp chim, bò sát hoặc từ 16 cá thể đến 20 cá thể động vật lớp khác quy định tại điểm d khoản 1 Điều này;
- Từ 01 cá thể đến 02 cá thể voi, tê giác hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 01 cá thể đến 02 cá thể voi, tê giác; từ 03 cá thể đến 05 cá thể gấu, hổ hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của từ 03 cá thể đến 05 cá thể gấu, hổ;
- Ngà voi có khối lượng từ 20 kilôgam đến dưới 90 kilôgam; sừng tê giác có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 09 kilôgam;
- Có tổ chức;
- Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
- Sử dụng công cụ hoặc phương tiện săn bắt bị cấm;
- Săn bắt trong khu vực bị cấm hoặc vào thời gian bị cấm;
- Buôn bán, vận chuyển qua biên giới;
- Tái phạm nguy hiểm.
Khung 03: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 15 năm:
- Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 08 cá thể lớp thú trở lên, 11 cá thể lớp chim, bò sát trở lên hoặc 16 cá thể động vật lớp khác trở lên quy định tại điểm a khoản 1 Điều này;
- Số lượng động vật hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 12 cá thể lớp thú trở lên, 16 cá thể lớp chim, bò sát trở lên hoặc 21 cá thể động vật lớp khác trở lên quy định tại điểm d khoản 1 Điều này;
- Từ 03 cá thể voi, tê giác trở lên hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 03 cá thể voi, tê giác trở lên; 06 cá thể gấu, hổ trở lên hoặc bộ phận cơ thể không thể tách rời sự sống của 06 cá thể gấu, hổ trở lên;
- Ngà voi có khối lượng 90 kilôgam trở lên; sừng tê giác có khối lượng 09 kilôgam trở lên.
Người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đòng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 đến 05 năm.
Đối với pháp nhân thương mại phạm tội thì bị xử phạt như sau:
- Phạm tội ở khung 1 thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng
- Phạm tội ở khung 2 thì bị phạt tiền từ 5.000.000.000 đồng đến 10.000.000.000 đồng
- Phạm tội ở khung3 thì bị phạt tiền từ 10.000.000.000 đồng đến 15.000.000.000 đồng hoặc bị đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm
- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại điều 79 của Bộ luật hình sự thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn
- Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 600.000.000 đồng, cấm kinh doanh hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn trong thời hạn từ 01 năm đến 03 năm.
Theo đó thì việc vận chuyển trái phép sừng tê giác là một trong những hành vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Tùy theo mức độ và tính chất thì có thể bị xử lý hình sự hoặc hành chính ở mức độ khác nhau.
Trên đây là toàn bộ những nội dung mà chúng tôi muốn cung cấp có liên quan đến việc xử lý đối với hành vi vận chuyển sừng tê giác trái phép. Nếu còn có những câu hỏi thắc mắc khác có liên quan thì các bạn có thể liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn
Ngoài ra các bạn có thể tham khảo thêm một số bài viết sau:
Săn bắt động vật nguy cấp, quý, hiếm có thể bị kết án hai mươi năm tù?
Tội vi phạm các quy định về bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm
