1. Vị trí, vai trò của Trung tâm dữ liệu quốc gia
Dựa theo quy định của Khoản II Điều 1 trong Nghị quyết 175/NQ-CP ban hành năm 2023, về vị trí và vai trò của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia được chỉ định như sau:
- Vị trí của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia:
+ Trung tâm Dữ liệu Quốc gia là trung tâm do Chính phủ xây dựng, quản lý, vận hành và khai thác. Nhiệm vụ của nó là tích hợp, đồng bộ hóa, lưu trữ, chia sẻ, phân tích, và điều phối dữ liệu từ các cơ quan nhà nước theo quy định của pháp luật. Mục tiêu là tạo ra một kho dữ liệu về con người và một kho dữ liệu tổng hợp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia.
+ Dữ liệu tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia đóng vai trò quan trọng như một nền tảng cung cấp các dịch vụ liên quan đến dữ liệu, hỗ trợ việc hoạch định chính sách, thúc đẩy phát triển, xây dựng Chính phủ số, xã hội số và kinh tế số, cũng như bảo đảm an ninh quốc phòng. Đồng thời, nó cung cấp hạ tầng công nghệ thông tin cho các tổ chức chính trị - xã hội, hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ quan có nhu cầu sử dụng để khai thác, vận hành, nâng cao hiệu quả, và đảm bảo an ninh, an toàn thông tin.
- Nhiệm vụ của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia:
+ Tích hợp và quản lý dữ liệu: Trung tâm phối hợp, lưu trữ, và tổ chức dữ liệu tổng hợp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia và dữ liệu liên quan đến con người theo quy định của pháp luật, nhằm xây dựng kho dữ liệu về con người. Dữ liệu này bao gồm thông tin số hóa liên quan đến dân số, bảo hiểm, y tế, giáo dục, cán bộ công chức, và hoạt động tài chính từ các nguồn dữ liệu khác nhau. Quá trình này yêu cầu sự hợp tác chặt chẽ giữa các bộ phận kỹ thuật, pháp lý và quản lý để đảm bảo rằng trung tâm dữ liệu được xây dựng và vận hành một cách hiệu quả và hợp pháp.
+ Hỗ trợ quản lý nhà nước: Trung tâm sử dụng dữ liệu đã thu thập để đơn giản hóa thủ tục hành chính và cải thiện dịch vụ công của cơ quan nhà nước, từ đó hỗ trợ Chính phủ trong công tác quản lý nhà nước và đưa ra chính sách an sinh liên quan đến bảo hiểm, y tế, giáo dục, và các lĩnh vực khác. Bằng cách sử dụng dữ liệu một cách hiệu quả và có mục đích, trung tâm này có thể đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả của quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
+ Phân tích dữ liệu và đề xuất chính sách: Trung tâm tiến hành phân tích sâu các dữ liệu để đưa ra các chính sách, quy hoạch và chiến lược phát triển quốc gia. Đồng thời, khuyến khích sự phát triển của các sản phẩm và dịch vụ mới dựa trên dữ liệu số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
+ Cung cấp hạ tầng công nghệ thông tin: Trung tâm tập trung vào việc cung cấp các công nghệ và giải pháp hiện đại để đảm bảo an ninh và an toàn cho hạ tầng công nghệ thông tin của các cơ quan nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội.
+ Hợp tác quốc tế: Trung tâm thúc đẩy việc trao đổi và kết nối quốc tế để chia sẻ thông tin, nghiên cứu và thực thi chiến lược phát triển quốc gia, đồng thời xây dựng nền tảng cho việc nghiên cứu và hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ quốc gia.
2. Đối tượng được phép sử dụng dịch vụ của trung tâm dữ liệu quốc gia
Dựa trên điểm 1 của Khoản IV Điều 1 trong Nghị quyết 175/NQ-CP năm 2023, các đối tượng sử dụng dịch vụ của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia bao gồm:
- Đối với các bộ, ban, ngành, địa phương, tổ chức chính trị - xã hội: Các hệ thống sử dụng hạ tầng nhà trạm và hạ tầng công nghệ thông tin tại vùng dùng chung của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, gồm: Kho dữ liệu dùng chung và kho dữ liệu mở, được đồng bộ từ kho dữ liệu tổng hợp tại vùng chuyên dụng; Các hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; Các hệ thống của các tổ chức Đảng, Quốc hội, và tổ chức chính trị - xã hội; Các hệ thống của các cơ quan, đơn vị, tổ chức thuộc cơ quan nhà nước có nhu cầu sử dụng hạ tầng nhà trạm và hạ tầng công nghệ thông tin tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia. Việc sử dụng hạ tầng nhà trạm và hạ tầng công nghệ thông tin tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia có thể giúp các tổ chức chính trị - xã hội tối ưu hóa việc quản lý và sử dụng dữ liệu, tăng cường an ninh thông tin và khả năng phản ứng nhanh, đồng thời giảm thiểu chi phí và tăng cường hiệu suất.
- Đối với người dân và doanh nghiệp: Người dân và doanh nghiệp có quyền cung cấp và truy xuất dữ liệu thông tin của mình cũng như dữ liệu trong kho dữ liệu mở tại vùng dùng chung của Trung tâm Dữ liệu Quốc gia theo quy định của pháp luật. Việc cho phép người dân truy xuất dữ liệu từ kho dữ liệu mở tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan chính phủ, đồng thời tạo điều kiện cho sự giám sát từ phía cộng đồng.
Việc cung cấp truy xuất dữ liệu mở giúp tạo điều kiện cho sự cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc cung cấp truy xuất dữ liệu và tiếp cận với dữ liệu mở có thể kích thích sự đổi mới và sáng tạo, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội. Các tổ chức phải tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và đảm bảo rằng dữ liệu mà họ thu thập và lưu trữ được xử lý một cách công bằng, minh bạch và an toàn.
3. Những nhiệm vụ cần phải thực hiện khi triển khai đề án trung tâm dữ liệu quốc gia
Dựa trên khoản V của Điều 1 trong Nghị quyết 175/NQ-CP năm 2023, các nhiệm vụ của đề án Trung tâm Dữ liệu Quốc gia được quy định như sau:
- Xây dựng và hoàn thiện cơ sở pháp lý: Tiến hành rà soát và đánh giá các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý dữ liệu, bảo vệ thông tin cá nhân và an toàn thông tin và xác định những điểm mạnh và điểm yếu của các quy định hiện hành, đồng thời đề xuất các cải tiến và điều chỉnh cần thiết.; Sửa đổi, bổ sung Nghị định 01/2018/NĐ-CP của Chính phủ để thêm Trung tâm Dữ liệu Quốc gia vào cơ cấu tổ chức của Bộ Công an; Tham mưu phê duyệt Quy hoạch hạ tầng thông tin và truyền thông giai đoạn 2021 - 2030; Tham mưu ban hành Nghị định quy định danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia và quy trình xử lý dữ liệu.
- Xây dựng, vận hành Trung tâm Dữ liệu Quốc gia: Xây dựng hạ tầng kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn; Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin. Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin; Chuyển đổi các hệ thống thông tin từ các cơ quan về Trung tâm; Tích hợp, đồng bộ dữ liệu từ các cơ quan vào Trung tâm. Thông qua việc thực hiện các bước này một cách cẩn thận và hiệu quả, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia có thể đảm bảo hoạt động một cách an toàn, hiệu quả và chất lượng, đồng thời đáp ứng được nhu cầu về thông tin của cộng đồng và cơ quan chính phủ.
- Bảo đảm điều kiện quản lý, vận hành: Xây dựng mô hình tổ chức, chức năng, và bố trí nhân sự cho Trung tâm; Đào tạo, tập huấn, bảo đảm nguồn nhân lực phục vụ quản trị. Bằng cách thực hiện các hoạt động này một cách chuyên nghiệp và hiệu quả, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia có thể đảm bảo sự phát triển bền vững và hoạt động suôn sẻ, đồng thời nâng cao năng lực và hiệu suất làm việc của nhân viên.
- Các thời gian hoàn thành và đơn vị chủ trì được xác định rõ như sau: Đơn vị chủ trì là Bộ Công an. Thời gian thực hiện theo lộ trình triển khai Đề án, với mục tiêu hoàn thành trước năm 2025.
Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Điều kiện kinh doanh dịch vụ trung tâm dữ liệu. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!
