Mục lục bài viết

Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII là một trong những sự kiện quan trọng của lịch sử thế giới cận đại. Cuộc cách mạng không chỉ lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Pháp mà còn xóa bỏ nhiều trở ngại của chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển và đưa những tư tưởng về tự do, bình đẳng, quyền con người lan rộng.

So với nhiều cuộc cách mạng tư sản trước và cùng thời, Cách mạng Pháp có mức độ đấu tranh quyết liệt, sự tham gia rộng rãi của quần chúng và những biến đổi sâu sắc hơn về chính trị, kinh tế, xã hội. Đây là cơ sở quan trọng để Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII thường được đánh giá là cuộc cách mạng tư sản điển hình và triệt để nhất thời cận đại.

 

1. Khái quát chung về cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII

1.1. Tình hình nước Pháp trước cách mạng

Trước năm 1789, nước Pháp vẫn duy trì chế độ quân chủ chuyên chế. Vua Louis XVI đứng đầu nhà nước và nắm quyền lực rất lớn. Trong khi đó, chế độ phong kiến ngày càng bộc lộ những mâu thuẫn sâu sắc và trở thành lực cản đối với sự phát triển của đất nước.

Về kinh tế, nông nghiệp Pháp còn tương đối lạc hậu. Công cụ và phương thức canh tác thô sơ khiến năng suất thấp, trong khi mất mùa và đói kém thường xuyên xảy ra. Nông dân phải chịu nhiều nghĩa vụ và gánh nặng từ chế độ phong kiến.

Trái lại, công nghiệp và thương nghiệp đã có những bước phát triển. Máy móc bắt đầu được sử dụng, nhiều trung tâm dệt, luyện kim xuất hiện, các hải cảng như Marseille và Bordeaux trở thành những đầu mối thương mại quan trọng.

Tuy nhiên, sự phát triển của nền kinh tế mới bị cản trở bởi chế độ phong kiến: thuế khóa nặng nề, nhiều rào cản trong lưu thông hàng hóa, hệ thống tiền tệ và đo lường thiếu thống nhất.

=> Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất đang phát triển với quan hệ sản xuất phong kiến lỗi thời ngày càng gay gắt.

 

1.2. Mâu thuẫn xã hội ngày càng sâu sắc

Xã hội Pháp trước cách mạng được chia thành ba đẳng cấp:

  • Đẳng cấp thứ nhất là Tăng lữ.
  • Đẳng cấp thứ hai là Quý tộc.
  • Đẳng cấp thứ ba gồm tư sản, nông dân, thợ thủ công và bình dân thành thị.

Tăng lữ và Quý tộc được hưởng nhiều đặc quyền về kinh tế, chính trị và thuế khóa.

Trong khi đó, Đẳng cấp thứ ba chiếm tuyệt đại bộ phận dân số, trực tiếp tạo ra phần lớn của cải nhưng không có địa vị chính trị tương xứng.

Nông dân chiếm khoảng 90% dân số và là lực lượng chịu nhiều gánh nặng của chế độ phong kiến. Giai cấp tư sản có tiềm lực kinh tế ngày càng lớn nhưng lại bị hạn chế về quyền lực chính trị.

Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba với Tăng lữ, Quý tộc và chế độ quân chủ chuyên chế vì vậy ngày càng trở nên gay gắt.

 

1.3. Triết học Ánh sáng chuẩn bị về tư tưởng cho cách mạng

Trước khi cách mạng bùng nổ, chế độ phong kiến Pháp còn phải đối diện với sự phê phán mạnh mẽ trên mặt trận tư tưởng.

Các nhà tư tưởng tiêu biểu của phong trào Triết học Ánh sáng như Montesquieu, Voltaire và Jean-Jacques Rousseau đã phê phán chế độ quân chủ chuyên chế, đặc quyền phong kiến và những bất bình đẳng trong xã hội.

Họ đề cao những tư tưởng mới về tự do, bình đẳng, quyền con người, chủ quyền nhân dân và tổ chức quyền lực nhà nước.

Những tư tưởng đó góp phần làm suy yếu cơ sở tư tưởng của chế độ phong kiến và chuẩn bị về mặt lý luận cho cuộc cách mạng.

 

1.4. Cách mạng tư sản Pháp bùng nổ

Khủng hoảng tài chính của nhà nước ngày càng nghiêm trọng. Đến năm 1789, số nợ của nhà nước được nêu trong tư liệu lên tới khoảng 5 tỉ livrơ.

Trong hoàn cảnh đó, vua Louis XVI triệu tập Hội nghị ba đẳng cấp nhằm tìm cách giải quyết khó khăn tài chính.

Mâu thuẫn giữa Đẳng cấp thứ ba với hai đẳng cấp có đặc quyền nhanh chóng bùng phát.

Ngày 14/7/1789, nhân dân Paris tấn công pháo đài - nhà tù Bastille, biểu tượng của chế độ quân chủ chuyên chế.

Sự kiện này trở thành dấu mốc quan trọng mở đầu cho Cách mạng tư sản Pháp.

 

1.5. Những giai đoạn chính của cách mạng

Từ năm 1789 đến năm 1794, cách mạng liên tục phát triển qua nhiều giai đoạn.

Giai đoạn 1789 - 1792, phái Lập hiến nắm quyền. Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền được thông qua năm 1789, sau đó Hiến pháp năm 1791 xác lập chế độ quân chủ lập hiến.

Tuy nhiên, những yêu cầu của quần chúng chưa được giải quyết đầy đủ.

Ngày 10/8/1792, nhân dân Paris tiếp tục nổi dậy, chế độ quân chủ bị lật đổ. Tháng 9/1792, nền cộng hòa được xác lập. Tháng 1/1793, vua Louis XVI bị xử tử.

Từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6/1793, quần chúng Paris tiếp tục khởi nghĩa, đưa phái Jacobin lên nắm quyền.

Đây được xem là giai đoạn phát triển cao nhất của Cách mạng tư sản Pháp. Chính quyền Jacobin tiến hành nhiều biện pháp mạnh mẽ về ruộng đất, kinh tế, chính trị và quốc phòng.

Đến ngày 27/7/1794, chính quyền Jacobin bị lật đổ, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đỉnh cao của cách mạng.

 

2. Thế nào là một cuộc cách mạng tư sản triệt để?

Trong lịch sử cận đại, không phải cuộc cách mạng tư sản nào cũng giải quyết các nhiệm vụ đặt ra ở cùng một mức độ.

Khái niệm "triệt để" ở đây được dùng để đánh giá mức độ mà một cuộc cách mạng đã phá bỏ những trở ngại của chế độ phong kiến và tạo điều kiện cho xã hội tư bản chủ nghĩa phát triển.

 

2.1. Triệt để về chính trị

Một cuộc cách mạng tư sản có tính triệt để cao khi nó phá bỏ mạnh mẽ bộ máy chính trị của chế độ phong kiến, xóa bỏ các đặc quyền chính trị của tầng lớp quý tộc và xác lập một thiết chế chính trị mới phù hợp với xã hội tư sản.

Ở mức độ cao hơn, cách mạng không dừng lại ở việc hạn chế quyền lực nhà vua mà xóa bỏ chế độ quân chủ, thiết lập nền cộng hòa.

 

2.2. Triệt để về kinh tế

Một trong những cơ sở kinh tế quan trọng của chế độ phong kiến là quan hệ sở hữu ruộng đất và các nghĩa vụ phong kiến đặt lên nông dân.

Vì vậy, mức độ giải quyết vấn đề ruộng đất là một tiêu chí quan trọng khi đánh giá tính triệt để.

Cách mạng càng xóa bỏ được nhiều nghĩa vụ phong kiến, giải phóng nông dân và phá vỡ cơ sở kinh tế của tầng lớp phong kiến thì mức độ triệt để càng cao.

 

2.3. Triệt để về xã hội

Cách mạng tư sản còn phải phá bỏ chế độ đẳng cấp, đặc quyền và những rào cản về địa vị xã hội.

Thay cho sự phân chia con người thành những đẳng cấp có quyền lợi khác nhau, xã hội mới đề cao nguyên tắc bình đẳng về mặt pháp lý.

Con người từ địa vị "thần dân" dưới chế độ quân chủ từng bước trở thành "công dân" có những quyền được pháp luật ghi nhận.

 

2.4. Vai trò của quần chúng nhân dân

Mức độ tham gia của quần chúng cũng là một yếu tố quan trọng.

Quần chúng càng tham gia sâu rộng thì những yêu cầu dân chủ của cách mạng càng có điều kiện được đẩy lên cao hơn.

Ở Pháp, mỗi khi cách mạng đứng trước nguy cơ bị kìm hãm hoặc thỏa hiệp, sự đấu tranh của nhân dân Paris và nông dân lại trở thành động lực thúc đẩy cách mạng tiếp tục phát triển.

=> Có thể hiểu ngắn gọn: một cuộc cách mạng tư sản được coi là triệt để khi giải quyết sâu rộng những nhiệm vụ chống phong kiến về chính trị, kinh tế và xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho quan hệ tư bản chủ nghĩa phát triển.

 

3. Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng triệt để nhất?

Cách mạng tư sản Pháp được coi là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất thời cận đại bởi cuộc cách mạng không chỉ thay đổi chính quyền mà còn tác động sâu sắc tới cơ cấu chính trị, kinh tế và xã hội của nước Pháp.

 

3.1. Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế

Đây là biểu hiện rõ ràng đầu tiên của tính triệt để.

Cách mạng không dừng lại ở việc buộc nhà vua chia sẻ quyền lực.

Sau cuộc khởi nghĩa ngày 10/8/1792, chế độ quân chủ bị lật đổ. Tháng 9/1792, nền cộng hòa được thành lập.

Louis XVI sau đó bị đưa ra xét xử và bị xử tử vào tháng 1/1793.

Như vậy, cuộc cách mạng đã đi từ việc hạn chế quyền lực quân chủ đến xóa bỏ chế độ quân chủ và thiết lập nền cộng hòa.

 

3.2. Xóa bỏ chế độ đẳng cấp và nhiều đặc quyền phong kiến

Trước cách mạng, xã hội Pháp được chia thành ba đẳng cấp với địa vị pháp lý rất khác nhau.

Tăng lữ và Quý tộc được hưởng nhiều đặc quyền, trong khi Đẳng cấp thứ ba phải gánh phần lớn nghĩa vụ.

Cách mạng đã tấn công trực tiếp vào trật tự đó, xóa bỏ nhiều đặc quyền phong kiến và đề cao nguyên tắc bình đẳng về quyền.

Đây là một bước chuyển quan trọng từ xã hội dựa trên đặc quyền đẳng cấp sang xã hội mà về nguyên tắc, các công dân bình đẳng trước pháp luật.

 

3.3. Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân ở mức độ sâu rộng

Đây là một trong những cơ sở quan trọng nhất để giải thích vì sao Cách mạng Pháp có tính triệt để cao.

Đặc biệt trong thời kỳ Jacobin, nhiều biện pháp được thực hiện nhằm xóa bỏ các nghĩa vụ phong kiến và thay đổi quan hệ sở hữu ruộng đất.

Tư liệu nêu ba sắc lệnh đáng chú ý trong năm 1793:

  • Ngày 3/6/1793: đất của những người thuộc giới quý tộc phản cách mạng bỏ ra nước ngoài được chia nhỏ để bán trả dần.
  • Ngày 10/6/1793: giải quyết việc phân chia đất công xã.
  • Ngày 17/7/1793: xóa bỏ các nghĩa vụ phong kiến còn tồn tại mà không yêu cầu nông dân phải bồi thường.

Những biện pháp này tấn công trực tiếp vào cơ sở kinh tế của chế độ phong kiến và góp phần giải phóng nông dân khỏi nhiều ràng buộc cũ.

 

3.4. Xóa bỏ nhiều trở ngại đối với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản

Cách mạng góp phần xóa bỏ tình trạng chia cắt và nhiều rào cản của nền kinh tế phong kiến.

Thị trường dân tộc có điều kiện thống nhất hơn, các đặc quyền kinh tế phong kiến bị phá bỏ và những trở ngại đối với công nghiệp, thương mại từng bước được loại bỏ.

Nhờ đó, quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa có điều kiện phát triển mạnh hơn.

 

3.5. Xác lập những nguyên tắc tiến bộ về quyền con người và quyền công dân

Ngày 26/8/1789, Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền được thông qua.

Tuyên ngôn đề cao những nguyên tắc như tự do, bình đẳng về quyền, quyền sở hữu, quyền được an toàn và quyền chống áp bức.

Ý nghĩa quan trọng nằm ở sự thay đổi quan niệm về địa vị con người.

Con người không còn chỉ được nhìn nhận như thần dân phục tùng nhà vua mà trở thành chủ thể của những quyền được pháp luật ghi nhận.

Đến thời kỳ Jacobin, Hiến pháp năm 1793 tiếp tục thể hiện nhiều tư tưởng dân chủ tiến bộ, mở rộng quan niệm về quyền chính trị và một số quyền xã hội.

 

3.6. Quần chúng nhân dân đóng vai trò động lực quan trọng

Một đặc điểm nổi bật của Cách mạng tư sản Pháp là sự tham gia liên tục của quần chúng.

Ngày 14/7/1789, nhân dân Paris đánh chiếm Bastille.

Ngày 10/8/1792, quần chúng tiếp tục nổi dậy, góp phần lật đổ chế độ quân chủ.

Từ ngày 31/5 đến 2/6/1793, phong trào quần chúng đưa phái Jacobin lên nắm chính quyền.

Như vậy, quần chúng không chỉ tham gia vào thời điểm mở đầu mà nhiều lần trực tiếp thúc đẩy cách mạng tiến lên khi các lực lượng cầm quyền có xu hướng dừng lại hoặc thỏa hiệp.

Chính sự tham gia mạnh mẽ ấy góp phần làm cho Cách mạng Pháp mang tính dân chủ rộng rãi hơn nhiều cuộc cách mạng tư sản trước đó.

 

3.7. Chính quyền Jacobin đưa cách mạng lên đỉnh cao

Giai đoạn Jacobin năm 1793 - 1794 thường được xem là đỉnh cao của Cách mạng tư sản Pháp.

Chính quyền Jacobin thực hiện nhiều chính sách mạnh mẽ:

  • Xóa bỏ nhiều nghĩa vụ phong kiến.
  • Giải quyết vấn đề ruộng đất theo hướng có lợi hơn cho nông dân.
  • Kiểm soát giá cả để hạn chế đầu cơ.
  • Ban hành Hiến pháp năm 1793.
  • Thực hiện tổng động viên để bảo vệ nước Pháp trước sự can thiệp của các lực lượng bên ngoài.

Những chính sách đó cho thấy cách mạng đã vượt qua phạm vi đơn thuần thay đổi chính quyền và tác động tới cả cơ sở kinh tế, xã hội của chế độ cũ.

=> Vì vậy, Cách mạng tư sản Pháp được coi là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất thời cận đại bởi đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, xóa bỏ nhiều tàn dư và đặc quyền phong kiến, giải quyết vấn đề ruộng đất ở mức độ sâu rộng, xác lập nền cộng hòa, đề cao quyền công dân và mở đường mạnh mẽ cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Tuy nhiên, "triệt để nhất" cần được hiểu trong phạm vi so sánh các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại, không có nghĩa cuộc cách mạng đã giải quyết được mọi vấn đề bất bình đẳng trong xã hội.

 

4. So sánh tính triệt để của cách mạng tư sản Pháp với các cuộc cách mạng tư sản khác

Để thấy rõ tính triệt để của Cách mạng Pháp, có thể so sánh với Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ và Duy Tân Minh Trị ở Nhật Bản.

 

4.1. So với Cách mạng tư sản Anh

Cách mạng tư sản Anh đã hạn chế quyền lực của nhà vua và tạo điều kiện quan trọng cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Tuy nhiên, kết quả cuối cùng vẫn duy trì chế độ quân chủ dưới hình thức quân chủ lập hiến.

Tầng lớp quý tộc mới tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong đời sống chính trị, trong khi vấn đề ruộng đất của nông dân không được giải quyết theo hướng như tại Pháp.

Trong khi đó, Cách mạng Pháp tiến xa hơn khi xóa bỏ chế độ quân chủ, thành lập nền cộng hòa và tấn công trực tiếp vào nhiều đặc quyền phong kiến.

 

4.2. So với Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Cuộc đấu tranh ở Bắc Mỹ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc giành độc lập khỏi sự thống trị của Anh và thành lập một nhà nước mới.

Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 cũng đề cao những tư tưởng tiến bộ về quyền con người.

Tuy nhiên, cuộc cách mạng này không đặt trọng tâm vào việc xóa bỏ một chế độ phong kiến hoàn chỉnh như tại Pháp. Đồng thời, nhiều hạn chế xã hội vẫn tiếp tục tồn tại sau khi giành độc lập.

Cách mạng Pháp lại trực tiếp phá bỏ trật tự đẳng cấp, đặc quyền phong kiến và nền quân chủ chuyên chế trong nước.

 

4.3. So với Duy Tân Minh Trị ở Nhật Bản

Duy Tân Minh Trị năm 1868 tạo ra những thay đổi lớn về kinh tế, quân sự, giáo dục và tổ chức nhà nước, qua đó thúc đẩy Nhật Bản chuyển nhanh sang con đường phát triển tư bản chủ nghĩa.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là quá trình cải cách được tiến hành từ trên xuống.

Ngôi vị Thiên hoàng tiếp tục được duy trì và nhiều yếu tố của trật tự cũ được cải biến thay vì bị phá bỏ hoàn toàn thông qua một cuộc cách mạng quần chúng như ở Pháp.

 

4.4. Điểm nổi bật của Cách mạng tư sản Pháp

Điểm khác biệt nổi bật nằm ở sự kết hợp của nhiều yếu tố:

  • Cuộc đấu tranh chống chế độ phong kiến diễn ra quyết liệt.
  • Chế độ quân chủ bị xóa bỏ.
  • Nền cộng hòa được thành lập.
  • Đặc quyền đẳng cấp bị tấn công mạnh mẽ.
  • Vấn đề ruộng đất được giải quyết ở mức độ sâu rộng.
  • Quần chúng nhân dân tham gia trực tiếp và nhiều lần thúc đẩy cách mạng phát triển.
  • Các quyền tự do, bình đẳng và quyền công dân được tuyên bố trong những văn kiện chính trị - pháp lý quan trọng.
  • Những trở ngại đối với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản được loại bỏ mạnh mẽ.

Chính sự thay đổi đồng thời trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế và xã hội làm cho Cách mạng tư sản Pháp có mức độ triệt để nổi bật trong số các cuộc cách mạng tư sản thời cận đại.

 

5. Ý nghĩa lịch sử và bài học từ cuộc đại cách mạng Pháp

5.1. Ý nghĩa đối với nước Pháp

Trước hết, cách mạng đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế và phá vỡ nền tảng của xã hội phong kiến Pháp.

Các đặc quyền của Tăng lữ và Quý tộc bị xóa bỏ, chế độ đẳng cấp bị phá vỡ và những quan hệ phong kiến ở nông thôn bị tấn công mạnh mẽ.

Cách mạng đồng thời góp phần giải phóng sức sản xuất, hình thành những điều kiện thuận lợi hơn cho thị trường dân tộc và nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển.

Quan trọng hơn, những khái niệm như công dân, quyền con người, bình đẳng trước pháp luật và chủ quyền nhân dân được đặt vào vị trí trung tâm của đời sống chính trị.

 

5.2. Ý nghĩa đối với thế giới

Ảnh hưởng của Cách mạng Pháp không dừng lại trong biên giới nước Pháp.

Những tư tưởng về tự do, bình đẳng, quyền công dân và chống đặc quyền phong kiến nhanh chóng lan rộng ra nhiều khu vực.

Cuộc cách mạng góp phần làm lung lay trật tự phong kiến ở châu Âu và cổ vũ những phong trào đấu tranh chống chế độ chuyên chế.

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789 cũng trở thành một trong những văn kiện có ảnh hưởng lớn đối với lịch sử tư tưởng về quyền con người và nhà nước pháp quyền.

 

5.3. Bài học về vai trò của quần chúng nhân dân

Diễn biến cách mạng cho thấy quần chúng nhân dân là một động lực rất quan trọng của những biến đổi xã hội.

Trong những thời điểm quyết định năm 1789, 1792 và 1793, sự tham gia của quần chúng đã trực tiếp thúc đẩy cách mạng tiến lên.

Điều đó cho thấy những biến đổi xã hội sâu rộng khó có thể tách rời nhu cầu và sự tham gia của đông đảo các tầng lớp trong xã hội.

 

5.4. Bài học về quyền lợi của người dân

Một chính quyền muốn có được sự ủng hộ lâu dài cần quan tâm tới những nhu cầu thiết thực của người dân.

Diễn biến của Cách mạng Pháp cho thấy khi những lực lượng cầm quyền không đáp ứng được các yêu cầu về lương thực, ruộng đất và quyền chính trị, mâu thuẫn xã hội tiếp tục phát triển.

Ngược lại, nhiều chính sách của chính quyền Jacobin nhận được sự ủng hộ bởi chúng trực tiếp giải quyết một số vấn đề mà quần chúng đang quan tâm.

 

5.5. Bài học về quyền con người và bình đẳng trước pháp luật

Một trong những di sản quan trọng của Cách mạng Pháp là việc đề cao các quyền của con người.

Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1789 khẳng định những tư tưởng quan trọng về tự do, bình đẳng, quyền sở hữu, an toàn và chống áp bức.

Những nguyên tắc này góp phần thúc đẩy sự chuyển đổi từ xã hội dựa trên đặc quyền thân phận sang quan niệm mọi công dân đều phải được pháp luật nhìn nhận trên cơ sở bình đẳng.

 

5.6. Bài học về tổ chức và kiểm soát quyền lực

Cách mạng Pháp cũng cho thấy việc thay thế một chính quyền cũ chưa đồng nghĩa mọi vấn đề về quyền lực đã được giải quyết.

Trong những hoàn cảnh chiến tranh, khủng hoảng và xung đột chính trị gay gắt, quyền lực nhà nước có thể được tập trung mạnh để ứng phó với tình thế.

Kinh nghiệm lịch sử từ quá trình này đặt ra yêu cầu về việc tổ chức quyền lực bằng pháp luật, bảo vệ các quyền cơ bản và xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực phù hợp.

 

5.7. Bài học về mối quan hệ giữa cải cách chính trị và kinh tế - xã hội

Cách mạng Pháp cho thấy một cuộc biến đổi chính trị khó đạt được ảnh hưởng sâu rộng nếu chỉ thay đổi người cầm quyền mà không giải quyết những mâu thuẫn kinh tế - xã hội đã tạo ra khủng hoảng.

Việc xóa bỏ đặc quyền phong kiến phải gắn với thay đổi quan hệ ruộng đất, tháo gỡ các rào cản kinh tế và xác lập địa vị pháp lý mới cho công dân.

Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân khiến Cách mạng tư sản Pháp có ảnh hưởng sâu sắc hơn nhiều biến động chính trị cùng thời.

 

5.8. Vì sao Cách mạng tư sản Pháp được gọi là "Đại cách mạng"?

Cách mạng Pháp được gọi là "Đại cách mạng" không chỉ bởi quy mô đấu tranh lớn mà quan trọng hơn là chiều sâu của những biến đổi mà nó tạo ra.

Cuộc cách mạng làm thay đổi chế độ chính trị, phá vỡ trật tự đẳng cấp, tác động đến quan hệ sở hữu, mở đường cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa và đưa những tư tưởng về quyền con người, quyền công dân, tự do và bình đẳng trở thành những vấn đề trung tâm của đời sống chính trị.

Ảnh hưởng của nó còn vượt khỏi biên giới nước Pháp, góp phần thúc đẩy những biến đổi chính trị - xã hội ở châu Âu và nhiều khu vực khác.

Có thể khái quát:

Cách mạng tư sản Pháp 1789 - 1794 => lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế => xóa bỏ nhiều đặc quyền và tàn dư phong kiến => giải quyết vấn đề ruộng đất ở mức độ sâu rộng => thiết lập nền cộng hòa => đề cao quyền con người và quyền công dân => mở đường mạnh mẽ cho chủ nghĩa tư bản phát triển.

Chính những kết quả đó là cơ sở để Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII được đánh giá là cuộc cách mạng tư sản điển hình, có tính triệt để nổi bật nhất trong thời kỳ cận đại.

Quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm: