Vợ quân nhân có phải tham gia bảo hiểm y tế tại doanh nghiệp nữa không?

1. Vợ quân nhân làm việc tại doanh nghiệp thuộc những đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào?

Theo quy định của Luật Bảo hiểm y tế 2014 sửa đổi, bổ sung 2018 (sau đây gọi tắt là Luật Bảo hiểm y tế) thì một người có thể thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau, và tại Điều 12 đã liệt kê 05 nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế đó là: Nhóm tham gia do người lao động và người sử dụng lao động đóng, nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, nhóm do ngân sách nhà nước đóng, nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ đóng và nhóm tham gia theo hộ gia đình. Trong các nhóm này, thì vợ quân nhân làm việc tại doanh nghiệp có phát sinh quan hệ lao động sẽ đồng thời thuộc hai nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế đó là:

- Thứ nhất, vợ quân nhân làm việc tại doanh nghiệp thuộc nhóm đối tượng do người lao động và người sử dụng lao động đóng căn cứ tại Khoản 1 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế, bao gồm:

• Những người lao động làm việc dưới hợp đồng lao động không xác định thời hạn, trong đó hợp đồng lao động có thời hạn kéo dài từ 3 tháng trở lên. Những người này có thể làm việc trong nhiều lĩnh vực và nhận lương từ doanh nghiệp mà họ làm việc.
• Những người lao động là cán bộ, công chức hoặc viên chức trong các tổ chức, cơ quan công quyền. Những người này thường nhận lương do cơ quan hoặc tổ chức mà họ làm việc cung cấp và thường đảm nhiệm các vai trò quản lý trong doanh nghiệp hoặc cơ quan đó.
• Những người không chuyên trách hoạt động tại cấp xã/ phường/ thị trấn (tức là những người làm việc trong biên chế nhà nước, hưởng lương từ ngân sách nhưng cùng một lúc được kiêm nhiệm nhiều công việc mà không cần xác định rõ chuyên môn cụ thể)

- Thứ hai, vợ quân nhân cũng thuộc nhóm đối tượng do ngân sách nhà nước đóng, căn cứ tại Điểm l Khoản 3 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế, cụ thể:

• Thân nhân của các đối tượng tại Điểm a Khoản 3 Điều 12 được nhà nước đóng bảo hiểm y tế;
• Tại Điểm a Khoản 3 Điều 12 bao gồm các đối tượng: Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ quân đội đang tại ngũ,....

2. Vợ quân nhân có phải tham gia bảo hiểm y tế tại doanh nghiệp?

Nhận thấy vợ quân nhân là người đồng thời thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế đó là hai nhóm: nhóm do người lao động và người sử dụng đóng, nhóm do ngân sách nhà nước đóng. Chính vì vậy, căn cứ vào Khoản 2 Điều 13 Luật Bảo hiểm y tế thì thứ tự tham gia bảo hiểm y tế sẽ được xác định theo nguyên tắc sau đây:

Nếu một người thuộc nhiều nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, thì thứ tự tham gia sẽ được xác định dựa trên nhóm đối tượng đầu tiên theo quy định tại Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế. Vì vậy, vợ quân nhân dù thuộc hai nhóm đối tượng khác nhau nhưng vẫn phải tuân theo nguyên tắc tham gia bảo hiểm này. Theo đó, chưa kể là vợ quân nhân đã có bảo hiểm y tế do ngân sách nhà nước đóng hay chưa, thì khi người vợ này tham gia quan hệ lao động tại bất kỳ doanh nghiệp bảo hiểm nào theo hợp đồng không xác định thời hạn, hay có xác định thời hạn từ 3 tháng trở lên, cũng đều phải tham gia bảo hiểm y tế tại doanh nghiệp.

Nói tóm lại, tuân theo nguyên tắc một người thuộc nhiều đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế sẽ phải tham gia theo thứ tự ưu tiên các nhóm. Trong trường hợp vợ của quân nhân, dù cô ấy thuộc vào hai nhóm đối tượng khác nhau (nhóm thân nhân của quân nhân và nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp), thì đối tượng tham gia bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp sẽ được xếp trước đối tượng thân nhân của quân nhân. Điều này có nghĩa là, người vợ trong trường hợp này sẽ phải đóng bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp mà cô ấy làm việc.

3. Mức đóng và mức hưởng bảo hiểm y tế của vợ quân nhân

* Về mức đóng:

- Trong mối quan hệ lao động với doanh nghiệp thì mức đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế căn cứ tại Điểm a, b Khoản 1 Điều 13 như sau:

Nếu người lao động làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên, hợp đồng không xác định thời hạn, cán bộ, công chức, viên chức, người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương, mức đóng hằng tháng của đối tượng tham gia Bảo hiểm y tế là tối đa 6% tiền lương tháng. Trong đó, người sử dụng lao động chịu trách nhiệm đóng 2/3 tổng số này, còn người lao động phải đóng 1/3. Ngoài ra, trong thời gian người lao động nghỉ việc và hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, mức đóng hằng tháng tối đa vẫn bằng 6% tiền lương tháng của người lao động trước khi nghỉ thai sản, và khoản tiền này sẽ được đóng bởi tổ chức bảo hiểm xã hội.

Nếu người lao động làm việc là người không chuyên trách ở xã/ phường/ thị trấn, mức đóng hằng tháng là tối đa 6% mức lương cơ sở. Trong trường hợp này, người sử dụng lao động phải đóng 2/3 tổng số tiền này, và người lao động sẽ đóng 1/3 số tiền bảo hiểm y tế.

* Về mức hưởng:

Nếu nguyên tắc tham gia bảo hiểm y tế được tuân theo thứ tự của các nhóm đối tượng tham gia bảo hiểm y tế, thì nguyên tắc hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế được căn cứ cụ thể vào Khoản 2 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế như sau: Nếu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế thì người này sẽ được hưởng quyền lợi bảo hiểm y tế theo đối tượng có quyền lợi cao nhất, do vậy mức hưởng bảo hiểm y tế của vợ quân nhân sẽ được xác định theo nhóm đối tượng có quyền lợi hưởng cao nhất.

Theo đó, căn cứ vào Điểm đ Khoản 1 Điều 22 Luật Bảo hiểm y tế thì dù vợ quân nhân sở hữu thẻ bảo hiểm y tế do nhà nước đóng hay sở hữu thẻ bảo hiểm y tế theo doanh nghiệp thì quyền lợi bảo hiểm được hưởng đều là 80% chi phí khám chữa bệnh.

4. Có được sử dụng song song hai thẻ bảo hiểm y tế không?

Theo Điều 16, Khoản 2 của Luật Bảo hiểm y tế, quy định rõ ràng rằng mỗi người chỉ được cấp một thẻ bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, trên thực tế, có nhiều trường hợp một người có đến hai thẻ bảo hiểm y tế, và vợ quân nhân cũng thuộc một trong những trường hợp này. Sự xuất hiện của tình trạng này gây ra việc trùng lắp thẻ bảo hiểm y tế, gây ra sự không đồng nhất trong việc quản lý hồ sơ bảo hiểm y tế. Mặt khác căn cứ vào Điểm c, Khoản 1 của Điều 20 Luật Bảo hiểm y tế, để khắc phục tình trạng cấp trùng thẻ bảo hiểm y tế, các thẻ trùng này sẽ bị thu hồi. Điều này đồng nghĩa với việc một người không được sử dụng song song hai thẻ cùng lúc.

Do đó, nếu người vợ quân nhân có hai thẻ bảo hiểm y tế, thì cô ấy cần thực hiện trả lại thẻ bảo hiểm y tế do nhà nước đóng cho thân nhân của quân nhân. Đồng thời tiến hành thủ tục chuyển đổi mức hưởng bảo hiểm y tế. Người vợ cần làm thủ tục theo Quyết định 595/QĐ-BHXH để được ghi nhận mức hưởng cao nhất khi tham gia khám chữa bệnh sử dụng bảo hiểm y tế. Quyết định 595/QĐ-BHXH là cơ sở để điều chỉnh mã quyền lợi bảo hiểm y tế, đảm bảo người vợ quân nhân nhận được các quyền lợi và chế độ bảo hiểm y tế tốt nhất khi tham gia khám chữa bệnh.

Để có thêm những thông tin chia sẻ chi tiết hơn về vấn đề, quyền lợi bảo hiểm y tế bạn có thể tham khảo thêm bài viết Đi mổ có được hưởng bảo hiểm y tế về chi phí phẫu thuật không? của Luật Minh Khuê chúng tôi.

Mong rằng bài viết trên đây là một tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn, nếu còn bất cứ điều gì vướng mắc hay bạn cần hỗ trợ thêm về các vấn đề pháp lý khác bạn có thể liên hệ tới Luật Minh Khuê qua số điện thoại 1900.6162 hoặc qua email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng cảm ơn sự quan tâm theo dõi của các bạn!