Vỉa đầu, tạt đầu ô tô rồi mất mạng thì ai phải chịu trách nhiệm?

1. Thế nào được xem là "Vỉa đầu, tạt đầu ô tô"?

Việc vỉa đầu và tạt đầu xe khác là hành động nguy hiểm mà nhiều người vẫn làm một cách cố tình hay vô ý. Hành vi nguy hiểm này sẽ dẫn đến khả năng va chạm rất lớn và có thể khiến cả hai bên gặp tai nạn. Xe tạt đầu có thể bị húc văng ra xa hay bị đâm nát nếu xe sau là xe công ten nơ hoặc xe tải hạng nặng, cũng có thể xe tạt đầu bị rúc vào gầm xe trước trong trường hợp ngược lại,...

Như vậy, có thể hiểu "vỉa đầu, tạt đầu xe ô tô" là những hành động điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông một cách lạng lách, đánh võng, vượt ẩu trước đầu xe khác, thậm chí còn lấn sang làn đường của xe đi ngược chiều. Mặc dù những hành vi gây nguy hiểm như này đều được tuyên truyền trên các thông tin đại chúng thông qua các hình ảnh, video clip về các vụ tai nạn mà nguyên nhân chủ yếu là do ý thức chủ quan của người điều khiển phương tiện giao thông, những tai nạn vì nguyên nhân chuyển hướng không quan sát vẫn diễn ra làm thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người vi phạm cũng như những người tham gia giao thông khác. Vậy liệu có đáng để đánh đổi mạng sống của mình để đi nhanh hơn một vài phút?

2. Vỉa đầu, tạt đầu xe ô tô sẽ bị xử lý như thế nào? 

Những hành vi vượt ẩu, lấn làn, “tạt đầu” xe ô tô là những hành vi vi phạm theo quy định cụ thể tại Điều 14 và Điều 15 Luật Giao thông đường bộ năm 2008.

Bên cạnh đó, tại điểm c, khoản 3, Điều 5, Nghị định NĐ100/2019/NĐ-CP (đã được bổ sung, sửa đổi tại Nghị định NĐ123/2021/NĐ-CP) về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt: Phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự ô tô vi phạm: Chuyển hướng không giảm tốc độ hoặc không có tín hiệu báo hướng rẽ. Trong trường hợp điều khiển ô tô không chú ý quan sát chuyển hướng, chuyển làn đường không đúng quy định gây tai nạn giao thông thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng.

Theo điểm a, khoản 7, Điều 5 Nghị định NĐ100/2019/NĐ-CP (đã được bổ sung, sửa đổi tại Nghị định NĐ123/2021/NĐ-CP), người lái xe, điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông vi phạm còn bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 02 tháng đến 04 tháng. Phạt tiền từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy thực hiện hành vi vi phạm chuyển hướng không giảm tốc độ hoặc không có tín hiệu báo hướng rẽ. Nếu gây tai nạn sẽ bị phạt tiền 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Theo điểm b, khoản 7, Điều 6 Nghị định 100/2019/NĐ-CP (đã được bổ sung, sửa đổi tại Nghị định NĐ123/2021/NĐ-CP) thì người điều khiển phương tiện vi phạm sẽ bị tước quyền sử dụng giấy phép lái xe từ 02 đến 04 tháng với mức phạt cao cũng như các hình thức xử phạt bổ xung theo Nghị định NĐ100/2019/NĐ-CP (đã được bổ sung, sửa đổi tại Nghị định NĐ123/2021/NĐ-CP) sẽ giúp cho người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông nâng cao ý thức chấp hành Luật Giao thông đường bộ cũng như hạn chế các vụ tai nạn giao thông xảy ra cho các bên chủ thể.

3. Trong trường hợp vỉa đầu, tạt đầu ô tô rồi mất mạng thì ai sẽ chịu trách nhiệm?

Theo quy định của pháp luật về bồi thường thiệt hại trong Bộ luật dân sự 2015 thì thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền, bằng hiện vật hoặc thực hiện một công việc, phương thức bồi thường một lần hoặc nhiều lần, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Khi bên bị thiệt hại có lỗi trong việc gây thiệt hại thì không được bồi thường phần thiệt hại do lỗi của mình gây ra. Bên có quyền, lợi ích bị xâm phạm không được bồi thường nếu thiệt hại xảy ra do không áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để ngăn chặn, hạn chế thiệt hại cho chính mình.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về Bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra thì: Nguồn nguy hiểm cao độ bao gồm phương tiện giao thông vận tải cơ giới, hệ thống tải điện, nhà máy công nghiệp đang hoạt động, vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất độc, chất phóng xạ, thú dữ và các nguồn nguy hiểm cao độ khác do pháp luật quy định. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải vận hành, sử dụng, bảo quản, trông giữ, vận chuyển nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng quy định của pháp luật. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra; nếu chủ sở hữu đã giao cho người khác chiếm hữu, sử dụng thì người này phải bồi thường, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ 2 trường hợp: Một là, thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại; hai là, thiệt hại xảy ra trong trường hợp bất khả kháng hoặc tình thế cấp thiết, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Trường hợp nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.Khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

Trường hợp người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ lạng lách, đánh võng, thậm chí còn đi luôn sang làn ngược lại, vỉa đầu chiếc xe ô tô, xe khách, xe tải hạng nặng và các loại xe cơ giới, ... đang đi đến thì người lái xe ô tô có thể sẽ không phải chịu trách nhiệm, không cần phải bồi thường thiệt hại cho người vi phạm trong hành vi điều khiển phương tiện giao thông bởi lỗi lúc này là do người chính chủ thể vi phạm gây ra. Chính vì vậy, nếu như người lái xe ô tô có yêu cầu bồi thường thiệt hại thì người vi phạm trong lái xe, điều khiển phương tiện giao thông sẽ phải bồi thường cho chính chủ lái xe ô tô đó. Tuy nhiên, nếu chứng minh được đó là trong trường hợp bất khả kháng thì hành động lái xe, vỉa đầu, tạt đầu xe ô tô sẽ không cần phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 2 Điều 584 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Trong trường hợp người điều khiển phương tiện là người dưới 15 tuổi hoặc chưa đủ 18 tuổi và không có tài sản để bồi thường thì người giám hộ (giám hộ đương nhiên hoặc người giám hộ được cử) của những người này có thể sẽ phải bồi thường. Việc bồi thường có thể bằng tài sản của người được giám hộ hoặc tài sản của người giám hộ. 

Từ những lập luận, phân tích trên, có thể cho chúng ta kết luận được rằng: Trường hợp vỉa đầu, tạt đầu xe ô tô rồi mất mạng thì những người được thừa hưởng di sản thừa kế của người đó để lại sẽ có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 615 Bộ luật dân sự năm 2015. 

Vậy nếu trong trường hợp xe đi mượn gây tai nạn thì ai phải bồi thường? Ai phải bồi thường thiệt hại khi xảy ra tai nạn giao thông?

Câu trả lời chính là: Người điều khiển phương tiện là chủ sở hữu của phương tiện hoặc người được chủ sở hữu giao cho quản lý, sử dụng thì sẽ phải bồi thường trừ khi giữa chủ sở hữu và người được giao điều khiển phương tiện có thỏa thuận khác.

Trên đây là những phân tích, nội dung tư vấn của Luật Minh Khuê về vấn đề "Vỉa đầu, tạt đầu ô tô rồi mất mạng thì ai phải chịu trách nhiệm? ". Nếu bạn còn có những thắc mắc cần được giải đáp vui lòng liên hệ với tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 theo số: 1900.6162 để được hỗ trợ trực tiếp. Cảm ơn các bạn đã dành thời gian đọc bài viết trên. Luật Minh Khuê rất mong nhận được sự hợp tác từ quý vị. Trân trọng cảm ơn ./.